آغاز انشعاب‌های انتخاباتی در جبهه اصلاح‌طلبان

حزب همبستگی اولین تشکلی بود که دو دستگی بر سر حمایت از خاتمی یا کروبی در آن نمود کرد بدین شکل که از بدو اعلام کاندیداتوری کروبی، محمدرضا راه‌چمنی، رئیس شورای عالی این حزب در میان حامیان او قرار گرفت و این در حالی است که دبیرکل حزب همبستگی از حمایت این تشکل از کاندیداتوری سید محمد خاتمی خبر می‌دهد. علی‌اصغر احمدی در گفتگو با ایسنا با اشاره به اعلام کاندیداتوری از سوی کروبی گفته است: ما برای ایشان احترام قائلیم اما باتوجه به ویژگی‌ها و اقبال عمومی که وجود دارد تاکید ما بر روی آقای خاتمی است.

حزب کارگزاران تشکلی نزدیک به آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی است که براساس مصوبه شورای مرکزی، در انتخابات ریاست جمهوری دهم از کاندیداتوری سیدمحمد خاتمی حمایت خواهد کرد، اما غلامحسین کرباسچی برخلاف مصوبه حزب متبوعش ریاست ستاد انتخاباتی مهدی کروبی دبیرکل حزب اعتماد ملی را عهده‌دار شده است. اختلاف در حزب کارگزاران برای حمایت از کاندیداتوری سیدمحمد خاتمی که اینک با ریاست کرباسچی بر ستاد انتخاباتی کروبی نمود بیرونی پیدا کرده است، از مدت‌ها قبل وجود داشت، انتقادات دبیرکل این حزب از عملکرد سیدمحمد خاتمی در دوران تصدی ریاست جمهوری و همچنین دوران بعد از آن را می‌توان از جمله این اختلافات عنوان کرد.

وی مدتی پیش و در زمانی که سیدمحمد خاتمی هنوز مردد بود که بیاید یا نیاید، در مصاحبه‌ای با روزنامه اعتماد ملی درخصوص خاتمی گفت: به نظرم این که با مردم شفاف و صادق باشیم بهتر از این است که کاریزمایی از خود بسازیم و بخواهیم مردم را به جای وعده و برنامه مشخص، جذب این کاریزمای خودساخته کنیم.

وی با اشاره به برخی اظهارات مبنی بر این که دولت اصلاحات هر 9 روز با یک بحران مواجه بوده است، افزود: امروز که می‌خواهید دوباره کاندیدا شوید، آیا شرایط تغییر کرده یا شما تغییر کرده‌اید؟ یا باز هم همان آش است و همان کاسه؟!

اما در کنار این اظهارات و انتقادات شاید یکی از مهم‌ترین گلایه‌های کرباسچی از خاتمی تردیدهای زیادش برای حضور در انتخابات بوده است. به عنوان مثال دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی در همان مصاحبه با بیان این که امروز در دنیا سیاست مدرن حاکم است، افزود: در کجای دنیا و در کدام سیاست‌ورزی مدرن شما سراغ دارید که ماه‌ها بنشینند و بحث کنند که فلان فرد می‌آید یا نمی‌آید و ندانند که او کاندیدا می‌شود یا نه. این که بجز یک کاندیدا، بقیه کاندیداها را تحقیر کنیم و دیگران را میان زمین و آسمان در تعلیق نگه داریم، با هیچ اصول انسانی و سیاسی همخوانی ندارد. این نوع برخورد آقای خاتمی صرف‌نظر از این که به روحیات ایشان برمی‌گردد یا نه، به لحاظ سیاسی قابل نقد است و سیاست‌ورزی مدرن نیست. این انتقادات کرباسچی به اینجا رسید که با وجود گذراندن مصوبه‌ای در حزب کارگزاران سازندگی مبنی بر حمایت از کاندیداتوری خاتمی در ریاست جمهوری، دبیرکل این حزب در ستاد انتخاباتی کروبی فعالیت می‌کند و ریاست آن را نیز به عهده دارد. این مساله البته با واکنش‌هایی از سوی اعضای این حزب مواجه شده است. هدایت آقایی، عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی در این خصوص گفت: در حزب کارگزاران رای اکثریت مهم است نه رای کرباسچی، رای او در حزب، همانند دیگر آرا و به اندازه یک رای ارزش دارد. آقایی در گفتگو با ایرنا، گفت: کرباسچی موظف است دستورالعمل‌های کلی حزب را اجرا کند و مطمئنا ریاست ستاد انتخاباتی کروبی نباید در نحوه کار او تاثیرگذار باشد. این در حالی است که قبلا اخباری منتشر شده بود که کرباسچی تهدید کرده است که در صورت پافشاری حزب کارگزاران سازندگی بر ضرورت حمایت از خاتمی از دبیرکلی این حزب استعفا خواهد کرد.

البته جدایی کرباسچی از مسیر کلی حزب کارگزاران را نمی‌توان تنها انشعاب در این حزب عنوان کرد؛ چرا که با توجه به نزدیکی این حزب به هاشمی رفسنجانی، بعید نیست در صورت کاندیداتوری بعضی از نزدیکان وی از جمله حسن روحانی، بخشی از این حزب نیز به حمایت از او بپردازند و این در حالی است که محمد هاشمی عضو شورای مرکزی حزب کارگزاران سازندگی نیز تاکنون، بارها از احتمال حضور مستقلش در انتخابات ریاست جمهوری دهم سخن گفته است. برهمین اساس، پرویز سروری، نماینده مجلس شورای اسلامی یکی از دلایل بروز اختلاف در حزب کارگزاران سازندگی را در این می‌داند که عامل شکل‌دهنده این حزب بیشتر بر محور افراد می‌چرخد تا بر محور اهداف. وی در گفتگو با <جام‌جم> با بیان این که کارگزاران براساس مبنای مشخصی شکل نگرفته است، گفت: چون افراد مختلف دارای ایده‌های متفاوتی هستند در هر انتخاباتی این اختلافات در درون حزب کارگزاران سرباز می‌کند، که البته مدیریت این حزب همواره تلاش کرده است این اختلافات را کنترل کرده و مانع سرایت آن به خارج شود.

وی البته فرض دیگری را نیز در خصوص انشعاب در حزب کارگزاران قابل تامل دانست و آن این است که کارگزاران می‌خواهد با پیروزی هریک از کاندیداهای اصلاح‌طلبان، شانسی را برای حضور در دولت آینده داشته باشد.وی گفت: ممکن است تلقی مسوولان کارگزاران این باشد که برای این که در دولت دهم سهمی داشته باشند، باید به چند تکه تقسیم شوند تا در صورت پیروزی خاتمی، کروبی یا حتی میرحسین موسوی بتوانند حضور خود را تضمین کنند.البته سروری، فرض دوم را ضعیف‌تر از فرض اول دانست و مهم‌ترین عامل تفرقه در حزب کارگزاران را تلقی‌های مختلف اعضای این حزب از شرایط کشور عنوان کرد.

اصلاح‌طلبان به اجماع نمی‌رسند

در همین حال، رئیس شاخه روحانیون حزب اعتماد ملی گفت: با شرایط ایجاد شده، اصلاح‌طلبان هیچ‌گاه به اجماع نمی‌رسند و شرایط به همین گونه باقی می‌ماند.

علی میرهادی در گفتگو با ایرنا، با اشاره به این که با وجود کروبی و خاتمی، احتمال اجماع بعید به نظر می‌رسد، تاکید کرد: اگر شرایط این گونه شود، این مردم هستند که باید کاندیدای مورد نظر خود را از میان چند کاندیدا انتخاب کنند و در خود جبهه هیچ شرایط جدیدی به وجود نمی‌آید.