به گفته رضا اسماعیلی، تفاوت این تذکره با دیگر تذکرهها در این است که عموما شرح حال زندگی شاعران به قلم خود آنها نگاشته شده و از شاعران در قید حیات خواسته شده است که روایتی از زندگیشان را مکتوب کنند.
در کنار این زندگی نامه خودنوشت، گزیدهای از آثار شاعران هم به چاپ رسیده است.
اسماعیلی با اشاره به اخوانیات این مجموعه به «جامجم» گفت: اخوانیات هم به این معناست که مثلا استاد مشفق در طول زندگی ادبی خودشان با بسیار از شعرا حشر و نشر و مکاتبه داشته و همه اینها در قالب شعر است. به طور مثال اخوان ثالث غزلی را تقدیم استاد مشفق کرده است و او هم در جواب مشفق غزلی را برای اخوان ثالث سروده که در این کتاب به چاپ رسیده است.
اسماعیلی خودنوشتها را یکی از ویژگیهای این مجموعه دانست و گفت: زندگی نامهها به صورت خودنوشت توسط 119 تن از شعرای معاصر که بیشترشان جزو شاعران معاصر هستند، ولی در کنار شعرای انقلاب چهرههایی هم مثل اخوان ثالث، حسین منزوی و مهرداد اوستا حضور دارند که به نوعی در انقلاب هم کارهایی را عرضه کردند.
این شاعر و محقق در رابطه با تصمیم به چاپ مجدد جلد نخست این مجموعه بعد از 20 سال گفت: شرط ناشر برای تجدید چاپ جلد اول به همراه نسخه دوم این بود که جلد نخست روزآمد شود. بنابراین جلد اول هم روزآمد شد یعنی زندگینامهها بازنویسی شد، برخی از شعرایی که در جلد اول آمده بودند به رحمت خدا رفته بودند که زندگینامه آنها را بازنویسی کردیم.
به گفته وی در آثار برخی از شعرا حذف و اضافاتی لازم داشت. مثلا خانم فاطمه راکعی چندین اثر جدید داشتند که در ادامه زندگینامه ایشان این آثار آورده شده است و در زندگینامه برخی از شعرا این آثار جدید اضافه شده است. در واقع جلد اول، چاپ دومش است و جلد دوم چاپ اول این مجموعه است.
پیشتر، مشفق کاشانی در توضیحی درباره این تذکره گفته بود که «خلوت انس» در معرفی شاعران انقلاب تدوین میشود.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم