حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
بسیاری از مردم نیز علیرغم دسترسی به شبکههای اینترنتی همچنان برای آگاهی از اخبار و اطلاعات خریدن روزنامه را از یاد نخواهند برد، مثل اینکه عادت کردهاند هر روز در میان انبوهی از روزنامههای کاغذی به دنبال اخبار موردعلاقه خود باشند. با توجه به پیشرفتهای به دست آمده در زمینه فناوری، به نظر میرسد بهترین راهکار این باشد که به جای انتقال دادهها و اطلاعات به دنیای فناوری در تلاش برای دستیابی به روشی نوین برای انتقال فناوریهای روز دنیا به صفحات کاغذی باشیم و بتوانیم کاغذهای جدیدی طراحی کنیم.
صفحاتی از جنس پلاستیک
محققان کشور هلند در تلاش برای راهیابی فناوریهای نوین در صنایع مختلف، موفق به ساخت کاغذهای الکترونیکی شدهاند که دارای قابلیت انعطافپذیری هستند. این کاغذهای صفحاتی از جنس پلاستیک چندلایه هستند که به لایه فوقانی آن متشکل از کپسولهایی است که در حقیقت همانند جوهر در کاغذهای معمولی عمل میکنند و تغییر میدان الکتریکی در این کاغذها سبب تغییررنگ صفحه از سفید به سیاه و نمایش علائم مختلف روی صفحه میشود. در زیر این لایه، مدارهای الکترونیک پلاستیکی وجود دارند که در ایجاد میدان الکتریکی موثر هستند. لایه تحتانی نیز ورقهای است که نگاهداری لایههای فوقانی را به عهده دارد. این کاغذ برخلاف کاغذهای الکترونیکی دیگری که پیش از این ساخته شده بودند، بدون اینکه آسیب ببیند یا دچار شکستگی و پارگی شود، براحتی به دور اجسام مختلف پیچیده میشود. آنها امیدوارند بتوانند در آیندهای نزدیک انبوهی از کاغذهای الکترونیکی را که قابلیتهای مختلفی دارند تحولی نوین در شیوه نوشتاری به صورت دستی و چاپ، به وجود آورند. این کاغذ الکترونیک به ابعاد یک کاغذ4 A است که انعطافپذیری آن مانند کاغذ معمولی است. از نظر ظاهری کاغذ الکترونیکی طراحی شده شبیه به یک نمایشگر پلاستیکی است که تصاویر را با وضوح بالا نمایش میدهد، این در حالی است که ضخامت این ورق کاغذی تنها 300 میکرومتر است. با توجه به آنچه گفته شد، میتوان چنین تصور کرد این کاغذ در حقیقت یک نمایشگر LCD است که از نظر ابعاد و ضخامت شبیه به کاغذهای معمولی بوده و در عین حال از زاویه دید کامل برخوردار است. یکی از مهمترین ویژگیهای این صفحه الکترونیکی این است که این نوع کاغذ به گونهای طراحی شده که به انرژی کمی نیاز داشته باشد و به همین علت فقط وقتی تصاویر و نوشتهها روی صفحه تغییر میکنند، از برق استفاده میشود. از این نوع کاغذ الکترونیکی میتوان در زمینههای مختلف استفاده کرد و استفاده از منابع طبیعی برای تهیه کاغذ را به حداقل رساند. سطح این کاغذ شفاف و صیقلی است و به جای این که از نور تابیده شده از پشت صفحه استفاده کند، از نور محدود و بازتابیده شده از سطح صفحه استفاده میکند.
انتقال اطلاعات به روشی سریع و آسان
کاغذهای الکترونیکی طراحی شده که انرژی مورد نیاز خود را از یک باتری کوچک تامین میکنند، مطالعه محتوای مطالب صفحه را در تاریکی نیز امکانپذیر میسازند و طراحی آنها به گونهای است که میتوانید آن را به راحتی و همانند یک روزنامه معمولی تاکرده و در کیف خود قرار دهید. یک صفحه از این نوع کاغذ به تنهایی گنجایش ذخیره و نمایش محتوای چندین کتاب را دارد. علاوه بر این کاغذهای الکترونیکی که نسل جدید کاغذها هستند، دریافت و ارسال نامههای الکترونیکی و همچنین نمایش تصاویر ویدئویی را نیز امکانپذیر میسازند. اگر بتوان زمینه مناسبی را برای کاهش هزینه ساخت این نوع کاغذها فراهم کرد، میتوان در آینده همه کتابهایی که دانشآموزان باید همراهشان به مدرسه ببرند را به یک کتاب الکترونیکی تبدیل کرد، که محتوای صفحات آن تنها از طریق لمس یک کلید قابل دسترسی است.
