شکار دانش‌آموزان نخبه در طرح شهاب

البته ناگفته پیداست، با وجود چنین مطالبه‌ بزرگی، قطعا آموزش و پرورش ما نیازمند تحولی جدی است که در این میان، اگرچه تلاش زیادی برای گام نهادن در این عرصه با مطرح شدن مباحثی همچون تغییر در ساختارها، ‌مقاطع تحصیلی یا به طور ملموس‌تر ایجاد تغییراتی مانند تغییر در کتب درسی مطرح است؛ اما مهم‌تر از همه، این است که دست‌اندرکاران ما مستقیما سراغ خط مقدمی که عملیات تعلیم و تربیت برای آن اتفاق می‌افتد، یعنی دانش‌آموزان بروند.

بر این اساس، معاون علمی و فناوری رئیس‌جمهور و رئیس بنیاد ملی نخبگان از امضا و ابلاغ طرح «شناسایی و هدایت استعدادهای برتر» (شهاب) توسط رئیس‌جمهور خبر داده است. طرح شهاب، طرحی عملیاتی است، برای این‌که نخبگان جامعه در ابتدایی‌ترین مراحل تحصیل در نظام تعلیم و تربیت کشف شوند. بر اساس این طرح، دانش‌آموزان در همین مدارس فعلی و با همین معلمان به تحصیل می‌پردازند، اما از میان آنها، کسانی که دارای استعداد برتر و بارزی نسبت به دیگر دانش‌آموزان هستند، از سوی معلمان شناسایی شده و از انجام تکالیف عادی سایر دانش‌آموزان معاف می‌شوند تا بتوانند به انجام تکالیف فوق‌العاده بپردازند، بدون این‌که به مدرسه جداگانه‌ای فرستاده شوند.

به گفته واعظ‌زاده، این اقدام با توجه به این موضوع صورت می‌گیرد که ایجاد مدارس استعدادهای برتر در همه مناطق کشور امکان‌پذیر نیست، اما با اجرای این طرح می‌توان به شناسایی نخبگان پرداخت، سپس آنها را به مدارس استعدادهای درخشان هدایت کرد. ضمن آن‌که جامعه ما هنوز تا آن اندازه بسامان نیست که برای ایجاد چنین تحولاتی از فاصله دور اقدامات خود را آغاز کنیم؛ مثلا از تربیت معلمان شروع کنیم تا دانش‌آموزان ما خلاق شوند که این خود روندی 10 ساله است؛ از این رو، ما باید هرچه سریع‌تر سراغ دانش‌آموز برویم و در قدم اول هدف‌های قابل تحقق در کوتاه‌مدت را مدنظر قرار دهیم، ضمن این‌که ضرورت آموزش معلمان بر اساس دانش روز را هم فراموش نکنیم.

مطمئنا برای توسعه تربیت خلاق در آموزش و پرورش، ایجاد تشکیلات خلاقیت‌پرور می‌تواند موثر باشد؛ در عین حال که به اعتقاد واعظ‌زاده، باید به جای تغییر ساختارها، ماموریت‌های آنها را ارتقا دهیم و لازم نیست تشکیلات اضافه درست کنیم زیرا اساسا ما برای مباحث بسیار ذهنی فرصت نداریم؛ چرا که رقبا بشدت و با سرعت به جلو حرکت می‌کنند و ما به رغم در دست داشتن همه امکانات، در قید تعارفات مانده‌ایم.

بهاره صفوی