بااوج گرفتن تنشهای قومی بین ازبکها و قرقیزها در شهر اوش که دامنه آن به جلالآباد و بیشکک نیز کشیده شد طبق آمارهای رسمی تا کنون نزدیک به 180تن کشته و 1500 نفر زخمی شدهاند. درهمین حال گفته میشود شدت درگیریها به حدی بوده که هزاران نفر خانه و کاشانه خود را گذاشته و راهی کشور همسایه یعنی ازبکستان شدهاند. کشورهای قدرتمند جهانی و سازمانهای مسوول رسیدگی به منازعات بینالمللی از دخالت مستقیم در این بحران پرهیز کرده و تنها به توصیه یا حداکثر کمکهای انساندوستانه اکتفا میکنند به این امید که بحران رفتهرفته فروکش کند.
هزاران آواره
در یک تحول جدید روز گذشته معاون نخستوزیر ازبکستان اعلام کرد که تاشکند از صبح روز سهشنبه مرز خود را روی پناهندگان ازبک تبار قرقیزستان مسدود کرده است. دولت ازبکستان میگوید توان پذیرش پناهندگان ازبکتبار قرقیزستان را در قلمرو خود ندارد.
مقامات وزارت کشور ازبکستان تا کنون اسامی 45 هزار پناهنده ازبکتبار قرقیزستان را به استثنای کودکان ثبت کردهاند. این کشور در 12 ژوئن در پی افزایش تنش و درگیریها در جنوب قرقیزستان مرزهای خود را برای پناه دادن به آوارگان باز کرده بود. وزیر بهداشت ازبکستان اظهار کرد: تعداد پناهندگان زخمی قرقیزستان که در بیمارستانهای استان آندیجان بستری هستند، 735 نفر میباشد. برخی منابع خبری تعداد آوارگان ازبک تبار قرقیزستان را بیش از یکصد هزار نفر تخمین میزنند. در یک خبر دیگر گروه کشورهای شوروی سابق که درسازمان پیمان امنیت جمعی (CSTO) عضویت دارند برای بحث و تبادل نظر در مورد چگونگی توقف شورش و درگیریها در دو شهر قرقیزستان در جنوب این کشور در مسکو گرد هم آمدند. براساس گزارش رویترز، نیکولای بوردیوژا، دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی در گزارشی به دیمیتری مدودف، رئیسجمهور روسیه گفت که روسای امور امنیت ملی از این جبهه 7 کشوری هستند که پیشنهاد کمک به دولت قرقیزستان ازجمله ارسال هلیکوپتر و تجهیزات را مطرح کردهاند. افزایش خشونتهای قومی در دو شهر قرقیزستان همچنین باعث بروز نگرانیهایی در روسیه، آمریکا و چین شده است. کاخ سفید اعلام کرد که مقامهای آمریکایی با همتایان روس خود برای بررسی شرایط در قرقیزستان تماسهایی داشتهاند. دولت موقت قرقیزستان حامیان قربان بیک باقیاف را به آغاز خشونتهای قومی متهم کرد؛ اتهامی که باقیاف آن را طی بیانیهای رد کرد.در همین حال باقیاف در بلاروس از سازمان معاهده امنیت جمعی خواست تا نیروهایی را به مراکز پرتنش قرقیزستان اعزام کند و از قرقیزها و ازبکها نیز خواست که برادرانه با یکدیگر صلح کنند. دولت کنونی قرقیزستان که پسر باقی اف را در این ناآرامیها دخیل میداند خواستار استرداد ماکسیم باقیاف از دولت انگلستان شده است. از آنجا که طرفداران باقیاف در اوش و جلال آباد متمرکز هستند قرقیزها در کنار اختلافات ریشهدار قومی، اقلیت ازبک را به حمایت از حکومت سابق متهم میکنند.
تلاش جامعه جهانی
از سوی دیگر شورای امنیت سازمان ملل، خشونتهای خونبار در جنوب قرقیزستان را محکوم کرد و خواستار احیای نظم و قانون در کنار یافتن یک راهحل مسالمتآمیز برای پایان اختلافات شد.کلود ولر، نماینده مکزیک در شورای امنیت سازمان ملل تصریح کرد که اعضای شورای امنیت پس از بررسی تحولات اخیر در قرقیزستان بر لزوم حمایت از ارسال کمکهای بشردوستانه برای مردم جنوب قرقیزستان تاکید کردند. این سازمان از طرفهای درگیر خواسته است برای کمک رسانی به نیازمندان کریدوری را بازکنند. درهمین حال کمیته بینالمللی صلیب سرخ نیز از جامعه جهانی خواست 10 میلیون فرانک سوئیس برای کمک به مردم جنوب قرقیزستان اختصاص دهند. کمیته بینالمللی صلیب سرخ همچنین اعلام کرده است، صلیب سرخ قصد دارد به 100 هزار نفر کمک کند.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم