گفتگوباعضوکمیسیون امنیت ملی مجلس(1) پولدارها به خدمت نمی روند؛!

سربازی ، همین یک کلمه 6 حرفی ، شاید ذهن 6 میلیون نفر از جمعیت کشور ما را به خود درگیر کرده است. از دانش آموز دبیرستانی که به پایان دوران تحصیل نزدیک می شود و گرمای

کد خبر: ۳۴۶۱۵

نفسهای پرالتهاب غول کنکور را به تنش حس می کند تا پدر و مادرهایی که گاهی پسرشان را 18 سال لای پر قو بزرگ می کنند، اما یکهو چشم باز می کنند و می بینند که باید میوه دلشان را بفرستند به سربازی و شاید هم دور دست ترین نقاط کشور... در حال حاضر بیش از 800 هزار نفر در حال خدمت سربازی هستند.
اگرچه آمارها نشان می دهد که در سالهای آینده ، تعداد مشمولان خدمت سربازی رو به کاهش می رود و مثلا از حدود 500 هزار مشمول در سال 81 به حدود 300 هزار در سال 83می رسد، اما به هر حال سربازی ، موضوعی است که چندین سال است شیوه اجرای آن مورد چند و چون قرار گرفته و مخصوصا بحث آن در ماههای اخیر داغ تر شده است.
درباره سربازی و مخصوصا طرحی که برای اصلاح قانون آن در مجلس در حال بررسی است ، با حمیدرضا حاجی بابایی ، نماینده همدان و عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس به گفتگو نشستیم.

آقای حاجی بابایی! از طرح اصلاح قانون سربازی چه خبر؛
فعلا آخرین خبر همین است که این طرح پس از تغییراتی در داخل کمیسیون امنیت ملی پذیرفته شد و حالا در صحن مجلس مطرح شده است و بعدش هم برای بررسی بیشتر به شورای نگهبان می رود و اگر آنجا هم این طرح را بپذیرند که دیگر تکلیف معلوم است.
اما من چنین اتفاقی را بسیار بعید می دانم.

بسیار بعید؛ برای چی؛
خب ، وقتی یک طرح با اصلی از اصول قانون اساسی مغایرت داشته باشد، شورای نگهبان آن را برمی گرداند. این یک امر طبیعی است.
این طرح هم لااقل با دو اصل از اصول قانون اساسی مغایرت تام دارد و حتی خود طراحان طرح هم این را می دانند.

اگر می دانند، پس این همه پافشاری چه معنایی دارد؛
نمی دانم! به هر حال همه کسانی که این طرح را به نوعی مطرح کرده اند حسن نیت دارند و ان شاءالله که نیتشان خیر است ؛ اما همان طور که می دانید ما الان در یک موقعیت زمانی خاص هستیم.
بحث انتخابات مجلس را پیش رو داریم و حضور پرشور جوانان را در این انتخابات و...

منظورتان این است که...
منظور من واضح است. ببینید، من می توانم امروز به شما حرفی بزنم و شما آن را در روزنامه چاپ کنید که مثلا آقای فلانی گفت «من طرحی دارم که از فردا هیچ جوان ایرانی سربازی نرود!» اما نتیجه اش چه می شود؛
شاید یکی دو روز همه جوانان این مملکت برای من هورا بکشند و بگویند درود بر فلانی! اما فردا و پس فردا که می بینند حرف من اصلا کارشناسی شده نبوده و به هیچ وجه قابلیت اجرایی ندارد، همه آن درودها به مرگ تبدیل می شود.
این جوانان نشان داده اند که نباید با آنها شعاری برخورد کرد. نشان داده اند که درایت دارند و صداقت را بیشتر از هر چیز دیگری می پسندند و می پذیرند. به هر حال من امیدوارم که با فکر و ذکر جوانان ، اینقدر برخوردهای جورواجور نشود.
جوان امروزی چه گناهی دارد که مجلس ، وزارت بهداشت و وزارت دفاع هر کدامشان نظری دارند و حرفی می زنند.

