آکسفورد میزبان مذاکرات تازه سازش در خاورمیانه

این نشست که با مشارکت وزارت امور خارجه بریتانیا برگزار خواهد شد به دور از جنجال تبلیغاتی درصدد اعتمادسازی بین دشمنان دیرینه در خاورمیانه برخواهد آمد. شرکت‌کنندگان در این نشست که از سوی گروه تحقیقاتی آکسفورد، از گروه‌های امدادرسان که دستی هم در امور امنیتی دارد، برگزار می‌شود چهره‌هایی چون امیر ترکی‌الفیصل، رئیس پیشین دایره اطلاعاتی دولت عربستان‌سعودی و نبیل شعث، از مذاکره‌کنندگان ارشد فلسطینی را دربر می‌گیرد. اسرائیل هم آلون لیل، از مدیرکل‌های پیشین وزارت امور خارجه این رژیم و ماتی اشینبرگ، از مشاوران دستگاه‌های امنیتی خود را برای حضور در این نشست به بریتانیا اعزام می‌کند.

در این سمینار سه روزه که تحت عنوان «فعال‌سازی طرح صلح عربی» برگزار می‌شود، تلاش خواهد شد جان تازه‌ای به این طرح بدمد که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان بیشترین شانس را برای حل و فصل منازعه منطقه‌ای دارد.

این طرح که در سال 2002 میلادی به ابتکار ریاض مطرح شد به اسرائیل پیشنهاد می‌دهد در مقابل عقب‌نشینی به مرزهای قبل از جنگ شش روزه 1967 میلادی که در جریان آن کرانه باختری رود اردن، نوار غزه و بلندی‌های جولان را اشغال کرد به صلحی پایدار با 22 کشور عرب دست یابد.

نشست اتحادیه عرب در دمشق، پایتخت سوریه که اوایل سالجاری میلادی برگزار شد بار دیگر بر این طرح صحه گذاشت. اگرچه عناصر غیرقابل قبول زیادی برای اسرائیل در این طرح وجود دارد اما شیمون پرز، رئیس‌ رژیم‌صهیونیستی در هیچ یک از اظهارات خود تا این مقطع احتمال مذاکره با اعراب را رد نکرده و باب مصالحه در چارچوب این طرح در آینده را باز گذاشته است.

پرز آخرین بار ماه گذشته میلادی در اظهاراتی علاقمندی تل‌آویو به طرح صلح عربی را آشکار ساخت. او به رهبران عرب پیشنهاد داد به تل‌آویو سفر کنند و در مورد این طرح با همتایان اسرائیلی خود به بحث و گفتگو بنشینند.

ایهود اولمرت، نخست‌وزیر رژیم‌صهیونیستی که در آینده‌ای نزدیک باید جای خود را به تزیپی لیونی، وزیر امور خارجه دولتش بدهد که در انتخابات درون حزبی اخیر حزب حاکم کادیما، به پیروزی رسید، هم هفته قبل در مصاحبه با یک روزنامه صهیونیستی اعلام کرد تل‌آویو برای دستیابی به صلح پایدار چاره‌ای جز عقب‌نشینی از سرزمین‌هایی که در جنگ 1997 اشغال شدند پیش رو ندارد.

به نظر می‌رسد دور جدید تلاش‌ها برای احیای طرح صلح عربی برگرفته از تحرکات اخیر آمریکا در سطح منطقه‌ برای تسریع روند برقراری صلح بین اسرائیل و کشورهای عربی از یکسو و تل‌آویو و حاکمیت خودگردان فلسطینی از دیگرسو است تا امکان حذف جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس) از محاسبات سیاسی فلسطینیان فراهم آید.

مذاکرات آکسفورد بر مبنای مدلی انجام می‌شود که به عقد توافقنامه صلح اسلو در سال 1993 میلادی منجر شد و در سایه آن حاکمیت خودگردان فلسطینی پا به عرصه حیات گذاشت. اگرچه موانع زیادی بر سر راه احیای روند صلح خاورمیانه وجود دارد اما مذاکره‌کنندگان عرب، فلسطینی و اسرائیلی امید دارند تغییر حاکمیت آمریکا پس از انتخابات ریاست‌جمهوری 4 نوامبر این کشور جان تازه‌ای به روند صلح ببخشد.