با محمدرضا حاجی‌بیگی، مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی تهران

آتش‌سوزی پس از زلزله؛ کابوس امدادرسانی در پایتخت

سابقه آتش‌سوزی در دنیا چیزی کم از تاریخ کشف آتش توسط انسان ندارد و بدون این که نیازی به ارائه مدارک و اسناد تاریخی باشد، می‌توان باور داشت که انسان از وقتی آتش را شناخت، پیوسته در معرض خطرات ناشی از آن بوده‌ است و به گواه حوادث تاریخی، علاوه بر آتش‌سوزی‌های مهیبی که در ایران اتفاق افتاده، مردمان کشورهای دیگر دنیا نیز بارها صدمات سنگین ناشی از حریق‌های عمدی یا اتفاقی را تجربه کرده‌اند و شاید به همین دلیل است که راه‌اندازی مراکزی برای اطفای حریق و امداد و نجات در دنیا قدمتی چند صد ساله دارد. این چنین است که امروز سازمان‌‌ آتش‌نشانی ‌ در بحث امداد و نجات، نقش ضروری و انکارناپذیری را هنگام بروز حوادث و سوانح و بویژه بلایای طبیعی مانند زلزله ایفا می‌کنند. حالا دیگر تلفن 125 سازمان آتش‌نشانی شماره‌ آشنا و شناخته شده‌‌ای برای هر شهروندی است و ماموریت این سازمان نیز شامل فعالیت‌های متعددی از آواربرداری و عملیات امداد و نجات در یک حادثه مهیب آتش‌سوزی تا خارج کردن حلقه‌ای که در انگشت شهروندی گیر کرده است، می‌شود. خطر بالقوه زلزله مهیب در کلانشهر تهران، وجود ساختمان‌های ناامن، نقاط ضعف و مشکلات پیش رو هنگام آواربرداری و امداد و نجات در شرایط بحران، بالا بودن آمار حوادث و حریق در کشور، بخار‌ی‌های غیراستاندارد، آمار رو به افزایش آتش‌سوزی برخی خودروهای داخلی و... که همگی به نوعی در حیطه ماموریت‌های سازمان آتش‌نشانی می‌گنجد، بهانه‌ای شد تا در این زمینه با مهندس محمدرضا حاجی‌بیگی، مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی شهر تهران به گفتگو بنشینیم. حاجی‌بیگی دارای مدرک کارشناسی ارشد در رشته مدیریت بحران و نزدیک به 4 سال است که به عنوان مدیرعامل در سازمان آتش‌نشانی شهر تهران مشغول به کار است.
کد خبر: ۳۳۹۷۷۰

فکر می‌کنم بهتر است این گفتگو را با بحث زلزله تهران آغاز کنیم، موضوعی که در سال‌های اخیر، حساسیت مردم و مسوولان نسبت به اهمیت آن برانگیخته شده است. نگرانی‌هایی که از بابت امدادرسانی و مشکلاتی که در این خصوص وجود دارد، وضعیت بافت‌های متراکم و فرسوده، ساختمان‌های ناامن و... همه اینها دست به دست هم می‌دهد تا زلزله همواره به عنوان کابوسی تلخ برای تهرانی‌ها مطرح باشد. به عنوان یک مقام مسوول در سازمانی که به دلیل نوع وظیفه تعریف شده برای آن هر روز به نوعی حوادث، امدادرسانی و آواربرداری را تجربه می‌کنید، ارزیابی‌تان از وضعیت تهران هنگام زلزله احتمالی و نقاط ضعف و مشکلاتی که ممکن است در حین آواربرداری وجود داشته باشد، چیست؟

آنچه مسلم است نمی‌توان زمان دقیق وقوع زلزله تهران را پیش‌بینی کرد، اما واقعیت هم می‌گوید کشور ما زلزله‌خیز است و کلانشهر تهران نیز روی چندین گسل مهم قرار دارد، بنابراین همیشه باید این آمادگی وجود داشته باشد و شهروندان آگاه باشند که اگر حادثه‌ای اتفاق افتاد، چه باید بکنند. از سوی دیگر باید با بسیج همه امکانات و هماهنگی دستگاه‌های مسوول به طور جدی برای آگاه‌سازی و توجیه مردم فرهنگ‌سازی شود. این امر نیز شامل 2 حوزه برنامه‌های کوتاه‌مدت مثل ارائه آموزش‌های عمومی به مردم و برنامه‌های طولانی‌مدت مانند انجام اقدامات زیربنایی در پروسه‌های چند ساله می‌شود.

