کمبود بازیکنانی مطمئن برای دروازهبانی سبب شد تا سالهای اخیر، آمار حضور دروازهبان خارجی در تیمهای لیگ برتری به عنوان سطح اول فوتبال کشور بالا برود.
قیمت پایینتر این دروازهبانان از یکسو و توانمندیهایی که حداقل از نظر فیزیک بدنی برای این پست داشتند از سوی دیگر، مهمترین عوامل تمایل مسوولان باشگاهها برای استخدام دروازهبان خارجی بود، اما با گذشت زمان بخصوص وقتی تیمهای ملی ما در ردههای مختلف سنی برای پیدا کردن دروازهبانهایی که بتوانند تکیهگاه مربیان محسوب شوند، با مشکل مواجه شدند و حضور دروازهبانان خارجی در لیگ برتر فوتبال کشورمان با انتقادهایی روبهرو شد.
این موضوع موافقان و مخالفان سرسختی پیدا کرد. دستهای بر این باور بودند که حضور این دروازهبانان همچون کارگاهی آموزشی، سطح دروازهبانی در فوتبال ایران را ارتقا میدهد و انگیزه رقابت را بالا میبرد و گروهی دیگر درست مخالف این نظر را عنوان میکردند، چراکه آنها معتقدند حضور دروازهبانهایی که در فوتبال کشور خودشان جایگاهی ندارند، تنها به منزله اشغال کردن جای جوانانی از فوتبال کشورمان است که شاید با در اختیار داشتن فرصت بتوانند خودشان را به لیگ برتر و تیم ملی بشناسانند.
به هر حال لیگ هشتم پایان حضور دروازهبانان خارجی در ایران بود، چراکه سازمان لیگ با ممنوع کردن استفاده از دروازهبان خارجی برای تیمهای لیگ برتری درواقع بر نظر گروه مخالف با این حضور، مهر تاییدی زد تا شاید این محدودیت فضای بهتری را برای رشد و پرورش دروازهبانهای ایرانی فراهم کند، اما این طرح نیز همچون دیگر اتفاقات در فوتبال کشورمان، ضربالاجل به مرحله اجرا درآمد و خیلی سریع باشگاهها را با مشکل جدیتری روبهرو کرد.
قیمت دروازهبانهای ایرانی که البته تعدادشان هم با در نظر گرفتن قابلیت همراهی تیمهای حاضر در لیگ برتر زیاد نیست به طور عجیبی بالا رفت. حالا باشگاهها علاوه بر مشکل کمبود دروازهبان خوب با مشکل جدی دیگری روبهرو هستند و آن ناتوانی استخدام یک دروازهبان است.
فعلا گفته میشود در شرایطی که باشگاهها برای خرج و مخارجهای بیحساب و کتاب بیشتر از قبل تحت فشار و نظارت هستند، اوضاع به کام دروازهبانان است، اما این طرح واقعا به بهبود وضعیت دروازهبانی در ایران منجر میشود؟
جنس کمیاب، گران میشود
حمید بابازاده از مربیان و کارشناسان دروازهبانی در فوتبال کشورمان در این خصوص به «جامجم» میگوید: باید در مورد این موضوع 2 مساله را در نظر داشت. اگر دروازهبان خارجی با کلاس بالا و حرفهای جذب لیگ ایران شود قطعا به فوتبال ما و دروازهبانان کمک میکند، اما دروازهبانهای درجه چندم فقط جای دروازهبانهای ایرانی را تنگ میکنند.
او نسبت به ممنوعیت استفاده از دروازهبانان خارجی اعتراض ندارد، اما میگوید: اگر قرار بود این کار انجام شود باید از مدتی قبل شرایطی فراهم میشد تا آموزش مربیان دروازهبانی برای پرورش استعدادهای فوتبال کشورمان در این پست ارتقا پیدا کند تا تعداد دروازهبانان داخلی با کیفیت بالا افزایش پیدا کند.
بابازاده افزایش کاذب قیمت دروازهبانان داخلی در این شرایط را اجتنابناپذیر میداند و میافزاید: وقتی برای تهیه جنسی در بازار هستیم که آن جنس کمیاب شده است طبیعی است که قیمت بالا برود، دروازهبانی یک تخصص و هنر است که هر کس هنر بیشتری دارد پول بیشتری طلب میکند.
به اعتقاد من تا وقتی حداقل 20 دروازهبان در یک سطح نداشته باشیم نمیتوانیم این قیمتها را بشکنیم، پس باید به فکر پرورش دروازهبان به صورت حرفهای باشیم.