HAJIBABAYI

پس راست می گویند که مخالفت شما با این طرح خیلی جدی است؛
من شخصا با کاهش دوران خدمت سربازی و حرفه ای شدن تمام نیروهای مسلح موافقم ؛ اما می گویم بیان این گونه مطالب که فعلا جنبه اجرایی ندارد، فقط برای یک مدت کوتاه جوانان ما را شاد می کند و پس از مدتی آنها را سرخورده و ناراحت می کند.
جوانان ما حاضرند 10 سال سربازی بروند، اما تحقیر نشوند. حاضرند سخت ترین کار را انجام دهند، اما تحقیر نشوند.
جوان ایرانی عزت طلب است. عزت را به قیمت هر سختی و مشقتی می خواهد؛ اما بعضی قسمتهای این طرح باعث تحقیر بیش از 90 درصد جوانان این جامعه می شود.
اگر این طرح تصویب شود، لباس سربازی معنای جدیدی پیدا می کند. شما از فردا هر کس را با این لباس ببینید، اولین چیزی که به ذهنتان می آید، این است که این جوان و خانواده اش اوضاع مالی مناسبی ندارند؛ چون اگر پول داشتند نمی گذاشتند این جوان سرباز شود.
جان کلام این که من همانقدر که با کاهش مدت سربازی موافقم ، با تحقیر جوانان این مملکت مخالفم.
این قانون اگر مشکل 5 درصد از پسران جوان این کشور را حل کند، 95 درصد بقیه را تحقیر می کند و روحشان را آزار می دهد.

واقعا این طور فکر می کنید؛
البته! این که ما قانونی وضع کنیم که هرکس سربازی در خیابان دید، بفهمد او و خانواده اش از نظر مالی ضعیف هستند، بزرگترین توهین به یک جوان است.
از قدیم الایام این طور بوده است که پسر یک نماینده مجلس و استاندار و... از یک شهر بزرگ با یک جوان روستایی هم خدمت می شدند و دوست و رفیق می شدند و تا آخر عمر هم با یکدیگر ارتباط داشتند؛ اما از این به بعد دیگر این طور نیست.
پسران روسا و مسوولان و ثروتمندان ، تافته جدا بافته می شوند و سربازی نمی روند و البته لیسانس هم می گیرند. اصلا واهمه دیگر من این است که جایگاه لیسانس به خطر بیفتد.
چون همه این آدمها سعی می کنند به هر طریقی حتی با معدل 10 برای پسرشان یک لیسانس دست و پا کنند و با این اوصاف ، مطمئنا لیسانس هم جان سالم به در نخواهد برد.

بالاخره این قانون سربازی به اصلاح و تغییر نیاز دارد یا نه؛ برخی از طراحان این طرح می گویند که با تغییر نگاه دنیا به مقوله سربازی و با توجه به فناوری و تجهیزات ، در کشور ما حدود 80 سال است که همان قانون نظام وظیفه با تغییرات مختصری اجرا می شود؛
نه ، این طور نیست! آنچه ما مستند داریم ، این است که در تاریخ 1363/7/29 قانون خدمت نظام وظیفه عمومی در مجلس تصویب شد و همه آن چیزهایی که از قبل وجود داشت ، در این قانون تنظیم و تدوین شد و اصلاحات و تغییراتی هم در آن صورت گرفت ؛ اما از آن موقع تا امروز 14 تغییر و اصلاح در این قانون ایجاد شده که مورد چهاردهمش همین است که ما داریم راجع به آن صحبت می کنیم.
اگر شما بخواهید، من می توانم الان آن 13 تغییر و اصلاح قبلی را با ذکر تاریخ دقیق برایتان تشریح کنم.