هم‌اکنون حرکتی با هماهنگی چند سازمان مسوول ازجمله ستاد بحران شهرداری تهران آغاز شده است که برنامه‌ریزی و سازماندهی مشخصی برای شهر تهران تدوین شود و مسوولیت این کار نیز با استانداری تهران است. از سوی دیگر، شهرداری تهران نیز در سال‌های اخیر با تخصیص اعتبار ویژه و در حد توان و امکانات موجود، سوله‌های بحران را در مناطق 22 گانه تهران احداث کرده است که در این سوله‌ها، تجهیزات و امکانات مورد نیاز برای امدادرسانی در شرایط بحران تعبیه شده که از این سوله‌ها در شرایط عادی برای ورزش بانوان استفاده می‌شود و البته می‌توان از آنها برای آموزش عمومی به شهروندان استفاده کرد.

از سوی دیگر، یکی از نگرانی‌های ما در بحث زلزله، مساله خطر آتش‌سوزی بعد از وقوع زلزله‌ است. در بحث آموزش شهروندی، ارائه آموزش‌های لازم به منظور آمادگی مقابل این خطر در دستور کار قرار گرفته که بزودی با برنامه‌ریزی دقیق برای چگونگی ارائه این آموزش‌ها به مردم و فراهم شدن تجهیزات لازم، این برنامه را قطعا امسال اجرایی خواهیم کرد،‌ اما آنچه مهم است سازمان آتش‌نشانی از هر موقعیت و فرصتی برای آگاه‌سازی مردم بهره خواهد گرفت. در مدارس، پارک‌ها و مراسم جشن و سروری که شهرداری در موقعیت‌های مختلف برگزار می‌کند، در فرصت‌های کوتاهی که داریم، برای ارائه این آموزش‌ها استفاده می‌کنیم.

امکانات و تجهیزات و در کل روش‌های امدادرسانی در سازمان آتش‌نشانی در شرایط فعلی چقدر با استانداردهای روز مطابقت می‌کند و از نظر شرایط ایمنی و تجهیزات چقدر در وضعیت ایده‌آل هستیم و چه کمبودهایی در این زمینه وجود دارد؟

ما به لطف خدا از نظر تجهیزات هیچ مشکلی نداریم. ماشین‌آلات سنگین ما تماما خریداری شده و شرایط ما برای رسیدن به 120 ایستگاه آتش‌نشانی پیش‌بینی شده است، در حال حاضر دارای 135 خودرو جدید هستیم و 10 دستگاه خودرو نجات کاملا مطابق با استاندارد بین‌المللی داریم و می‌توان گفت ممکن است در بعضی کشورهای اروپایی حتی این خودروها با این تجهیزات نباشد. جرثقیل‌های مختلف ازجمله جرثقیل‌های سنگین را خریداری کردیم که در صورت بروز اتفاقی در شهر تهران بتوانیم از آنها استفاده کنیم.

برای این که کاملا ناوگان خودرویمان را نوسازی و کامل کنیم، 120 دستگاه خودروی جدید خریداری کرده‌ایم که 60دستگاه تک‌کابین و 60 دستگاه دوکابین هستند.

در حال حاضر به طور میانگین زمان رسیدن نیروهای آتش‌نشانی به محل حادثه چند دقیقه است و تا رسیدن به استاندارد بین‌المللی برای امدادرسانی چقدر فاصله داریم؟

با اضافه کردن این چند ایستگاه توانسته‌ایم به طور میانگین 5/2 دقیقه به سرعتمان بیفزاییم، یعنی در سال 85 رسیدن به حوادث حریق‌مان به طور میانگین 5/7 دقیقه بود. در حالی که می‌توانم ادعا کنم هم‌اکنون سرعت نیروهای آتش‌نشانی در عملیات حریق به 229 ثانیه و در عملیات نجات به 334 ثانیه رسیده است ‌.

