عملکرد سازمان ملی جوانان زیر ذره‌بین مجلس

36 درصد جمعیت کشور بین گروه سنی 19 تا 29 سال قرار دارند که با کمی خوشبینی و با احتساب نوجوانان و افراد 30 تا 35 سال، این رقم به نیمی از جمعیت ایران افزایش می‌یابد؛ بنابراین برنامه‌ریزی در حوزه مسائل جوانان، به طور مستقیم نیمی از جمعیت کشور را تحت تاثیر قرار می‌دهد و شاید به دلیل حجم بالای این جمعیت، مسائل و مشکلات این قشر از تنوع بالایی برخوردار است. سازمان ملی جوانان نیز به دلیل وسعت مخاطبان همواره در معرض قضاوت‌های مختلف بوده است.

محمدجواد علی‌اکبری، رئیس پیشین سازمان ملی جوانان کوشید تا نام این سازمان را به زبان‌ها بیندازد و با تاکید بر مقوله ازدواج جوانان، بارها نسبت به افزایش سن ازدواج جوانان اعلام خطر کرد.

معلوم نیست چه عاملی باعث شده تا کارشناسان و نمایندگان مجلس به برنامه‌ها و اقدامات این سازمان حساس شوند و طرح تحقیق و تفحص از سازمان را دنبال کنند.

داریوش قنبری، نایب رئیس فراکسیون جوانان مجلس از جمله منتقدان سازمان ملی جوانان است که تفحص از این سازمان را پیگیری می‌کند. او می‌گوید: در حال حاضر این سازمان از ماموریت‌های اصلی خود فاصله گرفته است. وظیفه اصلی این سازمان سیاستگذاری و برنامه‌ریزی برای حل مشکل جوانان و بهبود وضعیت فرهنگی، اجتماعی و معیشتی آنهاست، در حالی که انتصاب مدیران، اظهارنظرها، طرح‌ها و برنامه‌های آن، چنین چیزی را نشان نمی‌دهد.

انتقادات این نماینده مجلس که دیگران را نیز با خود همراه کرده، از دو ماه قبل آغاز شد. قنبری می‌گوید: باید تحقیق و تفحص شود که اعتبارات دولتی این سازمان در چه جهتی هزینه می‌شود و تاکنون چه مشکلی از جوانان حل شده است؟ وی حتی خواستار انحلال سازمان ملی جوانان شده است.

جواد آرین‌منش، عضو هیات رئیسه کمیسیون فرهنگی مجلس نیز خواستار شفاف‌سازی وظایف و ماموریت سازمان ملی جوانان است و می‌گوید: نزدیک به 40 درصد جامعه ما را جوانان تشکیل می‌دهند که سازمان باید مسائل و مشکلات آنان را در زمینه اشتغال، مسکن و ازدواج حل کند، اما متاسفانه حل این مشکلات از عهده سازمان ملی جوانان برنمی‌آید، چرا‌که ابزارهای لازم را در اختیار ندارد.

به گفته وی، باید مشخص شود که کدام بخش از مشکلات جوانان مربوط به سازمان ملی جوانان است. اگر قرار باشد برای حل مشکلات صرفا توصیه کند که سایر سازمان‌ها وظایفشان را می‌دانند، اما اگر بخواهد کارهای زمین مانده را بدون متولی انجام دهد، می‌تواند یک موضوع دیگر باشد.

علی منصوری‌رضی، عضو کمیسیون اجتماعی مجلس نیز با بیان این که عملکرد سازمان تنها منحصر به برگزاری چند همایش، سمینار و جشن شده است، می‌گوید: از مشکلات اساسی سازمان ملی جوانان این است که فقط قشر خاصی از جوانان با آن ارتباط دارند و در شهرستان‌ها نیرویی برای خدمات‌رسانی به جوانان وجود ندارد.

به عقیده این نماینده مجلس، مشکل جوانان، اشتغال، مسکن و ازدواج است که متاسفانه نه این مشکلات حل شده و نه برای فرهنگ‌سازی گامی برداشته شده است.

با وجود بیان چنین نقدهایی و اعلام آمادگی «جام‌جم» برای گفتگو با بذرپاش، رئیس فعلی و علی‌اکبری، رئیس سابق سازمان ملی جوانان، هیچ یک از آنها حاضر به دفاع از عملکرد خود و پاسخگویی به نقدهای نمایندگان مجلس نشده‌اند و روابط عمومی این سازمان بصراحت اعلام می‌کند که «رئیس این سازمان با هیچ رسانه‌ای مصاحبه نمی‌کند.» بذرپاش هرازچند گاهی موضعگیری خود را نسبت به مسائل جوانان در جشنواره‌ها و همایش‌ها اعلام می‌کند.

او زمستان 88 بصراحت از متولی نبودن سازمان تحت فرمان خود برای تامین کار و مسکن جوانان سخن گفت.

در مجموع اقدامات مهم سازمان ملی جوانان را در چند ماه اخیر می‌توان در تلاش برای صدور گواهینامه برای ازدواج، تلاش برای اختصاص سهمیه 20 درصدی آزمون تحصیلات تکمیلی به متاهلان، تهیه مقدمات برای برگزاری جشنواره جوان ایرانی، اختصاص 100 میلیارد ریال برای افشای سرخوردگی جوانان آمریکا و تلاش برای تحقق مسکن مهر به جوانان خلاصه کرد.

در برابر چنین طرح‌هایی، بعضی از کارشناسان مسائل اجتماعی و فرهنگی، از دخالت دولت در خصوصی‌ترین ابعاد زندگی جوانان انتقاد کرده و گفته‌اند، دولت مسوولیت تامین امکانات اولیه برای ازدواج آسان را برعهده دارد و متولی انتخاب همسر و صدور گواهینامه ازدواج نیست. فاطمه صیاد، کارشناس مسائل فرهنگی و ازدواج که با جوانان شهرستانی ارتباط بیشتری دارد، با انتقاد از طرح‌های سازمان ملی جوانان از جمله سهمیه کنکور به متاهلین می‌گوید: «ما بارها گفته‌ایم مشکل جوانان در ورود به دانشگاه و ادامه تحصیل نیست؛ چون با افزایش ظرفیت دانشگاه‌ها، ورود به این مقاطع راحت‌تر شده؛ تاهل هنگام تحصیل بدون حمایت مالی تنها جوانان را گمراه و بر بار مشکلات آنها می‌افزاید. من تعجب می‌کنم که از مشکلات این قشر چنین برداشت سطحی وجود دارد.»

از سوی دیگر، نورالله حیدری، عضو کمیسیون آموزش مجلس، انتقادات وارد بر سازمان ملی جوانان و طرح تحقیق و تفحص را جناحی می‌داند و پیش‌بینی می‌کند که در مجلس رای نیاورد. او می‌گوید: «متاسفانه اگر این طرح با انگیزه تخریب سازمان ملی جوانان صورت گیرد، به هیچ وجه مورد تایید نمایندگان نیست.»

بحث تحقیق و تفحص از سازمان ملی جوانان در سال‌های 84 و 86 هم مطرح بوده و عملکرد این سازمان همواره غیرشفاف اعلام شده است. به نظر می‌رسد حتی اگر نمایندگان هم از تفحص منصرف شوند، مسوولیت‌ها و عملکرد این سازمان فارغ از برخوردهای جناحی نیازمند بازتعریف و بازبینی است.