هیات امنایی شدن بیمارستان‌ها در مسیر بن‌بست

نمایندگان مجلس در بررسی جزئیات بودجه در بخش هزینه‌ها، بند الحاقی 13 لایحه را در زمستان 78 تصویب کردند که بر این اساس، وزارت بهداشت موظف است سال 1388 اضافه بر8 بیمارستان مربوط به سال 1387، پس از امتیازبندی بیمارستان‌های آموزشی، در تهران به ازای هر دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی حداقل یک بیمارستان آموزشی و در دیگر استان‌ها نیز حداقل یک بیمارستان آموزشی را که حائز حداکثر امتیاز هستند، به صورت هیات امنایی طبق مفاد این بند اداره کند.

نکته تاکیدی این مصوبه، این مساله را شامل می‌شد که به هیات امنای مذکور در این بند، تمام اختیارات قانونی هیات امنای دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی تفویض می‌شود و اعضای هیات علمی شاغل در این مراکز، به صورت تمام وقت جغرافیایی انجام وظیفه می‌کنند.

این‌که اعضای هیات علمی شاغل در این بیمارستان‌ها تمام وقت باشند، یعنی این‌که پزشکان امکان کار در بخش خصوصی را نخواهند داشت که این موضوع در واقع می‌تواند به چالش بزرگ اشتغال پزشکان بخش دولتی در بخش خصوصی که به‌رغم همه محدودیت‌ها و ممنوعیت‌ها هنوز هم حل نشده، پایان دهد.

اما مساله مالی همان که باعث شده پزشکان به بخش خصوصی تمایل بیشتری نشان دهند، طبق این مصوبه قرار شده با این راهکار که سازمان‌های بیمه‌گر موظف شوند دو برابر تعرفه‌های مصوب دولتی در ازای حق‌العلاج پزشکی و هتلینگ و معادل تعرفه‌های مصوب دولتی به این بیمارستان‌ها پرداخت کنند، حل شود.

از طرفی، وزارت بهداشت بر اساس این مصوبه، موظف است علاوه بر تخصیص صد درصد درآمد اختصاصی مکتبسه این نوع از بیمارستان‌ها، معادل 6/1 برابر تعرفه مصوب دولتی حق‌العلاج و هتلینگ از منابع عمومی بیمارستان‌های فوق از محل اعتبار بند 9 ردیف 550000 که در اختیار دانشگاه قرار می‌گیرد، مطابق عملکرد هر بیمارستان پرداخت کند.

این بیمارستان‌ها هیچ‌گونه اعتبار هزینه‌ای دیگری غیر از منابع فوق از منابع عمومی دریافت نخواهند کرد.

سازمان‌های بیمه‌گر نیز موظفند از مجموع )k 3/6k تعرفه جراحی محسوب می‌شود)‌ تعرفه دریافتی این بیمارستان‌ها معادل2k آن را بپردازند که البته 60 درصد اسناد مالی نیز باید حداکثر ظرف2 هفته پرداخت شود، 1/6k تعرفه را دولت از طریق اعتبارات در اختیار وزارت بهداشت و دانشگاه‌های علوم پزشکی پرداخت می‌کند؛ به طوری که فرانشیز و سهم پرداختی مردم در این بیمارستان‌ها با سایر بیمارستان‌های دولتی تفاوتی نخواهد داشت.

بیمارستان‌های منتخب هیات امنایی همچنین موظف هستند همه داروها، تجهیزات و اقلام پزشکی مورد نیاز بیماران را در محل بیمارستان در اختیار آنها قرار دهند و ارجاع بیماران یا همراهان آنها به بیرون بیمارستان برای تهیه این اقلام تخلف محسوب می‌شود.

وقتی بیمه پول ندارد

تمام جزئیات این مصوبه حکایت از طرحی دارد که اولا مشکلات مالی بیمارستان‌ها را حل خواهد کرد، ثانیا با تمام وقت کردن پزشکان این بخش و پرداخت3/6k پرداختی به پزشکان در واقع مشکلات کیفی بیمارستان‌ها را نیز به نوعی حل کند اما همه این طرح خوب آنجا به بن بست می‌رسد که به گفته حمیدرضا صفاری، مدیرکل برنامه‌ریزی و سیاستگذاری بیمه درمانی وزارت رفاه،منابع مالی این کار هنوز تعیین و شفاف نشده است.

او با اشاره به پرداخت دو برابر سازمان‌های بیمه‌گر به بیمارستان‌های هیات امنایی و قوانینی از این دست که نیاز به اعتبارات خاص دارد، به «جام‌جم» می‌گوید: وضع چنین قوانیننی که اتفاقا قوانین خوبی هم محسوب می‌شوند، اما منابع مالی آنها در نظر گرفته نمی‌شود، در واقع سبب می‌شود نارضایتی از بیمه به ناحق افزایش یابد.

حل مشکلات بیمارستانی

دکتر حسینعلی شهریاری، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس که اتفاقا از هیات امنایی شدن بیمارستان‌های دولتی و آموزشی حمایت می‌کند، معتقد است: اگر منابع مالی این قانون تامین شود، مسلما مشکلات بیمارستان‌های بخش دولتی تا حدود زیادی حل خواهد شد.

او با اشاره به تفاوت‌های مصوبه هیات امنایی شدن بیمارستان‌های آموزشی با طرح قبلی می‌گوید: بیمارستان‌هایی که در طرح قبلی هیات امنایی مشغول به کار شدند، مواردی همچون پرداخت3/6k را نداشتند و در آن طرح، اشاره‌ای به تمام‌وقت شدن پزشکان نبود.

شهریاری با تاکید بر این‌که این بیمارستان‌ها باید به تمام معنا هیات امنایی اداره شوند، اظهار می‌کند: به هر حال این مصوبه در یکی از بیمارستان‌های دانشگاهی به شکل پایلوت و آزمایشی اجرا خواهد شد و ما نسبت به موفقیت آن خوشبین هستیم.

او درخصوص تامین منابع مالی این مصوبه به قانونی که براساس آن، باید کارمندان دولت و بیمه‌شدگان 7 درصد از حقوق و مزایای خود را به عنوان حق بیمه پرداخت کنند، اشاره می‌کند و می‌گوید: بخشی از منابع هیات امنایی شدن بیمارستان‌ها از طریق همین قانون باید تامین شود که هنوز همین قانون نیز عملیاتی نشده است.

شهریاری تاکید می‌کند؛ براساس قوانین فعلی و نحوه اداره بیمارستان‌ها که حقوق پزشکان یکk پرداخت می‌شود، پرداختی بیمارستان‌ها به پزشکان تمام‌وقت 60 درصد از یک که بر این اساس که حق‌الزحمه یک عمل جراحی آپاندیسیت حدود 10 تا 15 هزار تومان می‌شود.

50 بیمارستان تا آخر سال

با وجود همه این مشکلات، معاون سلامت وزارت بهداشت اعلام می‌کند بیمارستان‌های دولتی مشمول ارتقای وضعیت به صورت هیات امنایی، حدود 16 هزار تخت بیمارستانی را در اختیار دارند و جزء بیمارستان‌های درجه یک وزارت بهداشت هستند.

به گفته حسن امامی، 50 بیمارستان دولتی کشور تا آخر مهر امسال هیات امنایی می‌شوند و به این ترتیب، این مراکز ملزم به استانداردسازی، ارتقای کیفیت خدمات و افزایش روز افزون رضایتمندی مردم شدند.

او تاکید می‌کند؛ براساس آیین‌نامه بیمارستان‌های هیات امنایی باید دست‌کم30 درصد کادر پزشکی این بیمارستان‌ها تمام‌وقت جغرافیایی باشند و این میزان تا ‌آخر سال باید با جذب و تکمیل پزشک حتی از خارج از اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی مربوط به 60 درصد افزایش یابد.

معاون سلامت وزارت بهداشت می‌گوید: از سال گذشته 8 بیمارستان دولتی کشور به صورت هیات امنایی اداره می‌شدند که تجربه موفقی بود،‌ این بیمارستان‌ها قطعا جزو 50 بیمارستان هیات امنایی باقی می‌مانند و مابه‌التفاوت تعرفه‌های مصوب از یک برابر تعرفه دولتی تا 6/3 برابر آن از ابتدای امسال به آنها پرداخت می‌شود.

به گفته وی، علاوه بر اعتبارات بیمه‌ها و دانشگاه‌های علوم پزشکی، وزارت بهداشت نیز حدود 30 میلیارد تومان بودجه متمرکز را برای حمایت از این برنامه برای سال جاری در اختیار دارد.

طرح‌های با برنامه یا بی‌برنامه

طرح هیات امنایی شدن بیمارستان‌ها و طرح‌هایی نظیر این که اتفاقا طرح‌های خوبی به نظر می‌رسند، ظاهرا کمی بی‌برنامه است. این ماجرا فقط به نداشتن بودجه و اعتبار برنمی‌گردد؛ بلکه نابسامانی در مدیریت هم مزید بر علت است.

مثلا معاون سلامت وزارت بهداشت از هیات امنایی شدن 50 بیمارستان خبر می‌دهد؛ در حالی که به گفته عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، این مصوبه در بهترین حالت می‌تواند 30 بیمارستان را پوشش دهد. از طرفی، به گفته شهریاری قرار بوده از ابتدای سال هیات امنایی شدن بیمارستان‌های واجد شرایط آغاز شود که هنوز آغاز نشده و به گفته او، اگر از ابتدای مهرماه هم شروع شود، باز می‌توان امیدوار بود.

مستوره برادران نصیری