jamejamonline
صفحه نخست عمومی کد خبر: ۳۳۲۴۰۲ ۱۶ خرداد ۱۳۸۹  |  ۰۷:۵۲

‌ امام خمینی (ره) از معدود مصلحان اجتماعی ـ سیاسی است که در خلال ایام حیات خود موفق شد از دایره تنگ نظریه‌پردازی صرف خارج شود و در عرصه عمل، نظریات خویش را عملیاتی سازد و جالب‌ آن که ایشان همچنین از معدود مصلحان سیاسی ـ اجتماعی است که حاصل اندیشه‌پردازی خود را در قالب تحقق جمهوری اسلامی ایران مشاهده کرد و به تعبیری حلقه‌های تکمیلی اندیشه و عمل خود را یکی پس از دیگری بالمعاینه دریافت و درک کرد.

از جهت دیگر، دایره مبارزاتی این مصلح بزرگ در محدوده‌ای خاص باقی نمانده و از گونه‌ای شمول و جامع‌الاطرافی برخوردار است.

این جامعیت در بین دیگر مصلحان معاصر منحصر به فرد است. مثلا سیدجمال‌الدین اسدآبادی حداکثر تلاشش را مصروف مبارزه با استعمار خارجی کرد و در مقابل مرحوم مدرس عمده تلاش خود را برای مبارزه با استبداد داخلی به کار بست ـ‌ و حال آن‌که جوهره استبداد و استعمار از یک جنس هستند ـ اما در مقابل امام راحل(ره)‌ استبداد و استعمار را در یک جبهه می‌بیند و به هر دو می‌تازد و هر دو را به چالش می‌کشد و به تعبیری «گفتمان» خلق می‌کند.

گفتمانی موسوم به «گفتمان انقلاب اسلامی» که در میان ایسم‌ها و مکاتب رایج معطوف به سوسیالیسم با شعار عدالت و لیبرالیسم با شعار آزادیخواهی، مکتبی را در نظر دارد که افزون بر تحقق شعار عدالت و آزادی، به دنبال تحقق حکومتی اسلامی است که از یک سو صبغه‌ای الهی به حرکت انقلابی او می‌زند و از دیگر سو هیچ نکته و شعاری اعم از آزادی، استقلال و عدالت را چنان که جوانان پرشور و مردم ستمدیده دهه‌های 40 و 50 شمسی آن را طلب می‌کردند، فروگذار نمی‌کند.

اما راز این جامع‌نگری نظریه و عمل انقلابی از یک‌طرف و تاثیرگذاری و منتج به نتیجه شدن آن از طرف دیگر چیست؟

در پاسخ به این سوال، یکی از دلایل متقن و مسلم می‌تواند آنچه فلاسفه علم از آن به عنوان «الگو و اسوه» در یک حرکت اجتماعی ـ سیاسی یاد می‌کنند قابل تفسیر باشد.

مبتنی بر نظر ایشان، «اسوه‌ها مقولاتی هستند که اعتبار آنها تا زمانی است که از یکسو کارآمدی دارند و به نیازها و چالش‌ها پاسخ کارساز می‌دهند و از سوی دیگر از مقبولیت برخوردار هستند.»

در این زمینه امام (ره) در حرکت انقلابی خود کوشید تا اسوه‌هایی اثرگذار و دارای مقبولیت را انتخاب کند، اما این اسوه‌ها برای مردم مسلمان و کسانی که مذهب با خونشان عجین بود چه کسانی بودند؟ رجوع به اندیشه امام(ره)‌ نشان می‌دهد که ایشان به فراخور احوال خویش و با توجه به مقتضیات زمان و مکان مبارزه، به عترت علیهم‌السلام رجوع کردند و با احیاء این اسوه‌های ماندگار، اثرگذار و دارای مقبولیت در نزد ملت ایران ابعاد حرکت خویش را معطوف به شریعت معرفی کردند.

محمدمهدی مظاهری
استاد دانشگاه

ارسال نظر
* نظر:
نام:
ایمیل:

یادداشت

بیشتر
رازهای خونین در شمال‌ شرق افغانستان

رازهای خونین در شمال‌ شرق افغانستان

هفته گذشته طالبان یورش برق‌آسایی به شهرستان «مایمی» در شمال‌ شرق افغانستان داشت.این منطقه روی خط مرزی این کشور با تاجیکستان و در استان بدخشان قرار دارد.

اسبی در غبار آمد

اسبی در غبار آمد

در نخستین ساعاتی که خبر شهادت شهید محسن فخری‌ زاده را شنیدم، نوشتن یک مثنوی را آغاز کردم: «سواری بر زمین افتاد و اسبی در غبار آمد/ غروب از جاده دردا باز اسبی بی‌سوار آمد». تا پاسی از شب بیدار بودم و شعر را بازنویسی می‌کردم.

چرایی پیک زمستانی کرونا

چرایی پیک زمستانی کرونا

وزیر بهداشت اعلام کرد پس از پیک پاییزه کرونا، یک پیک زمستانی نیز خواهیم داشت که به‌خصوص در استان‌های جنوبی کشور، باعث افزایش شیوع بیماری می‌شود.

گفتگو

بیشتر

پیشنهاد سردبیر

بیشتر

پیشخوان

بیشتر