حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
مکث
اطلاعرسانی حلقه گمشده هدفمندسازی یارانهها
اطلاعرسانی و اقناع اطلاعاتی یعنی قانعسازی و سیرابسازی مخاطب از نظر اطلاعاتی که لازم دارد لازمه اصلی موفقیت هر طرح بزرگ اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی است. امتناع اطلاعاتی با رفع شبهات، هزینههای اجرای طرح را کاهش میدهد و روند اجرای آن را تسریع میکند، بعلاوه از شکل گرفتن شایعات و جوسازیهای مخرب پیرامون طرح و انحراف آن از اهداف اصلی و به حاشیه کشیده شدن آن جلوگیری میکند. اقناع اطلاعاتی همچنین همکاری و همراهی مردم را با طرح برمیانگیزد و آنان را وامیدارد تا مشکلات و مسائل جانبی را که احیانا طرح برای زندگی و امور آنان ایجاد کرده است هضم و تحمل کنند.
چنین کارکردهای استراتژیکی، طراحان طرحهای بزرگ ملی را بر آن داشته است تا هنگام طراحی یک طرح، حتما استراتژی مخصوص اطلاعرسانی آن را نیز در کنارش طراحی کنند؛ اما اکنون که کشور در آستانه اجرای طرح بزرگ هدفمندسازی یارانهها قرار دارد و روشن است این طرح اثراتش را بر جزء جزء زندگی همه ایرانیان بر جا خواهد گذاشت، هنوز از اعلام استراتژی اطلاعرسانی در این طرح خبری منتشر نشده است؛ یعنی هنوز هیچ یک از ارگانهای دستاندرکار و مسوول در اجرای این طرح اشارهای به این مساله مهم نکردهاند که براساس کدام روش و برنامه، در چه زمانی و با چه بیان و زبان و لحنی و از طریق چه رسانههایی چگونه و در چه قالبی میخواهند مردم را نسبت به اجرای هدفمندسازی یارانهها اقناع اطلاعاتی کنند.
پاسخ به این پرسشهاست که طول و عرض و ارتفاع و عمق و در یک کلام، ماهیت استراتژی اطلاعرسانی هدفمندسازی یارانهها را مشخص میسازد و وقتی پاسخی برای آن وجود ندارد، یعنی این پالس به جامعه داده شده که هنوز فکری برای این مهم نشده است! جالب اینجاست که هنوز ستاد طرح تحول اقتصادی موفق نشده است اظهارنظر درباره هدفمندسازی یارانهها را به سخنگوی انتسابی محدود و از اظهارنظرهای خارج از ستاد که بعضا در تعارض و تناقض با مواضع دولت و مجریان طرح است جلوگیری کند. علت اصلی، باز هم نبود استراتژی اطلاعرسانی برای هدفمندسازی یارانههاست که در چارچوب آن مسوول اطلاعرسانی طرح از نظر سازمانی یا سخنگویی و جایگاه و امتیازات وی مشخص نشده و برای کسانی که خارج از مسیر یادشده، اظهارنظر حاشیهای کنند نیز سرزنشها و ترمزهایی تعبیه نشده است. چنین است که با آغاز تدریجی هدفمندسازی یارانهها مشاهده میکنیم تناقض اظهارات مسوولان مختلف طرح در حال آشکار شدن است، مثلا سخنان رئیس مرکز آمار ایران درباره خوشهها و دهکهای جمعیتی مشمول دریافت یارانه نقدی از سوی سخنگوی طرح تحول، معاون پارلمانی رئیسجمهور و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس رد میشود، حال آنکه آن اظهارنظر را میلیونها نفر از طریق یکی از پربینندهترین برنامههای شبانگاهی سیما شنیدهاند و احتمالا مطابق اطلاعات دریافتی آن عمل خواهند کرد...
چنین است که برای جلوگیری از تکرار مثال یادشده که اثرات گاه غیرقابل جبرانی بر افکار عمومی و شاخصهای اقتصادی کشور بویژه تورم انتظاری خواهد داشت این پیشنهاد قابل طرح است که کمیته ویژه اطلاعرسانی هدفمندسازی یارانهها در بالاترین سطح ممکن و با بالاترین اختیارات با عضویت اصحاب رسانه و متخصصان و صاحبان تئوری اطلاعرسانی تشکیل شود و تا دیر نشده تدوین استراتژی همهجانبه اطلاعرسانی هدفمندسازی یارانهها را آغاز و اجرا کند. در این ارتباط این نکته نیز گفتنی است همان گونه که اقتصاد علم است، اطلاعرسانی نیز علم است و اجرای درست آن باید به عالمان آن سپرده شود، لذا این که کمیته اطلاعرسانی هدفمندسازی یارانهها در اختیار اعضای فعلی ستاد طرح تحول اقتصادی که بیشتر متخصصان اقتصاد هستند قرار گیرد، مشکلی را حل نخواهد کرد و حتی ممکن است به پیچیده شدن مساله منجر شود. کمیته یاد شده بستههای اطلاعرسانی ویژه اقشار مختلف مردم را که با توجه به امکانات اقتصادی و فرهنگی خود به نوعی اطلاعرسانی خاص احتیاج دارند، تدوین و در آن به ویژگی اقلیمی هر استان نظیر زبان و خردهفرهنگها توجه خواهد کرد.
همچنین اظهارنظرهای موازی و حاشیهای ممنوع و محدود میشود و اطلاعات سنجیده شده به فوریت و از یک کانال واحد با دفعات مناسب پخش و با لحن و قالب جذاب در اختیار مردم قرار میگیرد تا حداکثر همکاری آنان برای اجرای این اصلاح بزرگ اقتصادی جلب و از حاشیهسازیها جلوگیری شود.
سیدعلی دوستی موسوی
گفت و گو
