طراحیگرافیک ازصفحه تلفن همراه تا پهنه آسمان
گرافیک موضوع ویژه این شماره کلیک است. ژاپنیها اعتقاد دارند یک نمودار به اندازه هزار صفحه متن با مخاطب خود سخن میگوید. گرافیک هم از سخن گفتن حرف میزند اما به زبان تصویر. وقتی یک نشریه را در دست میگیریم، اول عکسها و تصویرها ما را جذب میکند و بعد با دیدن تیترها به انتخاب مطالب میپردازیم و خواندن آغاز میشود. وقتی محصولی را خرید میکنیم که بستهبندی آن گرافیک خوبی داشته باشد و به خانهای متفاوت نگاه میکنیم که نمای آن به زیبایی طراحی شده باشد.
در عالم گرافیک، ایده، طراح گرافیست، ابزار، تکنیک مورد استفاده، متریال، رسانه مورد نظر برای انتقال پیام به مخاطب، فناوریهای در دسترس و بعد نحوه انتشار همه نقشآفرین هستند. از گذشته تا به امروز طراحی با قلم و راپید، طراحی تکرنگ و بعد چند رنگ، طراحیهای همراه با پای کامپیوتر نشستن و بعد بزرگ شدن ابعاد کارهای چاپی، دیجیتالی شدن محصولات و ابزارهای طراحی، توسعه وب و رونق بازار موبایل، همه در مسیر توسعه گرافیک و تغییرات نگاه گرافیستها به اطراف و دیگران به گرافیستها باید مورد توجه قرار گیرند.
گونهگونی در دنیای گرافیک و مرزشکنیها و ساختارشکنیهای آن نیز با روندهای تکامل قابل انطباقند. همانطور که بارها در این یادداشتها آوردهایم، همه علوم و فناوریها از الگوهای مشترکی پیروی میکنند که در بسیاری از موارد این شباهتها از چشم ما پنهان میماند. این روندها بر اساس رفتارهای مشابه سیستمهای متنوع طی سالیان متمادی، به شکل قوانینی کشف شده درآمده و طبقهبندی شدهاند. به کمک آنها، میتوان گذشته را مرور کرد و آینده را آنطور که خواهد شد پیشبینی و پیشگویی نمود.
چند بُعدی شدن، چندرسانهای شدن، تغییر سایز، واقعنمایی و همه رخدادهای ریز و درشت دنیای دیجیتال (نرمافزارها و سختافزارها و واسطها) همه بر گرافیک اثر گذاشته و میگذارند. اگر بخواهیم از میان روندهای تکامل اشاره مشخص به بعضی از آنها داشته باشیم، باید «افزایش میزان شفافیت» و «افزایش درجه آزادی» را نام ببریم که در هفتههای گذشته به معرفیشان پرداختهایم. روندهای «افزایش بهکارگیری حواس» و «کاهش میزان درگیری انسان» نیز به عنوان دیگر روندهای مرتبط با موضوع گرافیک قابل نقل و مثال زدن هستند. پیشبینیهای علمی آینده گرافیک را با هم مرور میکنیم:
گرافیستها نیازمند یادگیری دیگر علوم میشوند. وقتی که بستهبندی آب معدنی یا یک شامپو کاملا شفاف شود، یعنی مشتری میخواهد به جای بستهبندی خود محصول را ببیند. در این صورت گرافیک بستهبندی به گرافیک خود محصول تبدیل میشود.
اینجا است که گرافیست باید از شیمی هم بداند تا با رنگبندی گرافیکی مواد معدنی و املاح درون آب یا پروتئینهای داخل شامپو بتواند مشتری را جذب کند. همینطور وقتی به محصولاتی در زمینههای دیگر فکر میکنیم نقش گرافیک را به شکل ترکیبی باید در آنها دنبال کنیم. بتن و سنگفرش کف خیابان یا پیادهرو را آیا بدون طراحی گرافیک میتوان تصور کرد؟
انعطافپذیری در آثار طراحی گرافیک بسیار جدی خواهد بود. اگر امروز برای مجله یا هر اثر گرافیکی دیگری، ساختار و چارچوب تعریف میکنیم و بر اساس آن طراحی را انجام میدهیم، فردا ساختار مشخصی وجود نخواهد داشت که بگوییم الا و لابد چنین است. چرا که متن و تصویر و صدا در کنار هم مثل سیالی در حال جابهجایی خواهند بود.عکس یک مطلب روزنامه در جای خود ثابت نخواهد ماند و با اشاره انگشتان دست ما جابهجا میشود. باید با هر جابهجایی همچنان ترکیبی جذاب و چشمنواز در صفحه داشته باشیم، اگر نه روزنامه رقیب جای ما را میگیرد. همینطور طراحی دکور برنامههای تلویزیونی و بروشورها و کاتالوگها؛ چیزی ثابت و بدون تغییر نمیماند.
وقتی که نشدنیهای فراوانی به کمک فتوشاپ شدنی شد و بعد فایلهای فلش و دیگر فرمتها چیزهای مختلف را بهتر و بهتر به ما نشان دادند، فناوریهای آینده هم تصورنشدنیها را برای ما تصویر خواهند نمود و کافیست ایدهای در ذهن داشته باشیم تا به کمک یک ابزار دیجیتالی از مغز ما خوانده شود و به تصویر در آید. در این روزگار، تکنیک و ابزار کار تجسم بخشیدن را انجام میدهند، اما مهم «ایده» است. رقابت برترینها بر سر ایدههای خلاق و بکر خود و ابزارهای مورد استفاده برای تصویر شدن آنها خواهد بود.
آینده گرافیک را فقط با دیدن نمیتوان فرض کرد. هر چند امروز لمس کردن آثار گرافیکی هم رفتهرفته بخشی از عادت مخاطبان این گونه آثار هنری شده است، اما آینده گرافیک در کنار چشایی و بویایی و شنوایی معنایی دیگر مییابد. روانشناسی مخاطب و دانستن این که کدام رنگها در کنار چه شکلهای هندسی و کدام زوایا با چه طعم و بویی مخاطب را جذب میکند، نیاز بازار خواهد بود. از این رو طراح گرافیک باید بداند که در دیگر زمینههای همراستا با تخصص او چه میگذرد و تا حد امکان از آنها هم بهره ببرد.
تمام زمینههای کسب و کار، از آشناترینها با گرافیک و پیوندخوردههایی مثل تبلیغات تا غریبترین و نامربوطترین آنها، به سوی بهرهگیری از گرافیک روی خواهند آورد. هر چه انسانها بیشتر بر انجام دادن نشدنیها غلبه کنند بیشتر به چیزهای ناممکن گذشته تردید میکنند. از این رو انتظاراتشان از صاحبان کسب و کارهای مختلف متفاوت با گذشته خواهد بود. آنهادوست دارند فروشنده تلفن همراه شخصیترین سلیقههای آنها را درک کند و همانگونه گوشی جدید را تحویلشان دهد. صاحب خودرو دوست دارد چند تغییر هم در طراحی آن ایجاد شود تا خودروی تازهاش باب میل او شود. در همه اینها تجسم خلاق، توان طراحی گرافیک و در اختیار داشتن فناوریهای روز که حتما نقش فناوری اطلاعات در آنها پررنگ است، مورد نیاز هستند تا مشتری راضی از پیش ما برود.
تا امروز از ابعاد کاغذهای کوچک تا بزرگ و بعد بیلبوردها و کف خیابان و دیوارهای عریض تجربه دیدن آثار گرافیکی را داشتهایم. عمده این آثار را روی سطوح دوبعدی نظاره کردیم. افزایش تعداد ابعاد و دیدن آثار گرافیکی روی آسمان یا روی سطوحی که در آینده چندلایه و دارای انحناهای مختلف هستند، طراحان گرافیک را به خود مشغول خواهند داشت. آیا کسی تجربه طراحی روی هوا و تجسم هولوگرافیک را پیشتر از دیگران آغاز کرده است؟
فناوری اطلاعات با همه توسعهها برای جذب مشتریان پرتوقع خود، نیازمند ارایه محصولات و خروجیهایی زیبا و دوستداشتنی است. طراحی گرافیک این زیباییها را میشناسد و آنها را جامه عمل میپوشاند. هر چه ابعاد طراحی کوچک و کوچکتر از صفحه تلفن همراه ما شود یا بزرگ و بزرگ تا کیلومترها بر پهنه آسمان، نیازها و ویژگیهای ابزار و روش طراحی هم تغییر میکند. ایدههایتان را به click@jamejamonline.ir بفرستید.
محمود کریمی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
