اغلب روانپزشکان، روزهداری را برای بیماران مبتلا به بیماریهای حاد و شدید روانی صلاح نمیدانند؛ اما معتقدند در بیماران مبتلا به اختلالات روانی خفیف، روزه گرفتن نهتنها ضرری ندارد؛ بلکه گاهی به عنوان یک شیوه رواندرمانی برای تغییر رفتار بیمار مورد استفاده قرار میگیرد تا سلامت روانی او را تقویت کند. بیشتر متخصصان اعصاب و روان اعتقاد دارند روزهداری علاوه بر این که با آثار مثبت جسمی برای این گروه از بیماران همراه است، باعث تقویت قدرت اراده و توان تصمیمگیری آنها نیز میشود. با این حال، ضرورت دارد که این بیماران برای روزه گرفتن، پیششرطهایی را رعایت کنند؛ از جمله اینکه علاوه بر تغذیه مناسب در فاصله افطار تا سحر، برنامهریزی منظمی برای مصرف داروهای خود در وعدههای افطار و سحر نیز داشته باشند.
2- برخی تصور میکنند ضرورت مصرف دارو در وقتهای معین ایجاب میکند تمام بیماران مغز و اعصاب از روزه گرفتن پرهیز کنند؟
نمیتوان یک حکم کلی برای تمام بیماران مغز و اعصاب صادر کرد. واقعیت این است که با تغییر داروی مصرفی در برخی از این بیماران و با استفاده از داروهای آهستهرهش، امکان روزهداری برای بعضی از آنها فراهم میشود. مصرف داروهای آهستهرهش که غلظت دارو را در خون به آهستگی در طول روز افزایش میدهند، باعث میشود به جای مصرف 3 دوز منقسم، از یک یا 2 دوز دارو استفاده شود؛ اما در گروه دیگری از بیماران مغز و اعصاب، مصرف سر وقت و بموقع دارو در طول شبانهروز الزامی است و مصرف داروهای آهستهرهش پاسخگو نیست؛ لذا روزه گرفتن به این گروه از بیماران توصیه نمیشود. به عنوان مثال، در بیماران مبتلا به صرع، بیشتر داروهای ضدتشنج باید 3 بار در روز مصرف شود. در واقع هر بیمار مغز و اعصاب میتواند مورد خاصی برای تعیین حکم روزهداری به حساب بیاید و از این میان، بیماران تشنجی بیشترین حساسیت را در برابر روزه دارند و اکثرا قادر به روزه گرفتن نیستند. از سوی دیگر، در بیماران مبتلا به ام.اس که فاقد مشکلات جسمانی هستند و گرفتاری آنها عمدتا در سیستم اعصاب مرکزی است، هیچ منعی برای روزهداری وجود ندارد. با این حال توصیه میشود هریک از این بیماران برای اقدام به روزهداری، با توجه به وضعیتی که دارند، با پزشک معالج خود مشورت کرده و توصیههای لازم را از او دریافت نمایند.
3- بعضیها گمان میکنند هیچکدام از مبتلایان به میگرن، به لحاظ طبی، قادر به روزه گرفتن نیستند
اگرچه گرسنگی طولانیمدت سبب عود حملات میگرنی میشود؛ ولی آن دسته از بیماران مبتلا به میگرن که تحت درمان هستند، میتوانند در ایام ماه مبارک رمضان روزه بگیرند. معمولا آن دسته از بیماران میگرنی که علایم شدید و پیچیده دارند، نمیتوانند روزهدار باشند. به بیماران مغز و اعصاب توصیه میشود قبل از روزهداری، با پزشک خود مشورت کنند و توصیههای لازم را از لحاظ مصرف دارو و ساعات خواب و استراحت خود از پزشکشان دریافت نمایند.
دکتر محمد کیاسالار
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم