استرس‌های خانوادگی مشکلات اجتماعی و چاقی مادران

در این مطالعه 41 درصد از مادران مورد مطالعه چاق بودند و میانگین سن مادران مورد مطالعه 28 سال بود. نتایج این مطالعه نشان داد در خانه‌هایی که مادران استرس کمتری را متحمل می‌شوند، 38 درصد از مادران چاق بوده‌اند در حالی که در خانه‌هایی با بی‌ثباتی و تنش زیاد، این آمار به 48 درصد می‌رسد. بنابراین هر چه تنش و عدم ثبات بیشتر باشد احتمال بروز چاقی نیز بیشتر بوده است.

در این مطالعه محققان بی‌ثباتی در محیط خانواده را براساس استرس‌های مرتبط با مسوولیت مادری به عنوان مثال احساس تنهایی در حل مسائل درون منزل و نیز عهده‌دار بودن بار سنگین مسوولیت‌های خانوادگی به تنهایی، طبقه‌بندی نمودند. عدم ثبات و توانایی مالی برای تهیه منظم غذا در سفره خانواده خود نیز یک عامل تنش‌زاست.

یکی از نکات اساسی که در افراد مورد مطالعه وجود داشت آن بود که درصد قابل توجهی از مادران چاق که دارای استرس فراوان در تامین زندگی بودند، طلاق گرفته بودند. نکته جالب توجه دیگر اثر محیط نامساعد خانه و نیز محیط اطراف خانه در بروز چاقی بود به طوری که عدم دسترسی به مکان‌های سالم برای تهیه غذا و مکان‌هایی برای ورزش در اطراف خانه خود عامل موثری در بروز چاقی در این زنان بود. در این مطالعه محققان مرکز تحقیقات چاقی نیویورک با مطالعه قد و وزن 1449 مادر و استفاده از اطلاعات یک مطالعه ملی نشان دادند، به ازای هر 10 درصد افزایش فقر، احتمال بروز چاقی6 درصد افزایش می‌یافت. در این مطالعه عوامل استرس‌زای موثر بر چاقی والدین، بر وزن کودکانشان تاثیر قابل توجهی نداشت که دلایل مشخصی برای آن نیافتند، ولی شاید ناشی از آن باشد که مادران اغلب نیاز‌های فرزندان را ارجح می‌دانند و به خود کمتر اهمیت می‌دهند.

نکته عملی: به غیر از عوامل فیزیولوژیک که باعث افزایش وزن بی‌رویه در دوران حاملگی و پس از آن در مادران می‌شود، استرس‌های خانوادگی، عوامل اجتماعی و اقتصادی و نیز محیط‌های نامناسب زندگی برای فعالیت بدنی و تهیه غذای سالم بر شیوع چاقی در خانم‌ها موثر است. لذا توجه خانواده و اجتماع در تامین این بعد از سلامت مادران همانند سایر مولفه‌های سلامتی ضروری می‌باشد.

دکتر حمیدرضا فرشچی
متخصص تغذیه و فوق‌تخصص دیابت و چاقی