اطلاعات بلندترین بنای آجری جهان جمع می‌شود

به گفته حمید عمرانی رکاوندی با مجوز پژوهشکده باستان‌شناسی برای اولین بار، گمانه‌زنی پیرامون گنبدقابوس با هدف دستیابی به داده‌های فرهنگی و مواد باستان‌شناختی از محل اعتبارات استانی انجام شده است. این گمانه‌زنی باستان‌شناسی، به منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم تاریخی و مطالعات لایه‌نگاری و شناخت وضعیت پی گنبدقابوس صورت گرفته است.

با انجام گمانه‌زنی‌های باستان‌شناسی، مشخص شد که گنبدقابوس بر فراز تپه‌ای باستانی از دوران تاریخی بنا‌شده‌است.

سرپرست هیات گمانه‌زنی برج گنبدقابوس بیان کرد: این گمانه‌زنی براساس مصوبه شورای فنی سازمان مرکزی مبنی‌بر جمع‌آوری اطلاعات باستان‌شناسی به منظور درج در پرونده ثبت جهانی و لزوم شناخت دقیق ساختار معماری پی گنبدقابوس از لحاظ سازه‌ای جهت اقدامات حفاظتی و مرمتی در آینده و تهیه نقشه مدیریتی صورت گرفته است.

وی عنوان کرد: نتایج به‌دست آمده از حفر گمانه‌ها در پیرامون و پای تپه گنبدقابوس بیانگر وجود نخاله‌های ساختمانی حاصل از تخریب سازه‌های معاصر مجاور گنبد قابوس و داده‌های باستان‌شناختی از دوره تاریخی و دوران معاصر و گسترش تپه به سمت خیابان‌ها و ساختمان‌های مجاور در گذشته است.

به منظور بررسی دقیق وضعیت تپه از لحاظ لایه‌های استقراری و دخل و تصرفات انسانی در زمان‌های گذشته و روند تاثیر آن بر بنای گنبدقابوس گمانه‌ای در مرکز تپه تا عمق 12 متر از سطح تپه و خاک بکر حفر شد که با بالا آمدن آب‌های زیرزمینی و جمع شدن آن در این عمق ادامه حفاری جهت کسب اطلاعات زمین‌شناسی متوقف شده است.

وی گفت: هنوز دانسته‌های فنی کارشناسان میراث فرهنگی در این خصوص و کیفیت و کارایی مواد و مصالح به‌کار رفته در پی و خود بنا نیازمند بررسی و تحقیقات بیشتر و بهره‌گیری از سایر علوم فنی و مهندسی در روند مطالعات همه جانبه گنبدقابوس است.

برج گنبدقابوس به دستور قابوس ابن وشمگیر از پادشاهان آل زیار در قرن چهارم (ه. ق) احداث شده و به عنوان شاهکار معماری ایران اسلامی و رفیع‌ترین بنای آجری جهان با شماره 86 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده است.