شما بارها درباه غیرایمن بودن ساختمان‌های شهر تهران هشدار داده‌اید. این که علاوه بر ساختمان‌های فرسوده، در ساخت و سازهای جدید نیز استانداردهای ایمنی رعایت نمی‌شود. وجود نماهای شیشه‌‌ای نیز خطر ساختمان‌های ناامن را دو چندان می‌کند، از سوی دیگر در کنار این خطرات بالقوه به طرح رتبه‌بندی ایمنی ساختمان‌های شهر تهران اشاره کردید. این طرح در چه مرحله‌ای است؟

شهروندان باید همواره این موضوع مهم را مدنظر قرار دهند که ایمنی یکی از مولفه‌های اصلی زندگی انسان‌ها مانند امنیت است و اگر شما در هر شرایطی احساس ناامنی کنید به طور یقین افکارتان مغشوش خواهد بود. از طرف دیگر باید این فرهنگ در مردم نهادینه شود که وقتی یک ساختمان را می‌خرند صرفا به ظاهر زیبای آن توجه نکنند، بلکه مهم‌تر از آن رعایت اصول ایمنی را مدنظر قرار دهند. همواره به یاد داشته باشند ساختمانی که قصد خرید آن را دارند در شهری ساخته شده که این شهر در معرض حوادثی همچون زلزله است که هیچ‌گاه خبر نمی‌کند.

نوع در‌ها،‌ باز و بسته شدن آنها، پله‌های فرار، سیستم‌‌های هشدار‌دهنده و اعلام اطفای حریق، کریدورها، راه‌پله‌ها، ‌نصب آسانسور همه و همه مولفه‌های کارشناسی است که به ایمنی ساختمان کمک می‌کند.

این برنامه از ابتدای امسال در حال اجرا شدن است، اما هنوز در این یک ماه به ساختمانی ایمنی برنخوردیم که توانسته باشد، تاییدیه پایان کار بگیرد!

البته این فرصت را هم به افرادی که در کار ساخت و ساز هستند، داده‌ایم که اگر در مراحل پایانی احداث ساختمان و در حال پایان کار نصب امکانات هستند، یا مرحله سفت‌کاری را سپری می‌کنند 6 ماه فرصت می‌دهیم، اما از اول مهرماه ساختمان‌های ناایمنی را هم روی سایت سازمان آتش‌نشانی معرفی می‌کنیم. یعنی عکسی از نمای ساختمان، موقعیت، آدرس و شماره ثبتی آن به سیستم می‌دهیم و می‌گوییم که این ساختمان چه مشکلاتی دارد و چه مولفه‌هایی را رعایت نکرده است.مردم هم می‌توانند با مراجعه به سایت سازمان آتش‌نشانی به طور دقیق از نشانی و موقعیت ساختمان‌های ناامن شهر تهران مطلع شوند.

ما 500 ساختمان در تهران داریم که به لحاظ مشکلات ایمنی هنوز موفق به گرفتن پایان کار نشده‌اند، آنها هم باید هر چه سریع‌تر شرایط ایمن‌سازی، برقراری ایمنی و به نصب تذکراتی که سازمان آتش‌نشانی به آنها داده توجه کنند، نواقص را رفع‌ کنند، دنبال روزنه‌های آنچنانی هم نباشند بلکه به دنبال رفع آن نواقص و مشکلات باشند که مردم بتوانند با اطمینان خاطر در این منازل زندگی کنند.

قرار بود اسامی بخاری‌های غیراستاندارد را برای آگاه‌سازی مردم اعلام کنید، اما در این زمینه هم سکوت کردید. به نظر می‌رسد این قضیه هم به نوعی منتفی شده است.

با دوستانی که در سندیکای فروش بخاری هستند صحبت کردیم خوشبختانه پذیرفتند و استقبال کردند قرار شد خودشان کنترل کنند. اصناف در این قضیه قول دادند. فکر می‌کنم در این موضوع با تعامل و احساس مسوولیت دوستان در سال بعد مشکلی نداشته باشیم، البته خود مردم هم باید آگاه باشند که نخرند، می‌گویند سزای گرانفروش نخریدن است.

به بحث حوادث اشاره کردید آیا برآورد شده که میزان وقوع حوادث در کلانشهر تهران نسبت به دیگر شهرهای دنیا چگونه است؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد جمعیت و وسعت شهر تهران در مقایسه با دیگر کشورها حتی کشورهای پیشرفته حریق‌مان کمتر است، اما حوادث‌مان بیشتر است مانند تصادفات، آوار ساختمان، مسمومیت و خفگی با گاز CO و کارهایی که بر اثر بی‌تجربگی و ندانم‌کاری رخ می‌دهد.

پوران محمدی / گروه‌جامعه

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها