ثبت نهمین اثر ایرانی در فهرست جهانی یونسکو

قره کلیسا از بناهای مذهبی متعلق به ارامنه است که در جنوب ماکو و 20 کیلومتری شمال شرقی چالدران کنار روستایی به همین نام واقع شده است. قره در زبان آذری به معنای سیاه است و وجه تسمیه این کلیسا، سیاه بودن قسمتی از آن است.

به گفته عبدالرسول وطن دوست، نماینده ایران در کمیته میراث جهانی یونسکو در این نشست، تمام اعضای کمیته میراث جهانی در پایان مراسم از تلاش ایران برای ارائه و تهیه این پرونده قدردانی کردند و این موفقیت بزرگی برای کشور محسوب می‌شود.

به گفته وی، موضوع قره کلیسا یکی از چند موضوعی بود که به عنوان طرح اولیه در این کمیته بررسی شد و پس از ارائه گزارش فنی نماینده ایکوموس و دفاع نمایندگانی از کشورهای مراکش، کانادا، چین و تونس بدون هیچ مشکلی به ثبت رسید.تخت‌جمشید،تخت‌سلیمان،میدان ‌نقش‌جهان، پاسارگاد، چغازنبیل، بم و منظر فرهنگی‌ آن، سلطانیه و بیستون آثاری هستند که تاکنون در فهرست جهانی یونسکو به ثبت رسیده‌اند.

 آخرین پرونده ثبتی ایران بیستون بود که در سی‌امین جلسه یونسکو با رای قاطع تمامی اعضای کمیته میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید.

از سویی هرچند ایران سال 1386 فرصت خود را برای ثبت یک اثر تاریخی در فهرست میراث جهانی به‌دلیل رفع نشدن نواقص پرونده قره‌کلیسا در زمان مشخص ‌شده ازسوی یونسکو از دست داد، اما بر اساس گفته مسوولان میراث فرهنگی ایران قرار است 14 سازه آبی شوشتر در پرونده‌ای واحد به نام سازه‌های آبی شوشتر برای ثبت در فهرست آثار جهانی یونسکو در سال 2009 به این سازمان معرفی شود. قره کلیسا که در میان ارامنه به تاده مقدس معروف است،در قرون چهارم تا ششم میلادی روی آرامگاه طاطاوس مقدس، از حواریون حضرت مسیح - که سال 48 میلادی به خاطر تبلیغ مسیحیت به شهادت رسیده - بنا شده است.

ظاهرا ساختمان اصلی کلیسا تماما از سنگ‌های سیاه ساخته شده که پس از بازسازی قسمتی از سنگ‌ها به وسیله سنگ‌های سفید جایگزین شده است. به احتمال زیاد در این کار، تعمدی بوده است تا آیندگان از شکل و ظاهر اولیه کلیسا مطلع باشند. همچنین این مجموعه ثبت ‌شده شامل 3 کلیسای اصلی با نام‌های سنت تادئوس، سنت استپانوس، زور زور و چند بنای اطراف آنها، همراه دهکده‌ها و قبرستان است.

ارائه گزارش برای نقش جهان‌

در این جلسه از مسوولان میراث فرهنگی ایران خواسته شده، گزارش کامل رفع ارتفاع غیرمجاز برج جهان نما در میدان نقش جهان اصفهان را تا فوریه 2009 به یونسکو ارسال کنند.

 همچنین براساس تصمیمات یونسکو، بم و منظر فرهنگی آن تا سال 2010 در فهرست آثار درخطر یونسکو باقی می‌ماند و از حمایت‌های یونسکو برخوردار است.

بر همین اساس، شهر تاریخی بم که بر اثر زلزله دچار تخریب بسیار شد، براساس قوانین یونسکو در زمره آثار در معرض خطر کشور قرار گرفت تا با تلاش دولت ایران و کمک یونسکو به مرحله‌ای برسد که در شرایط آثار عادی یونسکو قرار بگیرد. براساس پیش‌بینی‌های دولت ایران و یونسکو، بم و منظر فرهنگی آن تا سال 2010 در شرایط آثار عادی یونسکو قرار می‌گیرد.

ثبت خلیج فارس در فهرست یونسکو

اما انگار اخبار خوش میراث فرهنگی روز گذشته تمامی نداشت تا خبر دیگری درباره ثبت میراث مادی و معنوی ایران در یونسکو به گوش برسد که بر اساس آن مسوولان میراث فرهنگی کشور در نخستین کنگره باستان‌شناسی خلیج فارس در دانشگاه دورهام انگلستان از پیشنهاد ثبت جهانی خلیج فارس خبر دهند.

حسن فاضلی نشلی، رئیس پژوهشکده باستانشناسی کشور و دبیر اجرایی نخستین کنگره باستان شناسی خلیج فارس در دانشگاه دورهام انگلیس با اعلام این خبر به میراث خبر گفته است: قائم مقام سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در اختتامیه کنگره باستان‌شناسی خلیج فارس در دانشگاه دورهام از پیشنهاد ثبت جهانی خلیج فارس خبر داد و این موضوع مورد استقبال شرکت‌کنندگان کنگره قرار گرفت.

 به گفته وی، مسوولان برگزاری کنگره در دانشگاه دورهام و همچنین باستان‌شناسان بزرگ جهان از پیشنهاد قائم مقام سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مبنی بر ثبت خلیج فارس و نام آن در فهرست میراث جهانی استقبال کردند و خواستار آماده‌سازی پرونده آن در دومین کنگره باستان‌شناسی خلیج فارس شدند.