25 سرمربی تیم ملی فوتبال در 30 سال پس انقلاب

از این بین استانکو پوکله‌پوویچ از کرواسی،‌ تومیسلاو ایویچ کروات، والدیر ویرا و آدمار براگا از برزیل، میروسلاو بلاژوویچ و برانکو ایوانکوویچ از کرواسی مربیان خارجی بودند که به ترتیب در این سال‌ها هدایت تیم ملی را برعهده داشتند.

از این جمع تومیسلاو ایویچ، سرشناس‌ترین و میروسلاو بلاژوویچ محبوب‌ترین مربیان خارجی تیم ملی در سال‌های پس از انقلاب بودند، اما پرافتخارترین آنها برانکو ایوانکوویچ و والدیر ویرا بودند که اولی مدال طلای بازی‌های آسیایی 2002 بوسان، مقام سوم جام ملت‌های آسیا 2004 پکن و صعود به جام جهانی 2006 آلمان را برای فوتبال ایران به ارمغان آورد و دومی هم با وجود نشستن روی نیمکت تیم ملی در تنها 3 بازی،‌ ایران را راهی جام جهانی 1998 کرد.

در مجموع برانکو ایوانکوویچ با 50 بار نشستن روی نیمکت تیم ملی با سابقه‌ترین مربی خارجی فوتبال کشور در 30 سال اخیر به شمار می‌رود. 32 پیروزی، 9 تساوی و 9 باخت کارنامه موفقی برای حضور این مربی کروات در کشورمان رقم زده است. پس از برانکو، هموطنش بلاژوویچ، با 19 بار هدایت تیم ملی ایران (10 پیروزی، 4 تساوی و 5 باخت) از سابقه بیشتری نسبت به  دیگر مربیان خارجی برخوردار است. تومیسلاو ایویچ 5 بار، استانکو 4 بار و 2 مربی برزیلی هر کدام 3 بار روی نیمکت تیم ملی نشسته‌‌اند. در این میان آدمار براگا تنها مربی خارجی است که تیم ملی ایران با او در هر 3 بازی‌اش پیروز شد و طعم تساوی و باخت را نچشید.

درباره مربیان ایرانی که بعد از انقلاب سکان هدایت تیم ملی را بر عهده داشته و دارند، علی پروین با 4 سال حضور روی نیمکت مربیگری ایران، با سابقه‌ترین مربی به شمار می‌رود.  تداوم حضور علی پروین روی نیمکت سرمربیگری تیم ملی، از آن جهت ارزشمند است که پس از سال 1372 که پروین از سمت خود کناره‌گیری کرد، هیچ مربی ایرانی بیشتر از 2سال سکان هدایت تیم ملی را برعهده نگرفت.

هم اکنون علی دایی سرمربی تیم ملی ایران است و طی 20 مسابقه‌ای که این تیم را رهبری کرده، 14 پیروزی، 4 تساوی و 2 شکست در کارنامه‌اش ثبت شده است.

تیم ملی قبل از آن‌که هدایتش به علی دایی سپرده شود، برای 3 بازی تدارکاتی به منصور ابراهیم‌زاده سپرده شد که هر 3 بازی با تساوی بدون گل به پایان رسید. قبل از ابراهیم‌زاده هم امیر قلعه‌نویی سکاندار هدایت تیم ملی بود و طی یک‌سال همراهی تیم ملی، در 21 بازی رسمی و دوستانه 13 پیروزی، 7 تساوی و تنها یک شکست برای تیم ملی ایران به دست آورد.

اسامی تمام کسانی که در سال‌های پس از انقلاب سرمربی تیم ملی فوتبال کشورمان بوده‌اند در زیر آمده است:

حسن حبیبی (1358 تا 1361)، پرویز ابوطالب (1361)، جلال چراغپور (1361)، محمود یاوری (1363)، ناصر ابراهیمی (1363 تا 1364)، فریدون عسگرزاده (1364 تا 1365)، پرویز دهداری (1365 تا 1368)، رضا وطنخواه (1368)، مهدی مناجاتی (1368)، علی پروین (1368 تا 1372)، استانکو پوکله‌پوویچ (1372 تا 1373)، محمد مایلی کهن (1374 تا 1376)، والدیر ویرا (1376)، تومیسلاو ایویچ (1377)، جلال طالبی (1377)، منصور پورحیدری (1377 تا 1379)، جلال طالبی (1379)،‌ آدمار براگا (1379 تا 1380)، میروسلاو بلاژوویچ (1380)،  برانکو ایوانکوویچ (1381)، همایون شاهرخی (1382)، برانکو ایوانکوویچ (1382 تا 1385)، امیر قلعه‌نویی (1385 تا 1386)،‌ منصور ابراهیم‌زاده (1386)، علی دایی (از اسفند 1386 تا کنون)

از این جمع تنها پرویز دهداری که لقب معلم اخلاق فوتبال ایران را همراه دارد، در قید حیات نیست. روحش شاد و یادش گرامی‌باد.

رضا پورعالی