حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
جریان عادی پیشرفت کیفیت تصاویر دیجیتال به حدی بوده که امروزه مقادیر مگاپیکسلی (Megapixel) تا 10 یا 20برابر نمونههای اولیهشان را ارائه میکنند. با این وجود امروزه فناوری دوربینهای دیجیتال به جایی از رشد رسیده است که نظر مفاهیمی مانند افزودن بر مقدار مگاپیکسلها و افزایش تفکیکپذیری (Resolution) روند سرعت رشد آنها بهتدریج رو به کاهش گذاشته است. از نظر کارشناسان و متخصصان نخبه شرکتهای تولیدکننده دوربین، زمان آن رسیده که صنعت دوربینهای دیجیتال تمرکز کمتری بر روی افزودن میزان تفکیکپذیری در دوربینهای تولیدی آینده داشته باشند. به خاطر اینکه از نظر آنها 10 تا 12 مگاپیکسل برای بیشترین سطوح از مصرفکنندگان دوربینهای عکاسی کاملا کفایت میکند. چنین تغییراتی به معنای آن است که بازار دوربینهای دیجیتالی آماده جهشی عظیم در آینده است و این خود به معنای یک نوع دگرگونی اساسی در این فناوری است که سمت و سویی نو به هنر ثبت تصاویر ثابت داده، و دری تازه از تعالی و ترقی را به روی آن میگشاید.
سیستم سه بعدی (3D)
اخیرا شرکت فوجی فیلم (Fuji Film) همه کار و تلاش خود را روی یک فناوری جدید به نام سیستم پیکسلهای بهینه سهبعدی واقعی (FinePix Real 3D system) متمرکز کرده که قادر است چهره هنر عکاسی دیجتال را کاملا تغییر دهد. فناوری سهبعدی واقعی تمام عوامل عکاسی، مرحله چاپ عکس و نمایش تصاویر در نمایشگر دوربینها و قابهای الکترونیکی LCD نمایش عکس را درگیر مبحث سهبعدی ساخته است. اگر چه فناوری سهبعدی واقعی خود هنوز در مرحله تکامل و توسعه است، اما دوربین عکاسی خود به نام پروتایپ (Prototype) را در نمایشگاه PMA 09 معرفی کرده است. این شرکت راه و روشی متفاوت از دیگر شرکتها در زمینه عکاسی سهبعدی برای خود برگزیده است. در تلاشهای قبلی جهت تصویربرداری سهبعدی، کاربران مجبور به استفاده از عینکهای سهبعدی مخصوص بودند تا درکمک یا ایجاد و افزایش اثرگذاری جلوههای ویژه سهبعدی آنها را یاری کند. فناوری سه بعدی واقعی هیچ نیازی به عینک مخصوص ندارد و عکاسان قادرند تا تصاور ثبت شده را مستقیما بر روی صفحه نمایش LCD دوربینهای سهبعدی واقعی بدون نیاز به عینک ببینند و این تصاویر کاملا زنده بهنظر میرسند.
فناوری سه بعدی فوجی فیلم
گرچه این فناوری هر سه گزینههای دوربین، قابهای نمایش عکس LCD و پرینترها را شامل میشود، بیشترین اطلاعاتی که فوجی فیلم درباره تحقیقات خود در مورد این فناوری منتشر ساخته است در مورد گزینههای زیر است:
الف – دوربینهای سهبعدی
تنها نمونه قابل دسترس از این نوع در حال حاضر دوربین پروتایپ سهبعدی فوجی است.
ب – به کاربردن دو عدد لنز شناخته شده مخصوص فوجی در دوربینهای سهبعدی که باید هر کدام از این لنزها به یک حسگر مستقل الکترونیکی تصویر متصل و با آن در ارتباط باشد. این دو لنز در یک زمان دو تصویر مشخص را با اختلاف زاویه کمی از یک موضوع مشترک میگیرند. محصولی که از در هم آمیختن این دو تصویر حاصل میشود، یک تصویر دارای جلوه ویژه سهبعدی است. فاصله این دو لنز از یکدیگر 5/2اینچ است که مشابه فاصلهای است که بین دو چشم انسان وجود دارد. مغز انسان این توانایی را دارد که یک چنین محیط سهبعدی را تداعی و تفسیر کند، زیرا هر چشم انسان تصویری قدری متفاوت با چشم دیگر را از یک موضوع مشخص مشترک میبیند. هنگامی که مغز تصاویر را در هم میآمیزد قادر است تا عمق و ژرفای حاصله را تداعی کند. اگر شما یک چشم را بپوشانید قضاوت و تفسیر چنین عمق و ژرفایی در مورد تصاویر به مراتب مشکلتر خواهد شد. این دوربین همچنین توانایی گرفتن عکسهای دو بعدی معمولی با خاموش کردن یکی از دو لنز را نیز دارد. در اصل قلب این دوربین سهبعدی یک تراشه است که تراشه عکس واقعی پردازشگر سهبعدی (Real Photo یا RP Processor 3D) نامیده میشود.
