سبحانی با تاکید بر اهمیت کتاب روضاتالجنان و جنات الجنان حافظ حسینکربلایی و دقت نظر مصحح آذربایجانشناس این کتاب گفت: گورستان گجیل، مدفن بزرگانی از عرفا و بزرگان قرن ششم است، اما در اسنادی که نام بزرگان و رجال آذربایجان تاکنون در آن منتشر شده، به وجود آرامگاه شمس تبریزی در این قبرستان اشارهای نشده است.
سبحانی تصریح کرد: با دلایل و مدارک موجود نمیتوان وجود مقبره شمس را در تبریز اثبات کرد. وی گفت: این مطلب فقط با کشف یک سنگ نوشته تاریخی یا چیزی به اهمیت آن میتواند طرح شود.
سبحانی با بیان اینکه در قونیه هم محلی به نام مقام شمس وجود دارد که قبر شاه سلجوقی در آنجا واقع شده و نزدیک محل آرامگاه مولوی است، گفت: سالها پیش دولت ترکیه ادعاهایی مبنی بر وجود قبر شمس در اینجا مطرح کرد که کاملا بی اساس بود و حتی مولوی شناسی مثل گولپینارلی که با بنده دوست بود، آن را تکذیب کرد؛ اما با فشار دولت وقت ترکیه سکوت اختیار کرده بود.
مصصح دیوان کبیر شمس تبریزی جلالالدین مولوی همچنین از یک نقاشی و گزارش یک سیاح اروپایی و احیانا فرانسوی نام برد که در قرن دهم به خوی سفر کرده بود که از آرامگاه شمس در خوی نام برده است.
سبحانی گفت: نقاشی سیاح اروپایی در ترکیه حدود 70 سال پیش چاپ شده و در آن از فضای خارج شهر، منظره مناره شاخ گوزن نقاشی شده و قبر شمس در مجاورت آن گزارش شده است.
این پژوهشگر همچنین بر تحقیقات محمد امین ریاحی درباره تاریخ خوی و مدارک و استنادات وی درباره وجود مقبره شمس در تبریز تاکید کرد.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم