جام جم آنلاین – daily mail نوشت: سالهاست کلسترول خون را به دو گروه اصلی تقسیم میکنند: کلسترول خوب و کلسترول بد. کلسترول خوب یا HDL به انتقال کلسترول اضافی از رگها به کبد کمک میکند تا از بدن دفع شود. در مقابل کلسترول بد یا LDL میتواند در دیواره سرخرگها رسوب کند و با تشکیل پلاک خطر انسداد رگ و بروز حمله قلبی یا سکته مغزی را افزایش دهد.
با این حال پژوهشهای جدید توجه محققان را به نوع دیگری از کلسترول جلب کردهاند که با نام «کلسترول باقیمانده» شناخته میشود. این نوع کلسترول ممکن است حتی در افرادی که سطح LDL خونشان پایین است خطرهای قلبی عروقی را افزایش دهد.
کلسترول باقیمانده بخشی از چربی خون است که پس از تجزیه ذرات حامل تریگلیسرید در جریان خون باقی میماند. تریگلیسرید نوعی چربی است که بدن برای تأمین انرژی یا ذخیره آن از آن استفاده میکند. این چربیها به کمک ذراتی به نام لیپوپروتئین در خون جابهجا میشوند. با تجزیه تریگلیسریدها بخشی از کلسترول موجود در این ذرات وارد جریان خون میشود و کلسترول باقیمانده را تشکیل میدهد.
اهمیت این موضوع در آن است که کلسترول باقیمانده نیز میتواند مانند LDL در دیواره رگها رسوب کند و التهاب ایجاد کند. به همین دلیل پایین بودن کلسترول بد لزوما به معنای برطرف شدن تمام خطرهای مرتبط با چربی خون نیست.
برخی پژوهشها ارتباط میان بالا بودن کلسترول باقیمانده و افزایش خطر بیماریهای قلبی عروقی را تأیید کردهاند. نتایج یک مطالعه منتشرشده در مجله اروپایی قلب نشان داد که سطح بالای این نوع کلسترول میتواند با افزایش خطر حمله قلبی و سکته همراه باشد. پژوهشهای دیگری نیز ارتباط میان بالا بودن آن و افزایش احتمال بروز این مشکلات در طولانیمدت را بررسی کردهاند.
یکی از نگرانیهای متخصصان این است که آزمایشهای معمول چربی خون اغلب کلسترول باقیمانده را بهصورت مستقیم اندازهگیری نمیکنند. در نتیجه ممکن است سطح LDL فرد در محدوده مطلوب باشد، اما همچنان از نظر سایر چربیهای خون در معرض خطر قرار داشته باشد.
داروهای استاتین که برای کاهش کلسترول بد تجویز میشوند نیز ممکن است تأثیر کمتری بر کلسترول باقیمانده داشته باشند. این داروها عمدتا تولید LDL در کبد را کاهش میدهند. به گفته برخی متخصصان میزان کاهش کلسترول باقیمانده با استاتینها معمولا کمتر از میزان کاهش LDL است.
چگونه میتوان از بالا بودن کلسترول باقیمانده آگاه شد؟
یکی از راههای بررسی وضعیت این نوع کلسترول توجه به سطح تریگلیسرید خون است. از آنجا که تریگلیسریدها در انتقال کلسترول باقیمانده نقش دارند بالا بودن آنها میتواند زنگ خطری برای بررسی دقیقتر وضعیت چربی خون باشد.
بر اساس معیارهای ذکرشده در گزارش منبع سطح تریگلیسرید در آزمایش ناشتا بهتر است کمتر از ۱.۷ میلیمول در لیتر و در آزمایش غیرناشتا کمتر از ۲.۳ میلیمول در لیتر باشد. تفسیر نتایج باید با توجه به شرایط فرد و نظر پزشک انجام شود.
تغییر رژیم غذایی نیز میتواند به کاهش تریگلیسرید کمک کند. محدود کردن مصرف کربوهیدراتهای تصفیهشده و چربیهای اشباع و داشتن الگوی غذایی متعادل از جمله توصیههای مطرحشده در این زمینه است.
با وجود این یافتهها برای ارزیابی دقیق خطر قلبی عروقی باید مجموعهای از عوامل از جمله سطح LDL و تریگلیسرید و سابقه پزشکی فرد در نظر گرفته شود. افرادی که استاتین مصرف میکنند نباید داروی خود را بدون مشورت پزشک قطع کنند یا دوز آن را تغییر دهند.
رئیس مرکز آمار ایران در گفتوگوی اختصاصی با روزنامه «جامجم» تشریح کرد
همراه با رضا فیاضی، بازیگر خاطرهساز تلویزیون