مخالفت مردمی با جمهوری‌خواهی قلابی رضاخان‌

 از اواخر پاییز تا اوایل زمستان سال 1302 رضاخان سردار سپه و نخست‌وزیر وقت تلاش‌های گسترده‌ای برای اضمحلال نهایی قاجاریه و اعلام حکومت جمهوری در ایران آغاز کرده و به انحاء گوناگون می‌کوشید با انتقاد پیدا و پنهان از احمدشاه و قاجاریه افکار عمومی را با خود همراه سازد و در همان حال بر آن بود که با برگزاری سریع انتخابات دوره پنجم مجلس و گزینش نمایندگان دلخواه، موضوع انحلال قاجاریه و حکومت جمهوری دلخواه خود را قانونی سازد. با این احوال از همان آغاز، اقلیت مجلس با رهبری‌های سیدحسن مدرس، که از نیات سوء رضاخان آگاهی داشت در برابر موافقان او در مجلس موضع گرفته مخالفش را با انقراض سلسله قاجاریه و اعلام جمهوری‌ در ایران اعلام کرد.

در همان حال در بیرون از مجلس نیز طرفداران رضاخان که از حمایت‌های پیدا و پنهان شهربانی و دیگر مراجع دولتی بهره‌ می‌بردند در طرفداری و حمایت از جریان جمهوری‌خواهی جار و جنجال گسترده‌ای به راه‌ انداخته بودند و با ایجاد رعب و وحشت و برگزاری تظاهراتی در حمایت از جمهوری‌‌خواهی و شخص رضاخان می‌کوشیدند.

با این احوال هر چه زمان بیشتری سپری می‌شد مخالفت عمومی با رضاخان و جریان جمهوری‌خواهی او که با رعب و وحشت نیز همراه بود گسترش بیشتری پیدا می‌کرد و به دنبال آن در روز 12 فروردین 1303 رضاخان سردار سپه طی بیانیه‌ای انصراف خود را از پیگیری موضوع جمهوری‌‌خواهی به اطلاع عموم مردم رسانید و از طرفدارانش خواست آن را به فراموشی بسپارند.

منبع: حسین مکی، مدرس قهرمان آزادی،  بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1358، 319  265.