مخالفان سلاح‌های هسته‌ای در تهران جمع خواهند شد

محمدمهدی آخوندزاده ـ دبیرکل کنفرانس خلع سلاح و منع اشاعه ـ که 29 و 28 فروردین‌ماه در تهران برگزار می‌شود صبح چهارشنبه در یک نشست خبری افزود: برای آشنایی افکار عمومی در داخل و خارج با سیاست‌های اصولی کشورمان و به‌خصوص برنامه‌های صلح‌آمیز هسته‌یی کشور و هم‌چنین پایبند نبودن بسیاری از کشورها به تعهداتی که درباره روابط بین‌الملل دارند و به طور مشخص ان. پی. تی قرار گیرند که این کنفرانس از روز شنبه با برگزاری افتتاحیه‌ای آغاز می‌شود.

وی ادامه داد: طیف وسیعی از کارشناسان بین‌المللی مرتبط با موضوعات هسته‌یی را پوشش می‌دهد. ابتدا بنا نبود این همایش در حد دولتی باشد اما پس از اعلام برنامه برخی از کشورهای دوست، همسایه و وزیران خارجه ابراز علاقه کردند تا در این کنفرانس با توجه به زمانی که داشتیم وزیر خارجه کشورمان پذیرفتند که وزیران خارجه هم می‌توانند در این کنفرانس شرکت کنند.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، افزود: کنفرانس تهران محفلی است که در آن هم نمایندگان دولت‌ها هستند و هم کارشناسان ارشد بین‌المللی مرتبط با مباحث خلع سلاح جهانی، متخصصان مربوط، نمایندگان مربوط به نهادها و سازمان‌های مطالعاتی و به ویژه نمایندگان رسانه‌های جمعی که امیدواریم با حضور فعال آن‌ها پیام اصلی کنفرانس تهران که "انرژی هسته‌یی برای همه و سلاح هسته‌یی برای هیچ‌کس" است به جهانیان منتقل شود.

آخوندزاده هم‌چنین در ادامه در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران در مورد کنفرانس امنیتی هسته‌یی واشنگتن و محوریت مهم این کنفرانس که تحت کنترل قرار دادن مواد هسته‌یی و اورانیوم غنی‌شده با درصد بالاست و آیا ایران این درخواست را به نوعی تحت فشار قرار دادن خود در بحث کنترل مواد هسته‌یی می‌داند؟ گفت: موضوع بسیار مهمی که باید برای افکار عمومی واضح و روشن باشد تنفر و انزجار مردم جهان از سلاح‌های هسته‌یی است به خاطر آثار و جنایاتی که بر جای گذاشته است.

دبیرکل کنفرانس خلع سلاح و منع اشاعه، با اشاره به فجایع ناکازاکی و هیروشیما، افزود: مهم‌ترین خواست بین‌المللی این است که این نوع تسلیحات جایگاهی در دکترین دفاعی کشورها نداشته باشد. یکی از شعارهای اصلی انتخاباتی اوباما در دوران مبارزات انتخاباتی بیان این مطلب این بود که چنان‌چه وی سر کار بیاید تلاش‌های جدی در جهت خلع سلاح هسته‌یی به کار خواهد بست. سخنرانی اوباما در برلین که صدها هزار آلمانی در آن‌جا شرکت داشتند و مطالبی که رییس‌جمهور آمریکا در پراگ مطرح کرد نشان‌دهنده‌ی واکنش سیاست‌مداران آمریکایی به این خواست عمومی، مردمی و بر حق همه‌ی ملت‌های جهان است. این به عنوان یک واقعیت مطرح است.

او ادامه داد: به میزانی که آن تعهدات اخلاقی و سیاسی جامه‌ی عمل بپوشد طبیعتا اعتماد جهانی نیز می‌تواند مجددا احراز شود. اما متاسفانه آن چه که در واشنگتن اتفاق افتاد شاهد بودیم که به این مسائل پاسخی داده نشد. در این کنفرانس به موضوع خلع سلاح پرداخته نشد. دو هفته پس از اجلاس واشنگتن، اجلاس بازنگری پیمان ان. پی. تی خواهد بود و توقع و انتظار این بود که در آن‌جا کشورهای دارنده‌ی سلاح‌های هسته‌یی هم وجود زرادخانه‌های هسته‌یی را مذمت می‌کردند و به سمت انجام تعهدات خود منطبق بر بند شش ان. پی. تی می‌رفتند.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، افزود: ارزیابی که امروز وجود دارد این است که بحث کاملا فرعی مطرح شده و آن موضوع تروریسم هسته‌یی و پایبندی به ان. پی. تی است که افکار عمومی دنیا این موضوع را چندان نمی‌پذیرد زیرا در موضوع تروریسم اختلاف‌نظر است. هنوز تعریف واحد حقوقی که همه‌ی کشورهای سازمان ملل آن را بپذیرند وجود ندارد.

آخوندزاده با بیان این که همه‌ی مردمان دنیا اشتراک نظر دارند که سلاح‌های هسته‌یی مرگ‌بارترین سلاح‌هایی هستند که نه تنها امنیت کشورها را مورد خطر قرار می‌دهند بلکه انسانیت را مواجه با خطر قرار می‌دهند، تاکید کرد: قطعا دولت آمریکا می‌باید تجدیدنظر کند. اگر می‌خواهد افکار عمومی با آن چه اعلام شده است واقعا همراه باشد. اما متاسفانه آن چه اتفاق افتاد خلاف این موضوع را ثابت می‌کند.

دبیرکل کنفرانس خلع سلاح و منع اشاعه، گفت: نگاه کنفرانس تهران، نگاهی کاملا انسانی است. معتقدیم دوره‌ی استفاده از دکترین دترانس و حفظ سلاح‌های هسته‌یی به عنوان سلاح‌های بازدارنده منسوخ شده است. خواست افکار عمومی در اروپا و آمریکا و دیگر نقاط دنیا این است که با توجه به تحولات بنیادین که در مفهوم امنیت بین‌الملل در حال شکل‌گیری است ملت‌های دنیا به دنبال رفاه، آسایش و زندگی سعادتمندانه هستند.

وی هم‌چنین در پاسخ به این پرسش که از اعضای دائم شورای امنیت نمایندگانی در این کنفرانس حضور دارند، گفت: ما از همه‌ی صاحب‌نظران چه از کشورهای دارنده‌ی سلاح‌های هسته‌یی و چه کسانی که سلاح هسته‌یی ندارند دعوت کرده‌ایم. این دعوت، دعوتی عام بود از کشورهایی که دارنده‌ی سلاح‌های هسته‌یی هستند هم در کنفرانس تهران دعوت شد و این دعوت به خاطر همان پیمان ان. پی. تی که صراحتا به امحای سلاح‌های هسته‌یی و هم‌چنین رای مشورتی دیوان دادگستری بین‌المللی که 1996 صادر شد بوده است.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، در پاسخ به این پرسش که کدامیک از وزیران خارجه در این کنفرانس شرکت می‌کنند، گفت: این اسامی و جزییات دیگر مربوط به کنفرانس در روزهای آینده را در سایت www.tehranicd.ir اعلام می‌کنیم. روز جمعه اسامی همه‌ی شرکت‌کنندگان را در این سایت درج خواهیم کرد. منتظر نهایی شدن هستیم.

آخوندزاده گفت: از کشورهای عربی منطقه‌ی خودمان سه وزیر خارجه در این کنفرانس شرکت می‌کنند. تلاش شده است که از وزیران خارجه‌ی مناطق مختلف دنیا افرادی حضور داشته باشند.

دبیرکل کنفرانس خلع سلاح و منع اشاعه، هم‌چنین در مورد سطح هیات شرکت‌کننده ایرانی در کنفرانس بازنگری ان. پی. تی گفت: وزیر امور خارجه به همراه هیات کارشناسی در کنفرانس بازنگری در نیویورک شرکت خواهد کرد و دیدگاه‌های کشورمان را در آن کنفرانس مطرح می‌کند.