نه ، منظور من از تغییر، یک تغییر محوری بود نه یک حک و اصلاح جزیی یا کم و زیاد شدن یک ماده واحده.
مثلا کشوری مثل فرانسه که خودش مبدع قانون سربازگیری بود در سال 2001 نظام سربازی اجباری را بالکل تعطیل کرد و به یک ارتش حرفه ای 90 هزار نفره بسنده کرد. این اتفاق نمی تواند در کشور ما بیفتد؛
خب ، شما نمی توانید ایران را با فرانسه مقایسه کنید. ما با فرانسه فرق داریم.
ارتش و سپاه ما، پایگاه اصلی اش نیروی انسانی است. ما بر تجهیزات نظامی تکیه نداریم. وسعت کشورمان هم با وسعت فرانسه قابل قیاس نیست.
موقعیت ژئوپلتیک مان هم همین طور. مثل آنها تعهدات در پیمان نظامی یا اتحادیه اروپایی نداریم.
مهمتر از همه این که بینش ما با بینش آنها متفاوت است. در کشور ما نیروی انسانی حرف اول را می زند. در مساله امنیت ، دولت به دو شیوه می تواند عمل کند: یا باید از محل درآمدهای عمومی و مالیات ها یک ارتش حرفه ای ساخته و پرداخته کند و یا اگر ضعف اعتباری داشت و چنین چیزی برایش ممکن نبود، باید از عموم مردم بخواهد به سهم خودشان در تامین امنیت کشور شرکت کنند.
سربازی هم بر همین اساس به وجود آمد؛ اما این خدمت سربازی بدون حقوق و غیرحرفه ای ، مثل فوتبال غیرحرفه ای است. بله ، من هم قبول دارم که عقلانیت در سربازی حرفه ای است همان طور که عقلانیت در فوتبال حرفه ای است و... اما با کدام اعتبار؛ با کدام پول؛

خب، این طرح اصلاح قانون سربازی هم ظاهرا برای تامین همین اعتبارات پیشنهاد کرده که سربازی برای فارغ التحصیلان لیسانس و بالاتر از لیسانس ، اختیاری شود و در ازایش وجهی به صندوق دولت واریز شود؛ یعنی چیزی شبیه همان طرح خرید خدمت که 2 سال پیش اجرا می شد. با این شیوه نمی شود آن اعتبار را تامین کرد؛
مسلما خیر! همان طرح خرید خدمتی که الان شما به آن اشاره کردید، قرار بود طبق پیش بینی ها، رقمی بالغ بر 170میلیارد تومان به صندوق دولت واریز کند؛ اما تنها درصد ناچیزی از این رقم پیش بینی شده محقق شد.
حالا شما حسابش را بکنید که با فروش خدمت ، آن هم فقط برای لیسانس و لیسانس به بالا و آن هم به صورت اختیاری ، چه اعتباری تامین می شود؛
کافی است یک حساب سرانگشتی بکنید تا بفهمید اوضاع از چه قرار است.

این حساب سرانگشتی را شما درکمیسیون انجام داده اید...
بله ، در گزارشی که فرمانده ستاد نیروهای مسلح برای کمیسیون فرستاده بود، عنوان کرده بود نیروهای مسلح تا پایان برنامه سوم 285 هزار افسر و درجه دار می خواهد؛ یعنی 285 هزار سرباز وظیفه لیسانس و لیسانس به بالا.
آنها می گویند اگر ما این تعداد را به عنوان سرباز وظیفه بگیریم ، هزینه خورد و خوراک و پوشاک و همه چیزشان به طور متوسط می شود نفری 40 هزار تومان در ماه!
اما اگر بخواهیم حرفه ای شویم ، ناچار باید همه این نیروها را استخدام کنیم و در شرایط کنونی باید به طور متوسط 210 هزار تومان حقوق ماهانه برای هر نفر در نظر بگیریم.
مابه التفاوت این دو رقم برای هر فرد می شود 170 هزار تومان در ماه ؛ یعنی چیزی حدود 2 میلیون تومان در سال که اگر این 2 میلیون تومان را در آن 285 هزار نفر ضرب کنیم ، می شود رقمی بالغ بر 570 میلیارد تومان.
یعنی فقط برای حرفه ای کردن افسران و درجه داران در نیروهای مسلح به 570 میلیارد تومان احتیاج داریم. حالا کو این اعتبار؛

پس این طرح از نظر کارشناسی ، طرح ضعیفی است.
اصلا این طرح ابهام دارد! البته آنها که این طرح را پیشنهاد داده اند، ان شاءالله حسن نیت دارند، ولی طرحشان قابلیت اجرایی ندارد.
بیان این حرفها در موقعیت کنونی به نظر من کار درستی نیست. مثل این است که به جوانان تشنه ، سراب نشان بدهیم و بگوییم این آب است.
اما فکرش را بکنید فردا که حقیقت معلوم می شود، باید به آنها چه بگوییم؛