ضربه ‌مهلک ‌به ‌سیاست‌ خارجی‌ بوش‌

بوش تلاش کرد تا در اموری مانند جنگ علیه تروریسم، مناقشه هسته‌ای ایران و تامین جهانی امور انرژی مسکو را با خود همراه کند. بوش مقارن با دنبال کردن این دو سیاست مهم به شدت بر توسعه سیاستی که آن را رابطه قوی شخصی با رهبران جهان توصیف کرد، تاکید داشت.

شکست‌های اخیر این نگرش بوش همگی نگران کننده شده‌اند چون به نظر می‌رسید گرجستان یکی از دست آوردهای دولت واشنگتن در اقداماتش برای ایجاد دموکراسی‌های جدید که برای آمریکا منافعی دارد، باشد. اقدامات برای ایجاد رژیم‌های چند قومی و دموکراتیک در عراق و افغانستان با مشکلات مکرری روبرو بوده است. تلاش واشنگتن برای برگزاری انتخابات در فلسطین نیز در نهایت به پیروزی گروه حماس منجر شد که این موضوع شکستی دیگر برای سیاست خارجی بوش محسوب می‌شود.

بوش از زمان آغاز مناقشه اخیر در قفقاز بارها تصریح کرده آمریکا از گرجستان حمایت می‌کند چون در این کشور پیشرفت‌های امور دموکراتیک دیده می‌شود. بوش گفت: مردم گرجستان برای ایجاد دموکراسی در کشورشان بهای زیادی را پرداخته‌اند بنابراین ما آنها را تنها نمی‌گذاریم.

با این حال آمریکا که هجوم نظامی گسترده روسیه را به گرجستان می‌دید فقط به محکوم کردن اقدام نظامی مسکو اکتفا کرد و خواستار انعقاد آتش بس میان دو کشور شد. دیوید ای فیلیپس، یک استاد دانشگاه برجسته این سوال را مطرح می‌کند که استراتژی آزادی مورد نظر آمریکا چیست؟ آیا این استراتژی همان آزادی است که آمریکا در افغانستان، عراق یا گرجستان می‌خواهد؟ یعنی آزادی که مربوط به منافع آمریکا باشد؟

آمریکا به شدت تلاش تلاش می‌کند تا گرجستان و اوکراین که به نوعی با روسیه در تقابل قرار دارند به پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) بپیوندد اما روس‌ها به شدت با این طرح مخالفت کرده‌اند.

آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان نیز اخیرا اعلام کرده مسیر برای پیوستن گرجستان در ناتو هم چنان باز است. استفان فلاناگان، از مرکز مطالعات بین‌المللی و استراتژیک می‌گوید: این اقدام یک چالش واقعی مقابل ایده ایجاد یک اروپای آزاد و باثبات محسوب می‌شود.

لسلی اچ هلب، رییس سابق شورای روابط خارجی آمریکا نیز معتقد است که تهاجم خشونت آمیز مسکو در گرجستان ممکن است جنبش‌های دموکراتیک در اوکراین و دیگر کشورهای همسایه را در معرض خطر قرار بدهد.

هلب می‌گوید: دولت بوش نباید به این دموکراسی‌های نوپا اجازه بدهد تا فکر کنند آنها نیز می‌توانند همانند گرجستان در این شرایط قرار بگیرند و از این شرایط جان سالم به در ببرند و بدین طریق این دموکراسی را در معرض خطر قرار بدهند. بوش با این سیاست خارجی فقط دموکراسی‌ را در گرجستان به خطر نمی‌اندازد بلکه تمامی جنبش‌های دموکراتیک را با خطر روبرو می‌کند.

اگرچه مقامات آمریکا بارها به گرجستان هشدار داده بودند که به روسیه برای حمله به گرجستان بهانه ندهد اما اکثر ناظران بین‌المللی معتقدند که حمایت‌های بیش از حد دولت بوش از دولت ساکاشویلی باعث می‌شود گرجستان قدرت مقابله با روس‌ها را داشته باشد یا اینکه به خاطر رابطه نزدیک بوش و پوتین از حمله‌ی روسیه به خاک گرجستان جلوگیری شود.

اکثر کارشناسان معتقدند کشورهایی که هم پیمان آمریکا هستند فکر می‌کنند دیگر دشمن بزرگی در دنیا نخواهند داشت و اگر هم کشوری به آنها حمله کند آمریکا از آنها حمایت خواهد کرد اما حمله اخیر روسیه به گرجستان و عدم کمک آمریکا به گرجستان نشان می‌دهد که مقامات ارشد تفلیس خیال‌های پوچی را در مورد کمک‌های نظامی آمریکا داشته‌اند.

منبع‌: لس‌آنجلس تایمز