او هم‌چنین در پاسخ به پرسش ایسنا در مورد این که چه مواردی در پنل‌های این کنفرانس مطرح می‌شود؟ اظهار کرد: در این کنفرانس سه پنل تخصصی خواهیم داشت. از حدود دو ماه پیش تماس‌هایی با دانشمندان و متخصصان و صاحب‌نظران این امر داشته‌ایم و درخواست کرده‌ایم خلاصه مقاله‌هایی بفرستند. مقالات زیادی دریافت شد که امیدواریم پس از پایان این کنفرانس این مقالات را منتشر کنیم.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، گفت: پنل تخصصی اولیه با عنوان "چالش‌های خلع سلاح" است که هشت مقاله در آن مطرح خواهد شد و سخنرانان از کشورهای مختلف نظرات‌شان را در این رابطه بیان می‌کنند. پنل تخصصی شماره‌ی دو با عنوان "تعهدات بین‌المللی کشورها در زمینه‌ی خلع سلاح و منع اشاعه و آثار نابود نکردن سلاح‌های کشتار جمعی" خواهد بود که در آن محققان و متخصصان به طرح دیدگاه‌های خود می‌پردازند. در این بخش هم مقالات بسیار خوبی داریم از کسانی که سال‌های طولانی در این عرصه قلم زده‌اند و کار کرده‌اند. پنل تخصصی شماره سه با عنوان "راهکارهای عملی برای تحقق خلع سلاح" است که این پرجاذبه‌ترین و مهم‌ترین بخش این کنفرانس است زیرا مردمان دنیا به دنبال این هستند که پس از 40 سال ببینند به چه طریق و چه زمانی دارندگان سلاح‌های هسته‌یی می‌خواهند این تسلیحات و دکترین نظامی خود را کنار بگذارند.

آخوندزاده هم‌چنین در مورد بیانیه‌ی پایانی این کنفرانس نیز گفت: این موضوع به شرکت‌کننده‌ها واگذار شده است و هنوز هیچ تصمیم مشخصی در این رابطه اخذ نشده است. کنفرانس تهران برخلاف کنفرانس واشنگتن که در آن دولت‌ها حضور دارند بیش‌تر غیردولتی است. البته ما دو هدف متفاوت را دنبال می‌کنیم. تعریف ما این‌گونه است که کسانی که مخالف سلاح‌های هسته‌یی هستند در تهران جمع خواهند بود و از نمایندگان دولت‌ها، سازمان‌های مردم‌نهاد و افراد مستقل در کنفرانس تهران شرکت خواهند کرد. بخش مربوط به بیانیه‌ی پایانی یا جمع‌بندی رییس را به شرکت‌کنندگان و تمایل آن‌ها واگذار می‌کنیم.

دبیرکل کنفرانس خلع سلاح و منع اشاعه، هم‌چنین در پاسخ به پرسش دیگر ایسنا در مورد این که آیا این کنفرانس در سال‌های آینده نیز ادامه می‌یابد؟ گفت: کنفرانس امسال کنفرانس شماره یک خواهد بود و چنان‌چه شرایط مهیا باشد کنفرانس سال آینده نیز تکرار خواهد شد. در سال‌های آینده این کنفرانس را در اختیار کشورهایی که به دلایل هم‌زمانی چند اجلاس نتوانستند حضور پیدا کنند قرار می‌دهیم.

وی در پاسخ به پرسشی در مورد این که آیا از مقامات ژاپن که کشورشان تنها قربانی سلاح‌های هسته‌یی است برای حضور در این کنفرانس اعلام آمادگی کرده‌اند؟ اظهار کرد: از تلاش‌های مشترکی که در این رابطه میان دو کشور انجام شده است باید تشکر کنیم. تلاش کردیم بازماندگان سلاح‌های هسته‌یی ژاپن را دعوت کنیم اما به دلیل کهولت سن و بعد مسافت مانع از این شد که چند نفر از این بازمانده‌ها در تهران حضور یابند اما ژاپنی‌ها مواد اطلاع‌رسانی مفیدی ارسال کردند که ما از آن‌ها در حاشیه‌ی کنفرانس استفاده خواهیم کرد.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، گفت: از ژاپن نیز هیاتی در کنفرانس تهران شرکت خواهد کرد. شاید خواست قلبی همه‌ی ژاپنی‌ها باشد که روزی این سلاح‌ها برچیده شود و قطعا این اشتراک نظر را در تهران پیدا خواهند کرد. ملت ایران با این خواست جهانی در جهت امحای سلاح‌های کشتار جمعی و به‌خصوص سلاح‌های هسته‌یی هم‌صدا است.

آخوندزاده در پاسخ به این پرسش که از کشورهای عربی خلیج‌فارس و مشخصا از امارات آیا هیاتی در سطح دیپلماتیک خواهیم داشت؟ گفت: روز جمعه اطلاعات کاملی در مورد این کنفرانس در اختیار رسانه‌ها قرار خواهد گرفت. از امارات نیز هیاتی برای شرکت در این کنفرانس داریم.

دبیرکل کنفرانس خلع سلاح و منع اشاعه، در پاسخ به این پرسش که تلاش برخی کشورها به ویژه آمریکا برای ممانعت از حضور کشورها در کنفرانس تهران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ خاطرنشان کرد: این روند، روندی است که کسی نمی‌تواند مانع آن باشد. این منطق پذیرفته شده نیست و کسانی که موافق حفظ سلاح‌های هسته‌یی هستند مخالفت می‌کنند. کلید آن چه که در تهران زده شد باید از مدت‌ها پیش انجام می‌شد اما به هر علتی آمادگی آن را نداشتیم، که در این مقطع کنفرانس برگزار شد.

او توضیح داد: متاسفانه برخی از مدعیان مبارزه با سلاح‌های هسته‌یی کاملا خود را با خواست عمومی مردمان دنیا رودررو قرار می‌دهند. این سیاست هیچ جایگاهی در سیاست خارجی کشور ما ندارد. بنابراین شاید بخش‌هایی در هیات حاکمه‌ی آمریکا و کسانی که عادت کرده‌اند به استفاده از زبان تهدید و هنوز معتقدند که سلاح هسته‌یی می‌تواند در روابط بین‌المللی کاربرد داشته باشد، ممکن است از پیگیری چنین طرح‌هایی خوش‌شان نیاید. این امتحان سختی است و کسانی که درس‌های‌شان را خوب نخوانده باشند سعی می‌کنند از امتحان‌های مختلف به نوعی فراری شوند و یا صحنه‌ی امتحان را برهم زنند.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، با اشاره به پذیرش قطعنامه‌ی خاورمیانه‌ی عاری از سلاح هسته‌یی از سوی آمریکا، روسیه و انگلیس، افزود: ایران جزء بانیان این قطعنامه است. از 1995 تاکنون بیش از 15 سال می‌گذرد و هیچ‌کدام از کشورها به تعهد خود در این رابطه توجه نکرده‌اند و این به دلیل پافشاری رژیم صهیونیستی بر مواضع تبعیض‌آمیز و غیرانسانی‌اش است.

آخوندزاده تاکید کرد: کسانی که مخالف برچیده شدن سلاح‌های هسته‌یی هستند تلاش‌های‌شان در این مسیر است که کنفرانس تهران شکل نگیرد.

دبیر کل کنفرانس خلع سلاح و منع اشاعه، در پاسخ به پرسش دیگری در مورد شکایت ایران از مواضع اخیر اوباما در مورد ایران، گفت: تمرکز اصلی ما در مورد فعالیت‌هایی است که در کشور خودمان انجام می‌دهیم. در حقوق و روابط بین‌الملل استفاده از کلمات تهدیدآمیز مخالف حقوق بین‌الملل است. بر اساس پارگراف چهار ماده‌ی دو منشور ملل متحد آن چه که توسط مقامات آمریکایی به‌کار برده شد در تضاد کامل با حقوق مسلم در روابط بین‌الملل است. به همین دلیل سفیر و نماینده‌ی دائم ایران در سازمان ملل نامه‌ی اعتراض‌آمیزی را در پاسخ به این اظهارات تسلیم رییس دوره‌یی شورای امنیت کرد و این اعتراض به ثبت رسیده است.

وی افزود: این اعتراض اولیه است. متن کامل حقوقی اعتراض ایران در روزهای آینده تقدیم می‌شود. این نوع اظهارات، اظهاراتی است که قطعا محکوم است و در تضاد کامل با حقوق مسلم مندرج در منشور است و افکار عمومی آن را نمی‌پذیرد.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، هم‌چنین در پاسخ به پرسش دیگری در مورد حضور کشورهای دارنده‌ی سلاح هسته‌یی در کنفرانس تهران نیز، گفت: نقطه‌ی قوت کنفرانس تهران آن است که آن‌ها در این کنفرانس شرکت می‌کنند زیرا آن‌ها نیز باید با سوالاتی که توسط کارشناسان مطرح خواهد شد روبه‌رو شوند و پاسخگو باشند.

آخوندزاده در ادامه در پاسخ به پرسش دیگری در مورد واکنش ایران در زمینه‌ی پیمان کاهش 30 درصدی کلاهک‌های هسته‌یی میان اوباما و همتای روسی‌اش، گفت: باید پرسید که چه نظارتی روی این موضوع است و افکار عمومی دنیا با این سوال روبه‌رو است که چه نظراتی بر این مساله وجود دارد. به طور رسمی اعلام شده است که آمریکا 9 هزار کلاهک هسته‌یی دارد و روسیه 12 هزار. اما هیچ مرجع سومی تاکنون این موضوع را به‌صورت بین‌المللی تایید نکرده است که این موضوع چگونه می‌خواهد کاهش پیدا بکند. مهم‌ترین سوال این است که آیا آن‌ها حاضرند مکانیسم نظارتی بر فعالیت‌های‌شان اعمال شود؟

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، با بیان این که هر قدمی که برای کاهش این تسلیحات برداشته شود از نظر ما مثبت است، گفت: اما بحث ما زمان است.

او در ادامه در مورد این که شما در مورد خاورمیانه‌ی عاری از سلاح‌های هسته‌یی سخن می‌گویید و اعلام می‌کنید رژیم صهیونیستی باید از داشتن سلاح‌های هسته‌یی خودداری کند اما آن را طرف گفت‌وگو قرار نمی‌دهید و به رسمیت نمی‌شناسید و دعوتش نمی‌کنید؟ گفت: اصرار ما تنها خاورمیانه نیست بلکه مربوط به کل دنیاست.

دبیرکل کنفرانس خلع سلاح و منع اشاعه، ادامه داد: نتانیاهو به دلیل مواجه نشدن با سوالات، سفرش به آمریکا را کنسل کرد. با این که بحث‌هایی در آمریکا قرار بود مطرح شود موضوع تروریسم هسته‌یی بود اما مشخص است که این خواست بین‌المللی است. متاسفانه خاورمیانه جزء مناطقی است که هنوز به دلیل پافشاری، خیره‌سری و اصرار رژیمی که به هیچ‌وجه مقررات بین‌المللی را قبول نمی‌کند و با لجاجت و خشونت به همه‌ی درخواست‌های مشفقانه‌ی کسانی که طرفدارش هم هستند برخورد می‌کند، نتوانسته جزء مناطق عاری از سلاح‌های هسته‌یی شود.

آخوندزاده تصریح کرد: کشورهای غربی باید پاسخ دهند که با چه منطق و چه توجیهی وجود این سلاح‌ها را در خاورمیانه نادیده می‌گیرند. این خواست جهانی است که خاورمیانه باید از سلاح‌های هسته‌یی عاری شود.

معاون حقوقی و بین‌الملل وزیر امور خارجه، در پایان در پاسخ به پرسش دیگری در مورد رابطه‌ی ایران و روسیه و رویکردهای این کشور نسبت به ایران، گفت: هیچ‌گاه سیاست‌های ایران بر مبنای جلب حمایت یک کشور علیه کشور دیگری نبوده است. ما منافع ملی خودمان را در ارتباط با آن‌چه که باید انجام دهیم انجام نمی‌دهیم، پیگیری نمی‌کنیم. روابط ما با روسیه روابط خوبی است. آن‌ها نیز هر چه که پیش‌تر رویم بیش‌تر متوجه اهمیت و حساسیت روابط دوجانبه می‌شوند.

وی تاکید کرد: در مورد هر مطلب و تهدیدی که علیه ایران انجام گیرد بلافاصله اقدامات خود را انجام می‌دهیم. این‌گونه نیست که اگر کشوری ولو تهدید لفظی کند ما ساکت باشیم.

ایسنا