نابودی کتابفروشان یا فرصتی برای ناشران و مخاطبان

با این وجود دیدگاه‌های ناشران در ارتباط با نمایشگاه‌های کتاب استانی متفاوت است به عنوان مثال حسن کیائیان که مدیریت نشر چشمه و رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران است با برپایی نمایشگاه‌های کتاب استانی مخالفت می‌کند و می‌گوید: نشر چشمه در این نمایشگاه حضور پیدا نمی‌کند.

وی مهم‌ترین دلیلی که برای شرکت نکردن در نمایشگاه مطرح می‌کند، آسیب دیدن کتابفروشان شهرستانی است و می‌گوید: نمایشگاه‌های استانی امروز تبدیل به فرآیندی برای حذف و ورشکستگی کتابفروشان شهرستانی شده‌اند و خود من هنگامی که با آنها سخن گفته‌ام از این موضوع بسیار در رنج هستند.

محمدعلی جعفریه مدیر نشر ثالث هم صحبت‌های کیائیان را تایید می‌کند و البته برخلاف نشر چشمه می‌گوید: ما در نمایشگاه‌های کتاب استانی شرکت می‌کنیم، اما در کل مخالف برپایی این نمایشگاه‌ها هستم.

جعفریه درباره دلایلش هم می‌گوید: معتقدم هر کالایی بویژه کالای فرهنگی چون کتاب باید از کانال خودش به دست مخاطب برسد و کانال اصلی هم چیزی جز کتابفروشی و وجود نظام پخش مناسب نیست.

مدیر نشر ثالث درباره یارانه‌های چند صد میلیونی که ارشاد به این نمایشگاه‌ها اختصاص می‌دهد، می‌گوید: باید به سمت کارهای زیربنایی و بلندمدت حرکت کرد، می‌توان این بودجه را به اصلاح نظام پخش کتاب در کشور و موارد مشابه آن اختصاص داد.

وی تاکید می‌کند: مسیری که نمایشگاه‌های کتاب استانی در پیش گرفته‌اند به سمت نابودی کتابفروشان شهرستانی حرکت می‌کند.

اما رضا حاجی‌آبادی مدیر نشر هزاره ققنوس که در کتاب سال دفاع مقدس نیز به عنوان ناشر برگزیده مورد تقدیر قرار گرفت، برپایی این نمایشگاه‌ها را در مجموع موفق می‌داند.

حاجی‌آبادی درباره دلایل موفقیت این نمایشگاه‌ها می‌گوید: ماهیت برگزاری نمایشگاه کتاب در استان‌ها دقیقا بر پایه تمرکزدایی از فعالیت‌های فرهنگی است، چرا که اکثر ناشران و فعالیت‌های آنها در تهران متمرکز شده است.

وی ادامه می‌دهد: در بسیاری از این نمایشگاه‌ها ارتباطی دوسویه میان مخاطب با ناشر و مولف برقرار می‌شود که این موضوع در ارتباط با کتاب‌های جدید و تازه منتشر شده بسیار برجسته است.

موسس انجمن ناشران دفاع مقدس، حذف واسطه‌ها و پخش‌کننده‌های کتاب را که اغلب آنها عملکرد مثبتی ندارند از دیگر ویژگی‌های مثبت نمایشگاه‌های استانی عنوان می‌کند.

حاجی‌آبادی حتی به مولفان نه‌چندان نام‌آشنا و حتی حرفه‌ای که در شهرها و استان‌های محروم زندگی می‌کنند و آثارشان فرصت انتشار پیدا نمی‌کنند و یا به علت ضعیف بودن ناشر شهرستانی کمتر دیده می‌شود نیز اشاره می‌کند و نمایشگاه‌ها را برای آنها یک فرصت می‌داند.

البته وی انتقاداتی درباره این نمایشگاه‌ها دارد که بیشتر به شیوه اجرایی آنها بازمی‌گردد و می‌گوید: برگزاری چنین رخدادی نیاز به هماهنگی مناسب استانداری‌ها با مدیریت شهری و همچنین تبلیغات مناسب دارد که در برخی استان‌ها بسیار خوب انجام می‌شود و در برخی دیگر متاسفانه به شیوه مطلوب برپایی نمایشگاه آسیب می‌زند.

البته دیدگاه برپایی نمایشگاه‌های کتاب استانی از سوی ارشاد و دولت تا حدودی مورد حمایت نمایندگان مردم در مجلس شورای اسلامی هم هست و به عنوان مثال احمد توکلی نماینده مردم تهران و رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی نیز با تمرکززدایی از فعالیت‌های فرهنگی و خاصه نمایشگاه کتاب موافق است و بر ضرورت برپایی آن در شهرها و استان‌های مختلف تاکید می‌کند.