اظهارات‌ اوباما؛ آب سردی بر پیکر اعراب

درواقع آمریکایی‌ها همواره از ترس واکنش منفی افکار عمومی صهیونیست‌ها، برخوردی ملایم و آرام با رهبران صهیونیست‌ها داشته‌اند و با تحت فشار قرار دادن رهبران عرب، موجب مشروعیت‌زدایی از آنها نزد افکار عمومی جهان عرب شده‌اند. پس از سخنرانی سال گذشته اوباما در قاهره، بسیاری از کارشناسان به این باور رسیدند که پس از مدت‌ها رئیس‌جمهوری بر سر کارآمده است که برخلاف اسلاف خود برای افکار عمومی اعراب، ارزش و اهمیت قائل است؛ اما اوباما پس از ملاقات با نتانیاهو در کاخ سفید در کنفرانس خبری خود، جملاتی گفت که موجب یاس و سرخوردگی تمام ناظران و کارشناسان شد. در اینجا باید اعتراف کرد درخواست اوباما از نتانیاهو برای توقف شهرک‌سازی و تهدید به تحریم اجلاس خلع سلاح خاورمیانه، درواقع تعارفی بیش از سوی رئیس‌جمهور آمریکا نبوده است.

بسیاری از مفسران آمریکا نیز از نوع رفتار کاخ سفید بسیار متحیر شده بودند، البته افکار عمومی منطقه احساسی توام با دلسردی و خشم و عصبانیت از نوع رفتار مقامات کاخ سفید داشتند. البته شاید اوباما واقعا تصمیم به حل و فصل منازعه خاورمیانه داشته باشد؛ اما شرایط فعلی نشان می‌دهد که دولت وی قادر به انجام چنین کاری نیست. در سایر موارد از جمله اصرار اوباما نسبت به حضور نتانیاهو و محمود عباس در کنار خود در سپتامبر سال گذشته یا فشار بر فلسطینی‌ها برای عدم حمایت از گزارش گلدستون؛ همگی دال بر ناکارآمدی رئیس‌جمهور آمریکا در حل و فصل منازعات موجود در خاورمیانه است.

نکته مهم دیگر این است که جملات و تعابیر زیبای استفاده شده از سوی اوباما، هیچ نتیجه ملموسی در پی نداشته است و به نظر می‌رسد واقعیت، چیزی ورای جملات زیبای اوباماست. شاید در نگاه اول بتوان گفت که شهرک‌سازی‌ها در ظاهر متوقف شده است؛ اما به گزارش «صلح اکنون» برخی از ساخت‌وسازها همچنان ادامه دارد و فشارها بر فلسطینی‌ها در قدس شریف تشدید پیدا کرده است. از سوی دیگر این رژیم مردم غزه را به نوعی به گروگان گرفته است و رفتار خشونت‌آمیز شهرک‌نشینان و مقامات فلسطینی‌ها بر ضد ساکنان کرانه باختری همچنان ادامه دارد؛ اما به‌رغم تمام مشکلات و عدم پیشرفت در 5 دور گفتگوی غیرمستقیم میان فلسطینی‌ها و صهیونیست‌ها، اوباما هم‌اکنون خواستار انجام مذاکرات مستقیم میان آنهاست؛ هرچند محمود عباس پیش‌شرط‌هایی را در این مورد مطرح کرده است. البته در کنفرانس خبری 6 جولای شاهد هیچ‌گونه نشانه‌ای مبنی بر آمادگی صهیونیست‌ها برای پذیرش شرایط محمود عباس نبودیم؛ هرچند آمریکایی‌ها خود با غرور خاصی تغییر رفتار صهیونست‌ها در بیت‌المقدس و کمرنگ شدن محاصره غزه را نتیجه تلاش‌های مستمر خود می‌دانند؛ اما فلسطینی‌هایی که سال‌هاست تحت ظلم و ستم قرار گرفته‌اند، به هیچ عنوان نمی‌توانند به وعده‌های روسای جمهور ایالات متحده اطمینان کنند.

سخنان اخیر اوباما به نوعی آب سردی بر پیکر اعراب بود. آنها حالا دیگر نمی‌توانند شاهد پیروزی دیگری از سوی صهیونیست‌ها باشند و دیگر به رئیس‌جمهور آمریکا هیچ اعتمادی ندارند.

هفته‌نامه الاهرام / مترجم: علیرضا ثمودی