مرکبات ایران در جستجوی بازار صادرات

وی می‌افزاید: در حال حاضر فقط حدود 20 هزار تن، معادل 5 درصد از مجموع 400 هزار تن مرکبات تولیدی استان مازندران که قابلیت صادرات دارند، صادر می‌شود.

سال گذشته 12 میلیون دلار از صادرات مرکبات عاید استان شد که به اعتقاد کارشناسان در صورت استفاده از همه ظرفیت‌ها، این مقدار تا چند برابر قابل افزایش است. مدیرعامل اتحادیه باغداران استان هم معتقد است باغداران همین که ببینند محصولاتشان در بازارهای داخلی به فروش می‌رسد رغبتی برای صادرات ندارند بنابراین باید فرهنگ صادرات را میان باغداران رواج دهیم. شعبانی، نبود صنایع بسته‌بندی، وجود قوانین دست و پاگیر گمرکی، کمبود کامیون‌های یخچال‌دار و محدودیت‌های حمل و نقل هوایی را در استان از مهم‌ترین علل کم بودن صادرات مرکبات می‌داند.

واردات بی رویه

با این حال در کنار پایین بودن صادرات مرکبات استان، مشکل دیگری که باغداران مرکبات با آن روبه‌رو هستند واردات بی‌رویه این نوع محصولات است؛ در حالی که هنوز مرکبات تولیدی استان جای خود را در بازارهای مصرف داخلی پیدا نکرده است، مرکبات خارجی به بازارهای داخلی، حتی در بازارهای مازندران به عنوان قطب مرکبات کشور عرضه می‌شود. معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد کشاورزی استان مازندران دراین‌باره گفت: از شهریور تا پایان اسفند هر سال که محصولات باغداران داخلی وارد بازار می‌شود، بدترین موقع برای واردات مرکبات و توزیع آن در بازارهای داخلی است که این موضوع موجب شده است باغداران مازندرانی متضرر شوند.

ابطالی با بیان این که اگر دولت قصد واردات مرکبات دارد، باید هر سال از اردیبهشت به بعد دراین‌باره اقدام کند، افزود: در حالی که تولیدکنندگان داخلی با مشقت بسیار، باغ‌های خود را حفظ می‌کنند، آمارها نشان می‌دهد که در 4 سال گذشته به طور متوسط، واردات مرکبات 6/2 برابر صادرات آن بوده است.

بالا‌ بودن ضایعات

اما مشکل دیگری که باغداران در استان مازندران با آن مواجهند، بالا بودن ضایعات مرکبات است؛ بطوری که سالانه حدود 20 درصد از مرکبات تولیدی استان از بین می‌‌رود.

عادل صفایی، مدیر باغبانی سازمان جهاد کشاورزی استان، مکانیزه نبودن برداشت، نگهداری و چیدمان غیراستاندارد در سبدها، کنترل نشدن درجه حرارت و رطوبت داخل انبارها و برداشت زودهنگام مرکبات را از علل اصلی ضایعات مرکبات استان می‌داند و معتقد است، آموزش برداشت صحیح به باغداران، ارائه پوشش‌های محافظ مانند واکس‌های مجاز، درجه‌بندی و جداسازی مرکبات ریز از درشت، اجرای طرح استاندارد انبارداری در انبارهای فنی و طرح ذخیره‌سازی هم به عنوان طرح‌های پیشگیری از ضایعات مرکبات می‌تواند به برطرف شدن مشکل باغداران کمک کند.

همچنین باغدار نمونه مازندرانی از عدم حمایت دولت به باغداران انتقاد کرد و گفت: متاسفانه صادرات مرکبات مازندران طی 4 سال اخیر کاهش 90 درصدی داشته است.

منصور چوپانی افزود: باغداران مرکبات استان از سال 84 به بعد معنای صادرات این محصول را از ذهن خود خارج کردند.

به گفته وی، مرکبات مازندران شرایط خاصی برای صادرات دارد؛ زیرا کیفی‌ترین مرکبات کشور در این منطقه تولید می‌شود. این باغدار مازندرانی با بیان‌ این که هم‌اکنون صادرکنندگان مرکبات باید 240 درصد تعرفه صادرات پرداخت کنند، گفت: این میزان تعرفه به هیچ صادرکننده‌ای اجازه خودنمایی در بازارهای جهانی را نخواهد داد.

وی با اعلام این که رطوبت زیاد و نور کم سبب ایجاد قارچ‌هایی در مرکبات می‌شود، گفت: به واسطه ضعیف بودن سیستم‌های حمل و نقل، مرکبات تولیدی در زمان کوتاهی تا رسیدن به بازار به هدر می‌رود.

رضا مومن، عضو هیات علمی موسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی کرج نیز با اشاره به این‌که کپک‌های انباری سبب صدمات زیادی بر پرتقال و نارنگی می‌شود، افزود: محصول تولیدی اگر در شرایط مناسب رطوبتی نباشد، دچار خسارات فراوانی می‌شود.

وی با بیان این که قرار دادن پرتقال در محیط‌های نامناسب سبب شکل‌گیری کپک‌های انباری می‌شود، تصریح کرد: لازمه سلامت پرتقال در مسافت‌های طولانی، وجود تهویه مناسب در سیستم‌های بسته‌بندی و حمل و نقلی است. به گفته وی، پرتقال در شرایط طبیعی اجازه رسوخ کپک را به خود نخواهد داد.