حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
متن گفتگوی نوام چامسکی با فارین پالیسی ژورنال به شرح زیر است:
فارین پالسی ژورنال: پروفسور چامسکی، شما پیش از این بارها اعلام کردهاید که بیشتر کشورهای جهان از جمله اعضای جنبش غیر متعهدها از برنامه هستهای ایران حمایت کردهاند، با این وجود نومحافظهکاران آمریکا هنوز شعارهای جنگطلبانه خود را سر میدهند. چرا؟
چامسکی: نه تنها جنبش غیر متعهدها بلکه اکثریت زیادی از آمریکاییها بر این باورند ایران حق توسعه انرژی هستهای را دارد. اما تقریبا هیچکس در آمریکا از این امر آگاه نیست. این شامل آن کسانی است که مورد نظر سنجی واقع میشوند و احتمالا فکر میکنند تنها کسانی هستند این دیدگاهها را دارند. تاکنون هیچ چیز درباره آن منتشر نشده است. آنچه در رسانهها انعکاس مییابد همیشه خواستههای "جامعه جهانی " از ایران است که خواستار توقف غنی سازی اورانیوم است. تقریبا در هیچ جا گفته نمیشود که واژه "جامعه جهانی " طبق عادت به واشنگتن و هر کسی که از آن حمایت کند، اشاره دارد که این تنها شامل این موضوع نمیشود و صورتی کلی دارد.
فارین پالسی ژورنال: بیشتر تحلیلگران مسایل بینالمللی هنوز نمیتوانند معیارهای دوگانه هستهای دولت آمریکا را هضم کنند. آمریکا در حالیکه از زرادخانه اتمی اسرائیل حمایت میکند، مرتبا به ایران برای توقف برنامههای هستهای غیرنظامی آن فشار وارد میکند. چه دلایلی وجود دارد؟ آیا آژانس بینالمللی انرژی اتمی توانایی تحقیقات درباره پروندهای تسلیحات اتمی اسرائیل را دارد؟
چامسکی: نکته اصلی با صراحت بسیار توسط "هنری کیسینجر " [وزیر امور خارجه اسبق آمریکا] شرح داده شده. روزنامه آمریکایی "واشنگتنپست " از وی پرسید چرا اکنون مدعی است ایران نیازی به انرژی هستهای ندارد بنابراین این کشور باید روی ساخت بمب کار کند، درحالیکه در دهه 70 میلادی کیسینجر به شدت اصرار داشت که ایران انرژی هستهای نیاز دارد و آمریکا باید برای شاه ابزارهای توسعه آن را فراهم کند. پاسخ کیسینجر صریح بود و گفت: "آنها یک کشور همپیمان [با آمریکا] هستند " بنابراین آنها به انرژی هستهای نیاز دارند. اکنون آنها یک کشور همپیمان نیستند. بنابراین نیازی به انرژی هستهای ندارند. این درباره اسرائیل هم صادق است، زیرا یک همپیمان است و به زبان دقیقتر یک مشتری است.
بنابر این آنها حق انجام کاری را که مورد علاقه آنهاست دارند.آژانس بینالمللی انرژی اتمی توانایی این کارایی را دارد اما آمریکا هیچ گاه به آنها اجازه تحقیقات درباره تسلیحات اتمی اسرائیل را نمیدهد. دولت جدید آمریکا هیچ نشانهای از خود نشان نداده که هیچگونه تفاوتی وجود دارد.
فارین پالسی ژورنال: چهار کشور مستقل وجود دارند که تاکنون پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای را امضا نکردهاند و بنابراین آزادانه به دنبال تسلیحات اتمی هستند. اگر ایران از پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای خارج شود، آیا از فشارهای مکرر رهایی خواهد یافت؟
چامسکی: نه، این کار صرفا فشارها بر ایران را افزایش خواهد داد. به غیر از کرهشمالی، تمام این کشورها از حمایت گسترده آمریکا برخوردارند. دولت "ریگان " رئیس جمهوری اسبق آمریکا وانمود میکرد که نمیداند پاکستان به عنوان همپیمان آمریکا در حال توسعه تسلیحات هستهای است بنابراین دیکتاتوری پاکستان میتوانست کمکهای گسترده آمریکا را دریافت کند. آمریکا موافقت کرده است به هند در زمینه توسعه تاسیسات هستهای آن کمک کند و اسرائیل یک مورد خاص است.
فارین پالسی ژورنال: چه عوامل احتمالی ممکن است مانع از گفتوگوهای مستقیم بین ایران و آمریکا شود؟ آیا نفوذ لابی اسرائیل در حکومت آمریکا یکی از عوامل مهم است؟
چامسکی: لابی اسرائیل نفوذهایی دارد اما محدود است. این امر درباره موضوع ایران اثبات شد یعنی یک بار دیگر در تابستان گذشته در طی رقابتهای انتخاباتی ریاست جمهوری آمریکا مشخص شد همان زمانیکه نفوذ این لابیها در بالاترین سطح آن بود. لابی اسرائیل خواستار این بود که کنگره آمریکا قانونی را تصویب کند که به تقاضا برای محاصره ایران نزدیک شده بود و به گونهای یک اقدام جنگی بود. این اقدام حمایت قابل توجهی را به دست آورد اما سپس ناگهان ناپدید شد شاید به این دلیل که کاخ سفید به آهستگی اعلام کرده بود که مخالف آن است.
به مانند عوامل واقعی، ما تا کنون شواهد داخلی کافی نداشتهایم، بنابراین لازم است که اندیشه کنیم. ما میدانیم که بخش زیادی از آمریکاییها خواستار داشتن رابطه عادی با ایران هستند اما افکار عمومی به ندرت بر سیاست تاثیر میگذارد. شرکتهای بزرگ آمریکایی از جمله شرکتهای قدرتمند انرژی علاقهمند استفاده از موقعیتهای منابع نفتی ایران هستند. اما با وجود اینها آمریکا به گونهای دیگر رفتار میکند. من احساس میکنم که دلیل اصلی این است که ایران بسیار مستقل و غیرمطیع است.
فارین پالسی ژورنال: آیا تغییری تاکتیکی یا سیستماتیک در رویکرد جریان رسانهای آمریکا در قبال ایران در دوران ریاست جمهوری اوباما روی خواهد داد؟ آیا ما باید منتظر یک توقف در حجم تبلیغات سیاه ضد ایرانی باشیم؟
چامسکی: با اینکه بعضی اوقات سیاستهای دولت مورد انتقاد قرار میگیرد اما رسانههای آمریکا به طور کلی به چارچوب کلی سیاست واشنگتن بسیار نزدیک و گره خورده هستند. بنابر این بسیاری از این رسانهها به موضعی که دولت اوباما اتخاذ خواهد کرد، وابستهاند.
فارین پالسی ژورنال: و در پایان، آیا عقیده دارید که رئیس جمهوری آمریکا باید از پیشنهاد ایران تبعیت کند و به دلیل جنایتهای گذشته آن علیه ایران، عذرخواهی کند؟
چامسکی: من تصور میکنم یک کشور قدرتمند باید همواره به جنایات خود اعتراف کند و از قربانیان آن عذرخواهی کند، و در واقع باید از این بسیار فراتر رود و غرامت بپردازد. متاسفانه، جهان به شکل زیادی توسط این قاعده کلی "توسیدیدس " مورخ یونانی اداره میشود که قدرتمندان همانطور که دوست دارند عمل میکنند و ضعیفان همانطور که باید رنج میکشند. به طور کلی جهان به آرامی با گذشت زمان متمدنتر میشود. اما راه زیادی برای رفتن وجود دارد.
فارس
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....