افزایش وزن و اختلالات روانی در نوجوانان

مطالعه اخیر که در دانشگاه پنسیلوانیا روی 35000‌نوجوان آمریکایی با کمک پرسشنامه سلامت ملی انجام گرفته است، نشان می‌دهد که احتمال بروز علائم افسردگی و اضطراب در نوجوانان سفیدپوست که دچار اضافه وزن هستند در مقایسه با نوجوانان لاغر همسن که شرایط مشابهی دارند، بیشتر است، اما با این حال بنا بر گزارش محققان که در مجله علمی بیماری‌های کودکان انتشار یافته، این موضوع در مورد نوجوانان نژاد آمریکایی آفریقایی چاق صدق نمی‌کند. شاید این به‌ آن علت باشد که براساس مطالعات انجام شده دیگر، نوجوانان سیاهپوست به اندازه سفیدپوستان از اضافه وزن رنج نمی‌برند و به نظر می‌رسد که کمتر از جانب خانواده و دوستان برای لاغر شدن تحت فشار قرار می‌گیرند. همچنین این امکان هم وجود دارد که چون نوجوانان سیاهپوست خود، اغلب با مجموعه‌ای از استرس در زندگی‌شان مواجهند، بنابراین اضافه وزن، تاثیر کمتری بر وضعیت روحی آنها خواهد داشت.

تجربیات به دست آمده از نحوه زندگی نوجوانان که از چاقی رنج می‌برند حاکی از آن است که خیلی از آنان به دلیل مشکل افزایش وزن از شرکت در مجالس عمومی خودداری می‌نمایند که این مشکل اعتماد به نفس آنان و نیز تشدید افسردگی را برای آنان به همراه خواهد داشت. از طرف دیگر عدم حضور در مجامع عمومی همراه با عدم تحرک در آنان بوده که خود افزایش وزن بیشتر را همراه خواهد داشت.

براساس یافته‌های این مطالعات، پژوهشگران پیشنهاد می‌کنند که هنگام بروز مشکلات وزنی در نوجوانان، باید سلامت روانی آنها نیز ارزیابی گردد. در ضمن باید به این نکته هم توجه شود که گروه‌های مختلف کودکان، ریسک متفاوتی برای ابتلا به مشکلات روانی به‌دلیل چاقی دارند. نکته حائزاهمیت دیگر آن است که خیلی از اوقات این نوجوانان سعی می‌نمایند از ارتباط افسردگی یا اضطراب خود با مشکل افزایش وزن طفره روند چراکه گاه از حل مشکل افزایش وزن خود ناامید هستند.

نکته عملی: با توجه به شیوع بی‌رویه چاقی در کودکان و نوجوانان، این مساله را باید بیش از پیش بویژه در جامعه شهری جدی گرفت. نکته اساسی آن است که پیشگیری و درمان چاقی در این سنین را نباید به بهانه آن که کودکان در این سنین در حال رشد هستند به تاخیر انداخت، چراکه می‌تواند علاوه بر آثار سوء جسمی، زمینه‌ساز اختلالات روانی از قبیل اضطراب و افسردگی نیز شود.

دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه و متابولیسم