صدور شناسنامه اعتیاد برای نیمی از معتادان کشور

پس از این هشدارها، شمار زیادی از معتادان پرخطر ـ که اغلب شناسنامه درمان نداشتند ـ جمع‌آوری و در مراکز درمانی بخصوص شفق برای درمان بستری شدند، هر چند مسوولان ستاد مبارزه با مواد مخدر هم می‌دانستند که درصد عود معتادان ترک کرده در ایران و بقیه کشورهای دنیا 80 درصد است و از هر 10 معتادی که در طرح ساماندهی درمان می‌شدند، حدود 8 معتاد بار دیگر به اعتیاد باز می‌گشتند.

اما صدور شناسنامه درمان مزایایی هم داشت برای مثال راه سوءاستفاده معتادان را از سهمیه متادون روزانه‌شان می‌بست و بازار سیاه متادون را به رکود می‌کشاند چرا که معتادان دیگر نمی‌توانستند سهمیه متادون روزانه‌شان را در بازار سیاه بفروشند و چندین نوبت متادون دریافت کنند.

از سوی دیگر نداشتن شناسنامه درمان، معتادانی را که تمایلی به ترک نداشتند، به مسوولان می‌شناساند تا آنها از راهکارهای جدی‌تری برای برخورد با این گروه استفاده کنند و به این ترتیب می‌شد معتادان مجرم را از غیرمجرم شناسایی کرد.

هم‌اکنون از زمان آغاز طرح صدور شناسنامه درمان معتادان حدود 3 سال می‌گذرد با این حال و با وجود همه هشدارهای مسوولان به معتادان مبنی بر برخوردهای تنبیهی با آنان در صورت نداشتن شناسنامه درمانی، تنها نیمی از معتادان کشور شناسنامه درمان دریافت کرده‌اند و باقی آنها تحت نظارت مسوولان قرار ندارند.

از سوی دیگر حدود نیمی از کمپ‌های ترک اعتیاد در کشور بنا بر اعلام وزارت کشور، بدون مجوز فعالیت می‌کنند و تنها راه بی‌مشتری کردن این کمپ‌ها هدایت معتادان به مراکز قانونی ترک اعتیاد از طریق صدور شناسنامه درمانی برای آنان است بر همین اساس روز گذشته علیرضا افشار، معاون اجتماعی فرهنگی وزارت کشور با اعلام این آمار به مهر اظهار کرد: بااجرای طرح شناسنامه‌دار کردن درمان معتادان، کمپ‌های غیرقانونی درمان اعتیاد از چرخه خارج می‌شوند.

وی افزود: صدور شناسنامه برای این گروه‌ها براساس توافقات انجام شده میان معاونت اجتماعی وزارت کشور و سازمان بهزیستی صورت می‌گیرد.

افشار با تاکید بر این‌‌که هم‌اکنون فقط 600 هزار نفر از یک میلیون و 200 هزار نفر معتاد در کشورمان صاحب شناسنامه شده‌اند، گفت: طرح شناسنامه‌دار شدن معتادان کشور هنوز به اتمام نرسیده ولی تا پایان این طرح تمامی مراکز غیرمجاز توسط نیروی انتظامی پلمب می‌شوند.

مسعود زاهدیان، سرپرست اداره مقابله با عرضه ستاد مبارزه با مواد مخدر در گفتگو با «جام‌جم» در پاسخ به این‌که چرا فقط نیمی از معتادان کشور صاحب شناسنامه درمان شده‌اند توضیح می‌دهد: در طرح‌های نجات معتادان شمار زیادی از معتادان پرخطر شناسایی شدند و با ارجاع آنها به مراکز درمانی، برایشان شناسنامه صادر شد اما این طرح فقط در کلانشهرهای کشور صادر شده و در شهرهای دیگر کشور اجرایی نشده است.

او می‌افزاید: گروهی از معتادان هم تحت حمایت خانواده‌ها قرار دارند و از استطاعت مالی نیز برخوردارند و تلاشی برای ترک نمی‌کنند و به همین دلیل به مراکز درمانی مراجعه نکرده‌اند تا برای آنها شناسنامه درمانی صادر شود.

به گفته این مسوول، مهم‌ترین ویژگی مثبت شناسنامه‌های درمانی جلوگیری از قطع درمان به وسیله معتادان است که معمولا رخ می‌دهد. چرا که با این روش معتادان تحت کنترل قرار می‌گیرند و از قطع درمان آنها جلوگیری می‌شود.زاهدیان در تفسیر گفته‌های معاون اجتماعی فرهنگی وزارت کشور درباره برخورد با معتادان بی‌شناسنامه به عنوان معتادان پرخطر می‌گوید: در این صورت این معتادان مجرم هستند و به مراکز ترک اجباری فرستاده خواهند شد.

اما با وجود همه توضیحات سرپرست اداره مقابله با عرضه ستاد مبارزه با مواد مخدر این پرسش که آیا واقعا صدور شناسنامه راه بازگشت معتادان به اعتیاد را می‌بندد یا نه، هنوز پاسخ قطعی ندارد. چرا که شمار زیادی از معتادان کارتن‌خواب و پرخطری که در طرح‌های نجات پیشین از سطح خیابان‌ها جمع‌آوری شدند و برای آنها شناسنامه صادر شد، امروز باردیگر به بیغوله‌های سطح شهر برگشته‌اند و درد بی‌خانمانی را به قیمت دمی نشئگی به جان می‌خرند و به قول زاهدیان، نمی‌توان برای هر معتاد جمع‌آوری شده‌ای یک پلیس گذاشت و به این ترتیب بعید نیست گروهی از ترک‌کرده‌ها یا تحت درمان‌ها باردیگر به اعتیاد بازگردند.