اقتصاد؛ مهم‌ترین مسأله هنرهای تجسمی امروز ایران

این مسوول فرهنگی کشور با اشاره به اجباری نبودن بحث خرید دولتی آثار هنری از محل نیم درصد بودجه وزارتخانه‌ها و شرکت‌های دولتی، آن را یکی از دلایل کندی جریان خرید آثار هنری در کشور می‌داند و می‌گوید: در سال‌های گذشته خرید آثار داخلی تجسمی از سوی موزه هنرهای معاصر هیچ‌گاه متوقف نشده اگر چه کاهش داشته است، اما در این زمینه هم نیازمند تحرک تازه‌ای هستیم و بویژه باید کم‌کاری در خرید آثار بعضی حوزه‌های موضوعی از جمله انقلاب و دفاع مقدس را جبران کنیم. به گفته او، در این زمینه باید به دنبال ایجاد فضا وتشویق مردم به خرید آثار هنری باشیم تا قبل از هر چیز بتوانیم این چرخه را به حرکت درآوریم. وی البته در این زمینه برپایی اکسپو‌های هنری را راه‌حلی در این زمینه می‌داند و می‌گوید: ایجاد اکسپوی مجازی با 3 نمایندگی فعال در کشورهای خارجی از کارهایی است که در این زمینه صورت می‌گیرد.

محمود شالویی رئیس مرکز هنرهای تجسمی ارشاد نیز در این مورد معتقد است: ایجاد فرهنگ خرید آثار هنری اصل مهمی است که باید در میان مردم ما نهادینه شود.

او معتقد است که خرید آثار هنری در قالب «فرهنگ دیوار» بحث مهمی است که باید از کوچکی به کودکانمان بیاموزیم تا در بزرگسالی خرید آثار هنری بخشی از سبد کالای فرهنگی مردم شود. او در عین حال از ایجاد شورای خرید آثار هنری در مرکز هنرهای تجسمی ارشاد به عنوان یکی از اقدامات مثبت در این زمینه یاد می‌کند که باعث شده است تا هر اثر هنری با کیفیت‌های نازل خریداری نشود و با خرید آثار تاثیرگذار معاصر و افزودن آن به گنجینه هنر معاصر کشورمان آن را پر رونق‌تر کند.برگزاری اکسپوهای هنری به نظر شالویی حلقه گمشده در این چرخه است که باید بیش از گذشته به آن توجه شود. به عقیده این مسوول، برگزاری موفق چند اکسپو در سال‌های اخیر بخوبی نشان داد که می‌توان در زمینه فروش تابلوهای هنری امیدوار بود، اما تنها باید زمینه را برای هنرمند و هنردوست ایجادکرد. او در عین حال معتقد است که چرخه اقتصاد هنرهای تجسمی نیازمند یاری دوسویه بخش خصوصی و دولت در کنار هم است تا بتوان از آن نتیجه گرفت. شالویی با طرح این سوال که وقتی هنوز دستگاه‌های مختلف موظف به خرید آثار هنری نیستند، چگونه می‌توان به چرخش اقتصاد هنر امیدوار بود؟ تنها راه‌حل این امر را بازبینی قوانین در این زمینه می داند تا دستگاه‌های مختلف با موظف شدن خرید آثار هنری از هنرمندان بتوانند این چرخه را به حرکت درآورند.

از دیگر سو، غلامعلی طاهری استاد نقاشی و مشاور هنری مرکز هنرهای تجسمی نیز تنها راه‌حل پویایی اقتصاد هنر را حمایت دولتی از خرید آثار هنری در کشور می‌داند. این نقاش صاحب سبک، خرید آثار هنری را وظیفه‌ای بر عهده بخش‌های فرهنگی وابسته به دولت می‌داند تا به این طریق میراث هنری معاصر برای آیندگان حفظ شود. او اما در عین حال معتقد است که اگر قرار است رونق اقتصادی صورت بگیرد و خرید و فروش آثار هنری به عنوان یک فرهنگ در میان مردم جای خود را باز کند، خود مسوولان باید در این زمینه پیشقدم شوند.

مهدی نورعلیشاهی / گروه فرهنگ و هنر