کاروانسراها سفری به ژرفای تاریخ ایران

کاروانسرای پیام مرند

پیام یکی از روستاهای شهرستان مرند استان آذربایجان شرقی بوده و در کنار جاده مرند و تبریز واقع شده است. کاروانسرای پیام زمستان‌های سرد و برفگیری دارد که پیست اسکی آن در زمستان‌ها مشتاقان ورزش اسکی را به سوی خود می‌کشد.

نام قدیمی آن یام است. یام در زبان مغولی به اسب چاپار می‌گویند. نام یام توسط فرهنگستان ایران به پیام تبدیل شده است.

کاروانسرای پیام در دوره مغول و صفویه از مهم‌ترین استراحتگاه‌های بین راهی به شمار می‌آمده است. بنای قدیمی این کاروانسرا که در فاصله 54 کیلومتری تبریز به مرند قرار گرفته است. اکنون به عنوان یکی از 999 کاروانسرای موسوم به شاه‌عباسی، امکان بازدید برای عموم را داراست.

کاروانسرای پیام به علت اهمیت مکانی و تردد و مبادلات وسیع کالا در قرون گذشته برخلاف کاروانسراهای کوهستانی دارای حیاط مرکزی وسیع و از نوع کاروانسراهای چهارایوانی بوده است. این کاروانسرا دارای سردر رفیع، گنبدخانه، حیاط مرکزی به شکل هشتی می‌باشد که ورودی‌های اصلی به سالن‌های عقبی (شترخان اصطبل)‌ از پخ هشتی بوده است.

در سال 1378 با توجه به اهمیت محور شمال به جنوب کشور و آماده‌سازی ایستگاه‌هایی برای اقامت و استراحت ایرانگردان بنای کاروانسرای پیام به صورت کالبد اولیه ولی با تامین تمامی امکانات رفاهی جدید با طرح معماری سنتی به همت سازمان میراث فرهنگی کشور با استفاده از اعتبارات تبصره 36 قانون بودجه بازسازی شد و هم‌اکنون در شرف واگذاری به سرمایه‌گذار بخش خصوصی برای استفاده مسافرخانه یا اقامتگاه بین راهی است و در آینده نزدیک می‌تواند به عنوان یکی از جاذبه‌های مهم گردشگری مورد استفاده مسافران قرار گیرد.