اگرچه دانشمندان از سال 1970 در تلاش بودهاند ایده ساخت کاغذهای الکترونیکی را عملی سازند، اما موانع و مشکلات فنی دستیابی به آن را به تاخیر انداخته است. در میکروکپسولهای حاوی جوهر الکترونیکی که در ساخت این نوع کاغذ به کار رفته است مایعی وجود دارد که حاوی ذرات بسیار کوچک است. این ذرات که دارای بار الکتریکی هستند به رنگهای سفید و سیاه بوده و روی سطح لایه پلاستیکی فوقانی پخش میشوند. اعمال میدان الکتریکی مناسب سبب حرکت ذرات سیاه دارای بار منفی به سمت بالا و ذرات سفید دارای بار مثبت به سمت پایین صفحه میشود. با تغییر جهت میدان چگونگی حرکت ذرات روی صفحه تعیین میشود. با ایجاد تغییر در الگوی نقاط سیاه و سفید روی صفحه به نظر میرسد مطالب و اطلاعات روی صفحه نیز در حال تغییر است. برای تنظیم حرکت ذرات از برنامههای رایانهای استفاده میشود که تغییر میدان الکترونیکی را تحت تاثیر خود قرار میدهد.
همچنین میتوان به جای پر کردن میکروکپسولها با مایع آنها را با هوا پر کرده و ذراتی را وارد هوای محبوس شده در آنها کرد. با توجه به آنچه گفته شد، پیشبینی میشود صنعت چاپ روزهای پرفراز و نشیبی را پیش رو داشته باشد.
وجه تمایز نمایشگرها و کاغذهای الکترونیکی
در نمایشگرهایی که از آنها برای نمایش اطلاعات در رایانههای امروزی استفاده میشود، نور از داخل صفحه نمایشگر به پشت صفحهای که پیش روی شما قرار گرفته است برخورد میکند. در نتیجه برخورد نور به پشت صفحه، نور دیگری از صفحه مقابل تابیده میشود که توسط چشم دیده میشود. اگرچه این نمایشگرها در محیطهای بسته و یا در صورت عدم قرار گرفتن آنها در مقابل تابش نور خورشید براحتی قابل استفاده هستند اما اگر بخواهید در فضای باز و زیر تابش نور آفتاب به این صفحه نگاه کنید بدون تردید پس از مدت کوتاهی چشمهای شما خسته خواهند شد.
اما کاغذهای الکتریکی قابلیت استفاده در هر مکانی را دارند و هرگز آسیبی به چشم نمیرسانند چرا که این نوع کاغذها نیز مانند کاغذهای معمولی همانند یک سطح صیقلی عمل کرده و نوری که به سطحشان تابیده شده باشد بازتابش میکنند. بنابراین در هر شرایطی که خواندن صفحات یک کتاب با روزنامه امکانپذیر باشد براحتی میتوان مطالب به نمایش درآمده در سطح این کاغذها را نیز مورد مطالعه قرار داد. مقایسه میزان مصرف انرژی در کاغذهای الکترونیکی و نمایشگرهای الکترونیکی نشان میدهد که این کاغذها در مقایسه با نمایشگرها به انرژی کمتری نیاز دارند. در صورت عدم تغییر میدان الکتریکی، ذرات سیاه و سفید پخششده در سطح صفحه بدون حرکت باقی خواهند ماند و به همین علت تا زمانیکه نخواهیم محتوای صفحه را تغییر دهیم نیازی به انرژی نخواهیم داشت؛ اما در نمایشگرهای رایانهای برای اینکه حتی بخواهیم صفحه ثابتی را روی صفحه مشاهده کنیم باید در هر لحظه نقاط مختلف تصویر روشن باشند.
امروزه حتی نخستین روزنامه چاپ شده روی کاغذ الکترونیکی که قابلیت جستجو و به روزرسانی مطالب بدون نیاز به شبکههای کابلی را دارد نیز در آمریکا منتشر شده است. این روزنامه نخستین روزنامه کاغذی است که علاوه بر اطلاعرسانی اخبار روزانه قابلیت انتشار اخبار مهم از طریق شبکههای بیسیم را نیز دارد و در حقیقت میتوان گفت ترکیبی از روزنامههای کاغذی و آنلاین است که دسترسی به آن به مراتب آسانتر است.
سهیل امیری
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....