بیانیه تهران ، رویکرد تعاملی در برابر تقابل غرب

این توافقنامه نشان داد که ایران در مساله هسته‌ای خود به دنبال تعامل مثبت با سایر کشورهاست اما بالعکس دنیای غرب بویژه آمریکا رویکرد تقابلی را در مقابل ایران دنبال می‌کند و واکنش‌‌های آمریکا و اظهارات هیلاری کلینتون وزیر خارجه این کشور مبنی بر این که توافق سه‌جانبه تهران خطری برای امنیت جهان است، گواه این مدعاست.

با چنین دیدگاهی با «امیر محبیان» کارشناس مسائل سیاسی درخصوص تاثیر بیانیه تهران برتصویب قطعنامه تحریم‌های بیشتر علیه ایران در شورای امنیت به گفتگو نشسته‌ایم. محبیان معتقد است که با صدور بیانیه تهران اگر قطعنامه شورای امنیت علیه ایران تصویب شود، ممکن است جنبه‌های اجرایی آن بسیار ضعیف باشد.

با توجه به صدور بیانیه تهران، آیا قطعنامه شورای امنیت و طرح تحریم‌های بیشتر علیه جمهوری اسلامی ایران در شورای امنیت به تصویب خواهد رسید یا خیر؟

در مورد تصویب شدن یا نشدن این قطعنامه باید منتظر نتیجه باشیم، اما به نظر می‌رسد اگر روند گذشته بر این شورا حاکم باشد و شکاف میان چین و روسیه و دیگر کشورهای عضو این شورا ادامه یابد، احتمال این که قطعنامه تصویب شود کم است، اما اخیرا شواهدی دیده می‌شود مبنی بر این که روسیه از بعضی جهات نزدیک شده و تلاش می‌کند به نحوی سیگنال‌های محکم‌تری به ایران بدهد، مبنی بر این که ایران باید تغییراتی در روش خودش در غنی‌سازی بدهد.

به نظر من با توجه به این که در بیانیه تهران پیام بسیار روشن و شفافی مبنی بر حسن نیت ایران ارسال شده این احتمال وجود دارد که این پیام تاثیراتی در دیدگاه‌ها ایجاد کند و اجازه ندهد تلاش‌های آمریکا به نتیجه برسد. بر این اساس برداشت من این است که یا آمریکایی‌ها به دنبال حل مساله هستند و یا در پی مساله‌سازی هستند. اگر به دنبال حل مساله هستند دقت در بیانیه تهران و بندهای مختلف آن نشان می‌دهد که ایران به راحتی و روشنی پیام خود را مبنی بر تلاش برای تغییر وضعیت تقابلی به تعاملی ارسال کرده است و این پیام اگر دریافت شود، نیازی به حرکت‌های تند نیست، بلکه ایران تلاش خواهد کرد که بتواند مشکلات را به نحوی حل کند و در عین حال پیام حسن نیت خود را ارسال کرده باشد. اما ظاهرا ایالات متحده آمریکا بیشتر به دنبال روش‌‌های تقابلی است و به جای حل مساله به دنبال مساله‌سازی است، نمونه این موضوع این است که به جای تحلیل بیانیه تهران، فورا واکنش منفی نشان داده و دیدیم که کنگره آمریکا نیز پیشنهاد تحریم را به مفهومی تایید کرده است. برداشت نهایی این است که بیانیه تهران اثرات خودش را خواهد داشت و از فشارها علیه ایران تا حدودی کم می‌کند، اما نهایتا در سیاه‌ترین سناریوی ممکن اگر تحریم علیه ایران را تصویب کنند با توجه به این که ایران 30 سال در تحریم‌های مختلف زندگی کرده و اتفاقا این تحریم‌ها یکی از سکوهای مهم پرش ایران به سمت ترقی بوده نمی‌تواند فشار چندانی به ایران وارد کند. ضمن این که ایران حسن نیت خود را نشان داده و آنها هستند که نتوانستند از این موقعیت بهره‌‌برداری لازم را بکنند.