تهران بدون شرایط لازم، نامزد پایتختی کتاب جهان

در آن سال یونسکو شهر تورین را برگزید و تهران تاکنون برای نامزدی هیچ‌گونه پیشنهادی مطرح نکرده است.

معاون فرهنگی سازمان فرهنگی شهرداری تهران با اعلام این که تهران به عنوان نامزد پایتختی کتاب یونسکو معرفی شده و تا پایان اسفند اسناد و مدارک لازم به این سازمان ارائه خواهد شد، از تشکیل کارگروهی شامل 50 کارشناس خبره از اتحادیه ناشران و کتابفروشان، وزارت ارشاد، شهرداری تهران، توزیع‌کنندگان، هیات امنای نهاد کتابخانه‌های عمومی، انجمن کتابداری و اطلاع‌رسانی، انجمن خیریه مدرسه‌سازان، اداره کل ارشاد استان تهران و خانه کتاب ایران خبر داده است.

از جمله شاخص‌های کسب عنوان پایتختی کـتـاب جـهـان مـیـزان کـتـابـخوانی،کتابخوانان، کتابخانه‌ها، توزیع و گستره کتاب و کتابفروشی، زیرساخت‌های نشر و تولید کتاب، وضعیت ناشران و... است که تهران از بیشتر جنبه‌ها بدون این شاخص‌هاست.

آنچه در سال 1383 رخ داد واجد شرایط نبودن تهران از شاخص‌های مهم این انتخاب بود و همین امر هم منجر به ناکامی تهران شد.

سیدمهدی جهرمی، مدیرعامل پیشین خانه کتاب ایران و مشاور کنونی معاونت فرهنگی سازمان فرهنگی ــ هنری شهرداری تهران با اعلام این که تهران بخت فراوانی برای کسب این عنوان دارد، به ایبنا گفت: با توجه به منطقه‌بندی یونسکو و برای دادن بخت برابر به کشورهای هر منطقه، تهران از دیگر پایتخت‌های کشورهای منطقه شانس بیشتری دارد.

این در حالی است که یک کارشناس فرهنگی در حوزه بین‌الملل، مهم‌ترین مانع در راه کسب این عنوان را نپذیرفتن قانون کپی‌رایت می‌داند و می‌گوید: شرایط کنونی نسبت به 4 سال گذشته تغییری نکرده است که تهران بخت کسب این عنوان را داشته باشد.

دکـتـر هـوشـنـگ پرویزی با اشاره به نبود ظرفیت‌های حقوقی برای صادرات و واردات کتاب و مشکلات عدیده در راه تولید و انتشار و عرضه کتاب می‌گوید: این طرح‌ها در حد شعار است و مقتضای زمان انتخابات است و تنها می‌تواند در حد شعار تبلیغاتی باشد.

به گفته وی، محور اصلی در تعریف‌پذیری هـر شـهـر بـه عـنـوان پـایـتخت جهانی کتاب، کپی‌رایت است؛ چرا که از نظر بین‌المللی چنین شعارهایی نیازمند مبانی حقوقی است.

آنچه در این زمینه بیشترین مشکل را در کنار نپذیرفتن کپی‌رایت پدید آورده است، نبود منظر فرهنگی از نظر تعداد کتابفروشی‌هاست که تهران را به کتابفروشی‌های خیابان انقلاب و بخش کوچکی از بلوار کریمخان محدود کرده است.

دکتر پرویزی با اشاره به رشد روزافزون فروشگاه‌های عرضه غذاهای آماده در تهران، این پرسش را مطرح می‌کند که با این رقیب پرقدرت آیا می‌توان بازار کتابفروشی به عنوان یکی از شاخصه‌های کسب عنوان پایتختی کتاب جهان را با این وضعیت مثبت ارزیابی کرد.

وی منظر فرهنگی شهر را از جمله مهم‌ترین شاخصه‌های این انتخاب می‌داند و می‌افزاید: با این احوال نمی‌توان امیدی به این انتخاب داشت؛ چراکه هنوز هیچ زیرساختی نه برای کتاب که برای تولید و عرضه آن نیز فراهم نشده است.