ج این تراشه وظیفه پردازش و در هم آمیختن تصاویر حاصله از هر یک از دو لنز را جهت خلق تصویری سهبعدی برعهده دارد. و همزمانی و همگامی (Synchronization) دو حسگر تصویری در راستای تضمین صحت و درستی مفاهیمی چون گزینههای در معرضگذاری، مدت باز ماندن دیافراگم دوربین (Exposure)، کم و زیاد کردن فاصله عدسی (Zoom) و به کانون آوردن و متمرکز ساختن (Focus) را بررسی میکند. یکی دیگر از کارهای پردازشگر RP، کنترل باز و بسته شدن دوشاتر بهفاصله زمانی 1000/1 ثانیه از یکدیگر است.
د – در مورد نمایشگرهای LCD سه بعدی از نظر ظاهر هیچ تفاوت مشهودی در خارج از زمان نمایش تصاویر سهبعدی بین آنها با LCD معمولی یا دو بعدی ملاحظه نمیشود. با داشتن اندازه مشابه در حدود 8/2 اینچ و قدرت تفکیکپذیری 230000 پیکسل السیدیهای سهبعدی قادر به نمایش تصاویر دو بعدی نیز هستند. السیدی سهبعدی مخصوص دوربین سهبعدی، از فناوری بهکار رفته با مشخصاتی درست مشابه قاب عکسهای دیجیتالی سهبعدی این شرکت (که نخستین نمونه قاب عکس دیجیتالی سهبعدی آن با اندازه 4/8 اینچ و تفکیکپذیری 920000 پیکسل هنوز در مرحله تحقیق و تکمیل قرار دارد) استفاده میکند.
ر – در قسمت پشتی السیدیهای سه بعدی از فناوری استفاده میشود که تنظیم جهت نور (Light Direction control) نامیده میشود. که نور تابیده شده از هر از دو تصویر را جداگانه برهر یک از چشمهای شخص بیننده میتاباند هر دو تصویر خیلی سریع جابهجا شده و در مجموع با سرعت 60 فریم بر ثانیه (fps) عقب و جلو میروند این جابهجایی تصاویر چنان بهسرعت صورت میپذیرد که مغز آن را تشخیص نمیدهد. بدین طریق هر چشم هر لحظه تصویر تقریبا متفاوتی را مشاهده کرده و مغز دو تصویر را با یکدیگر در هم آمیخته و اثر و جلوه ویژه سهبعدی را خلق کرده و متصور میسازد. این شرکت همچنین طرحی را برای یک سیستم چاپ سهبعدی (3D Printing System) در دست تحقیق و اقدام دارد، اما هنوز جزییات کار آن را به جز ذکر این نکته که نیاز به کاغذ مخصوصی برای چاپ دارد را منتشر نساخته است.
در مورد خود دوربین هم فوجی تاریخ دقیقی را برای عرضه آن به بازار اعلام نکرده است، اما اخباری غیررسمی انتشار یافته که حاکی از این است که تاریخ شروع عرضه آن در اواخر 2009 و محل آن ژاپن خواهد بود.
جمعبندی:
در ابداعات و اختراعات جدید دانشمندان در سالهای اخیر توجه زیادی معطوف به الهام گرفتن از طبیعت، سیستم بدن انسان و موجودات زنده دیگر شده است و این دوربین نیز یکی از این نمونهها میباشد که طراحی و ساخت آن براساس تقلید از ساختار و کار کرد چشم انسان صورت پذیرفته است. تحقیقاتی که در رابطه با این فناوری انجام شده است سوالات، مسائل و نکتههای جدیدی را مطرح میسازد که خود موجب بهوجود آمدن ایدههایی تازه در زمینه ابداع فناوریهای گوناگون جدید دیگری در رابطه با اصول مهارتی، لوازم و پدیدههای نو مرتبط با آن خواهد شد که در شماره بعدی کلیک در مورد آنها توضیح خواهیم داد.
منابع:
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....