استادان راهنما، مقصران اصلی تخلفات پایان‌نامه‌ای

وی تصریح کرد: تمامی پایان‌نامه‌های دانشگاه‌ها در مقاطع کارشناسی‌ارشد و دکتری حداکثر 15 روز پس از ارائه روی پایگاه ساماندهی پایان‌نامه در پژوهشگاه اطلاعات علمی کشور ثبت می‌شود و ما به عنوان مسوولان وزارت علوم، داوران و استادان دانشگاه را موظف کرده‌ایم، این پایگاه را رصد کنند و اگر پروژه‌ای بخواهد دفاع شود، باید بررسی شود که این پروژه قبلا ارائه نشده باشد.

بختیاری‌نژاد افزود: دانشجویان به لحاظ شرایط سنی، فشارهای مختلف و برخی محدودیت‌ها ممکن است در مورد پایان‌نامه خود دست به تخلف بزنند، اما باید استادان راهنما دقت داشته باشند و پروژه‌های تکراری و مشکل‌دار را تأیید نکنند.

وی تأکید کرد: ما سامانه پایان‌نامه‌ها را برای جلوگیری از تخلفات و ارتقای علمی پایان‌نامه‌های دانشجویی راه‌اندازی کرده‌ایم. وقتی تخلفی انجام شود، مجموعه خلافکار است، یعنی بخشی از تقصیر به عهده دانشجو و بخش اصلی به عهده استاد راهنما و بخش دیگر مربوط به داور است.

راهنمایی 30 پایان‌نامه از سوی یک استاد

مدیرکل امور پژوهشی وزارت علوم افزود: استادان دانشگاه حداکثر می‌توانند 4‌پایان‌نامه را در طول یک ترم هدایت و راهنمایی کنند، اما استادانی داریم که بیش از 30 پایان‌نامه را در طول ترم هدایت می‌کنند و این نشان می‌دهد که این استادان برای انجام پروژه‌های تحقیقاتی وقت کافی و لازم را نمی‌گذارند. به همین دلیل باید در تخلفات پایان‌نامه‌ای با استادان راهنما برخورد جدی صورت گیرد.

وی خاطرنشان کرد: پایان‌نامه‌ها پس از ارائه و دفاع، منتشر می‌شوند و قابل دسترس هستند زیرا پایان‌نامه متعلق به کشور است و همگان باید از نتایج آن استفاده کنند و در زمینه توسعه و ارتقای آن کوشش کنند.

بختیاری‌نژاد با اشاره به این‌که برخی مؤسسات اقدام به فروش پایان‌نامه‌ها می‌کنند، افزود: فروش پایان‌نامه صرفا جرم نیست، کپی کردن پایان‌نامه و ارائه مجدد آن، جرم است و اگر با استناد و ارجاع دادن به پایان‌نامه از آن استفاده شود، این کار کاملا قانونی و شرعی است، اما اگر استنادها را نیاورند، خلاف انجام داده‌اند و استفاده نامشروع کرده‌اند.

وی گفت: پایان‌نامه نوشته می‌شود تا دیگران استفاده مشروع کنند و به آن ارجاع و از داده‌های آن استفاده کنند. پایان‌نامه‌ها جزو منابع علمی عمومی محسوب می‌شوند و هیچ فرد و دانشگاهی اجازه ندارد پایان‌نامه را پنهان کند. اما اگر پایان‌نامه‌ای کپی شود، سرقت انجام شده است. مدیر کل امور پژوهشی وزارت علوم گفت: هر نوع تخلفی در این زمینه، صدمات زیادی به کشور وارد می‌کند و باعث بی ارزش شدن علم می‌شود و قداست علم را زیر پا می‌گذارد.