این طرح در بلندمدت جواب میدهد
اما شنیدن صحبتهای یکی از دروازهبانانی که گفته میشود بتازگی قرارداد 300 میلیونی با مس کرمان منعقد کرده جالب است. عباس محمدی که البته این رقم را نه تایید میکند، نه تکذیب، به جامجم میگوید: رقم قرارداد من ربطی به محدودیت استفاده از دروازهبانهای خارجی ندارد؛ چون معتقدم اگر این محدودیت هم نبود، فرقی به حال من نمیکرد، اما در مورد شایعاتی که برای افزایش قیمتها درست شده است، باید بگویم بجز بخشی از افزایش که هرسال طبیعی است، عدهای در مورد این موضوع شیطنت کردند تا شرایطی را به وجود بیاورند که این قانون را لغو کنند و این وسط سود خود را ببرند، وگرنه این مبلغهایی که البته بیشتر در مورد یکی از دروازهبانها گفته میشود، چیزی نیست که هیچ باشگاهی زیر بار آن برود و حتی اگر بخواهد، توانش را ندارد.
وی ادامه میدهد: به نظر من این طرح صد در صد به نفع فوتبال ماست. ممکن است در کوتاه مدت باشگاهها در مضیقه قرار بگیرند، اما در بلندمدت فوتبال ما به سمتی میرود که به دروازهبانها، آموزش داده و در میان جوانان، استعدادها را شناسایی میکند که این در نهایت به نفع تیم ملی است.
این که یک دروازهبان پایینتر از سطح دروازهبانهای ایرانی به حکم خارجی بودن بیاید و در لیگ برتر حاضر شود، به معنای میدان ندادن به دروازهبانهایی از کشورمان است که شاید خیلی بیشتر توانایی داشته باشند.
محدودیت استفاده از دروازهبان خارجی، گام اول است
پرویز مظلومی که فصل قبل در مس کرمان بهترین دروازهبان ایرانی حال حاضر فوتبال را در اختیار داشت و به گواه کارشناسان یکی از عوامل موثر در راهیابی مس به لیگ قهرمانان آسیا بود، در مورد ضعف دروازهبانی در ایران به «جامجم» میگوید: باید در این زمینه فکر اساسی و جدی کرد.
در لیگ هشتم طبق آمار 150 درصد گلهای دریافتی افزایش داشته که این نشان از کمبود بازیکن در خط دروازه است، این که از دروازهبان خارجی استفاده نشود شاید گام اول باشد، اما مهمتر این که در راه آموزش مربیان دروازهبانی و آشنایی دروازهبانان با علم روز جهان گامی برداشته شود.
باید از فوتبال پایه آغاز کرد
بهزاد غلامپور در این زمینه در گفتگو با «جامجم» تصریح میکند: برای پرورش دروازهبانهایی که در رده بزرگسالان به درد تیمهای باشگاهی و ملی بخورند باید از رده جوانان شروع کرد. اگر لیگ ردههای سنی جدیتر گرفته شود و آنجا این محدودیتها اعمال شود بهتر نتیجه میدهد، چون با این وضعیت چند دروازهبان شناخته شده و برتر لیگ قیمت خود را بالا میبرند و در نهایت فقط به تیمهای خودشان میتوانند کمک کنند، اما اگر در ردههای پایه دروازهبانهای قابل را شناسایی کنیم و یک برنامه تمرینی بلندمدت برای آنها تدارک ببینیم وضعیت بهتر از این میشود.
ایران، معدن استعداد در دروازهبانی
احمدرضا عابدزاده، مربی دروازهبانان پرسپولیس که اغلب با حضور دروازهبانان خارجی موافق نبوده است در این مورد به «جامجم» میگوید: ما در کشور خودمان بازیکنان توانایی در این پست داریم. اگر بتوانیم وقت بگذاریم، اهمیت بدهیم و آنها را شناسایی کنیم و مهمتر این که به آنها یاد بدهیم که از فشار تمرینهای سخت نترسند و از تمرین فراری نباشند، مشکلی نداریم و همیشه فکر میکنم از زیر فشار تمرینهای سنگین دروازهبانی است که یک دروازهبان باروحیه و شجاع بیرون میآید، اما کمتر کسی حاضر میشود این راه سخت را طی کند وگرنه ایران معدن استعداد در دروازهبانی است.
دروازهبانان برنامه آموزشی و عملی میخواهند
به هر ترتیب شایعه یا واقعیت افزایش قیمت کاذب دروازهبانان به معضلی برای باشگاهها بدل شده است. پس از آن که گفته میشد سپاهان و ذوبآهن با رد و بدل شدن پیشنهاد 600 و 670 میلیونی برای جذب مهدی رحمتی ناکام ماندند، این اواخر طرح پیشنهاد رقمی نزدیک به 800 میلیون تومان بین این بازیکن و باشگاه استیل آذین از نوبرانههای فوتبال ما بود، اتفاقی که با این سبک و سیاق بعید است به سود فوتبال ما باشد، در این شرایط بهتر نیست برنامه آموزشی و عملی برای ارتقای سطح دروازهبانی در فوتبال ایران تدارک دیده شود؟
سارا احمدیان