منیژه کیافر*

رقابت میان ناشران عادلانه نیست

هیچ شکی وجود ندارد که چاپ و نشر کتاب‌های تخصصی هنر تئاتر در بعد از انقلاب و بخصوص دهه اخیر رشد کمی و کیفی چشمگیری داشته است اما این را نمی‌توان نادیده گرفت که این رشد مرهون تلاش‌های خود نویسندگان و مترجمان این حوزه بوده است چرا که آنها بدون کوچک ترین حمایتی به صورت کاملا دلسوزانه و از روی عشق و علاقه به این کار پرداخته‌اند و حتی در بسیاری از موارد به دلیل عدم فروش چنین کتاب‌های تخصصی، انتشاراتی‌ها حاضر به چاپ آثار آنها نیستند زیرا انتشاراتی‌ها نیز به دنبال کتاب‌های جهت چاپ با تیراژ بالا هستند تا سود بیشتری نصیب‌شان شود و این نویسندگان و مترجمان با پول خودشان به چاپ این کتاب‌ها اقدام می‌کنند.

کد خبر: ۲۶۴۲۳۴

بی‌تردید برای بالا بردن سطح دانش و فرهنگ جامعه باید چاپ و نشر آثار متعدد تالیفی و ترجمه شده در جامعه گسترش یابد و این امر زمانی تحقق می‌یابد که ناشران کوچک نیز در این بازار پر ازدحام و گران، توان ایستادگی و رقابت با ناشران کلان را داشته باشند چرا که هدف همه ناشران آگاهی بخشی و کمک کردن به بالا بردن سطح موجود دانش در جامعه است.

لازم می‌دانم با اشاره به محدود شدن خرید کتاب توسط ارشاد در چند ساله اخیر بگویم پیش از اینها ارشاد سهمی از تیراژ کتاب‌ها را خریداری می‌کرد تا آنها را در مراکز مختلف و کتابخانه‌ها پخش کند ولی مدتی است که ارشاد ضمن محدود کردن این خرید اولا همه عنوان‌های کتاب را خریداری نمی‌کند و ثانیا تنها کتاب‌هایی را می‌خرد که از سال 85 به بعد منتشر شده‌اند، با این حساب باز هم این کمک هرچند ناچیز ارشاد به ناشران گره‌ای از کار ما باز نمی‌کند. برای سامان یافتن وضعیت نشر کتاب‌های تـخـصـصی در کشور تنها دست‌اندرکاران هستند که می‌توانند تصمیم‌گیری کنند و در این میان اگر هرچه سریع‌تر به فکر اصلاح قوانین و دستگیری از ناشران نباشند بی‌تردید این قشر زحمتکش و فرهنگساز دچار خسران‌های جبران‌ناپذیری می‌شوند.

پیشنهاد من این است که ناشران کتاب‌های تخصصی هنر با همکاری وزارت ارشاد و شهرداری تهران طرحی را با عنوان کتابخانه‌های سیار به وزارت ارشاد ارائه دهند تا شاید با عملی شدن آن چاره‌ای هرچند کوچک بر زخم‌ها و دردهای فراوان آنها باشد. فقط امیدوارم در این میان بین ناشران تبعیض قائل نشوند و تنها ناشران کلان را برای این پروژه به حساب نیاورند!، اگر همه ناشران بتوانند در این طرح شرکت کنند بی‌شک کمک بزرگی به بازگشت سرمایه‌های آنها خواهد شد و از سوی دیگر با گسترش این طرح در سراسر کشور بسیاری از علاقه‌مندان کتاب‌های تخصصی که دسترسی به پایتخت ندارند، می‌توانند از این کتاب‌ها بهره‌مند شوند.

در پایان لازم می‌دانم به حذف یارانه کاغذ اشاره کنم که این اقدام را بزرگترین ضربه چند سال اخیر بر بدنه نشر کشور می‌دانم. برای ناشران جزء این حذف یارانه‌ها بسیار سنگین تمام شده است، چرا که ناشران کلان که سالانه بیش از 100 عنوان کتاب چاپ و توزیع می‌کنند سهم زیادی از کاغذهای خود را انبار می‌کنند ولی ما با چاپ چند جلد محدود باید تمامی کاغذهای خود را با قیمت روز خریداری کنیم، در این شرایط رقابت عادلانه نمی‌تواند بین ناشران ایجاد شود و با ادامه این روند و تعطیلی دفاتر نشر سهم بزرگی از مراکز انتقال فرهنگ خود را از دست می‌دهیم.