جام جم آنلاین - به گزارش پایگاه خبری ـ تحلیلی رادیو گفت‌وگو، برنامه «از من بپرس» با موضوع جرایم فضای مجازی و كلاهبرداری آنلاین و با حضور سرگرد بهنام مالمیر، كارشناس ارشد پیشگیری از جرایم سایبری پلیس فتا، به روی آنتن رفت.
مالمیر با تبریك هفته انتظامی به تشریح گستره تخلفات مجازی پرداخت و گفت: هم‌راستا با توسعه خدمات الكترونیك، جرایم دنیای واقعی نظیر سرقت، كلاهبرداری، تهدید و قاچاق نیز در بستر اینترنت و رایانه شبیه‌سازی شده است؛ مهم‌ترین تفاوت این است كه مجرمان در فضای غیرحضوری با سوءاستفاده از هویت‌های پنهان و جلب اعتماد نادرست كاربران، در پی انگیزه‌های مالی و برداشت غیرمجاز از حساب‌های بانكی هستند.
وی با هشدار نسبت به پیامك‌ها و لینك‌های آلوده اظهار كرد: سودجویان پیام‌های جعلی حاوی لینك‌های مخرب را با عناوینی مانند «آگهی استخدام»، «عكس یادگاری» یا «سامانه ثنا و ابلاغ الكترونیك قضایی» در شبكه‌های اجتماعی و پیام‌رسان‌ها ارسال می‌كنند؛ به محض كلیك كاربر، فایلی با پسوند APK نصب شده و با دسترسی به پیامك‌ها و دفترچه تلفن، حساب بانكی قربانی تخلیه و از شماره او برای آلوده‌سازی دیگران پیامك ارسال می‌شود.
این كارشناس پلیس فتا درباره نحوه تشخیص سامانه‌های رسمی افزود: پیامك‌های معتبر قضایی صرفاً با سرشماره متنی «عدل‌ایران» (ADLIRAN) ارسال می‌شوند و ارسال این‌گونه ابلاغیه‌ها با شماره‌های شخصی یا در بستر برنامه‌هایی مانند روبیكا و واتساپ كلاهبرداری است؛ همچنین در پیام‌رسان‌های داخلی در صورت كلیك روی لینك، پنجره هشدار امنیتی باز می‌شود كه كاربران باید هشدارهای آن را جدی بگیرند.
وی در تشریح اقدامات فوری در صورت آلوده شدن تلفن همراه به بدافزار خاطرنشان كرد: كاربران باید بی‌درنگ ارتباط گوشی با اینترنت را قطع نمایند، از لینك و سرشماره فرستنده اسكرین‌شات بگیرند، برنامه ناشناس و جدید را حذف كرده و با اطلاع‌رسانی به مخاطبان، مانع از فریب دیگران شوند؛ همچنین مركز فوریت‌های سایبری پلیس فتا به صورت ۲۴ ساعته با شماره ۰۹۶۳۸۰ یا از طریق پایگاه اینترنتی آماده ارائه راهنمایی و مسدودسازی سریع حساب‌هاست.
مالمیر پیرامون كلاهبرداری در فروشگاه‌های اینترنتی و ارسال كالاهای نامرتبط تصریح كرد: برخی كلاهبرداران حتی برای جلب اعتماد، بسته‌های پستی ارسالی را هم‌وزن و هم‌اندازه كالای اصلی مانند گوشی تلفن همراه تنظیم می‌كنند، اما درون آن سنگ یا اشیای بی‌ارزش قرار می‌دهند؛ شهروندان برای مصون ماندن از این ترفند باید از فروشگاه‌های دارای نشان «اینماد» خرید كنند و با كلیك روی نماد اعتماد الكترونیكی، اصالت مشخصات و دامنه سایت را در سامانه enamad.ir تطبیق دهند تا فریب نشان‌های جعلی را نخورند.
وی یادآور شد: خرید از صفحات و كانال‌های بی‌نام‌ونشان در شبكه‌های اجتماعی به هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود، اما در صورت خرید، افراد باید از تصویر آگهی، رسید واریز و لحظه باز كردن مرسوله در حضور مأمور پست فیلم و عكس تهیه كنند تا در صورت بروز هرگونه مغایرت، امكان طرح شكایت در دادسرای جرایم رایانه‌ای و تعقیب متهمان میسر باشد.
این كارشناس پلیس فتا با تشریح فرایند ثبت شكایت و ردیابی كلاهبرداری‌های آنلاین گفت: شهروندانی كه هدف كلاهبرداری قرار می‌گیرند، باید بلافاصله با در دست داشتن كلیه مستندات از جمله پرینت حساب، تصاویر رسیدهای بانكی و اطلاعات درگاه یا آگهی مربوطه به دفاتر خدمات الكترونیك قضایی یا دادسرای ویژه جرایم رایانه‌ای مراجعه كنند تا پرونده جهت سیر مراحل فنی به پلیس فتا ارجاع داده شود.
وی افزود: حتی در خریدهای عادی نیز خریداران باید مدارك پرداخت را به مدت چند ماه حفظ كنند؛ چرا كه مجرمان در مواردی از حساب افراد بی‌اطلاع به عنوان «حساب واسط» استفاده كرده و پول‌های سرقتی را از این مسیر جابجا می‌كنند كه این امر ممكن است اشخاص بی‌گناه را در مظان اتهام قرار دهد.
مالمیر در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو درباره پیامك‌های جعلی كه به نام بانك‌ها ارسال می‌شوند تصریح كرد: سیستم بانكی برای ارسال هشدارها یا پیام‌های رسمی تنها از سرشماره‌های مشخص و اختصاصی خود استفاده می‌كند و هرگز پیامك‌های حاوی لینك‌های ناشناس برای نصب یا ارتقای همراه بانك ارسال نمی‌كند؛ كاربران باید اپلیكیشن‌های بانكی را صرفاً از وب‌سایت رسمی خود بانك‌ها یا بازارهای معتبر داخلی دانلود كنند و از باز كردن لینك‌های ارسالی در شبكه‌های اجتماعی جداً بپرهیزند.
وی با هشدار جدی نسبت به فعالیت كانال‌های مدعی سیگنال‌دهی و سبدگردانی رمزارزها خاطرنشان كرد: بازارهای مالی نظیر طلا و ارزهای دیجیتال ذاتاً دارای نوسانات لحظه‌ای و پیش‌بینی‌ناپذیر هستند؛ بنابراین هر كانال، صفحه یا فردی كه وعده سود تضمینی و درآمد ثابت ماهیانه می‌دهد، بدون تردید كلاهبردار است و جذب سرمایه در این بسترها به از دست رفتن قطعی دارایی‌های افراد منجر خواهد شد.
این كارشناس پلیس فتا یادآور شد: ورود به بازار ارزهای دیجیتال مستلزم آگاهی كامل و استفاده انحصاری از صرافی‌های مجاز و معتبر داخلی است.
وی در خصوص امنیت خرید از سامانه‌های فروش طلا و سكه مجازی افزود: نوسان قیمت طلا سبب گرایش برخی افراد به خرید طلای ارزان یا مقادیر اندك در سایت‌های نوظهور شده است؛ در این بخش نیز شهروندان باید دقت كنند كه تنها به درگاه‌های دارای سابقه و اعتبار مراجعه نمایند، هرچند اولویت همچنان معاملات فیزیكی و مطمئن است.
مالمیر با اشاره به سازوكار احراز اصالت فروشگاه‌های آنلاین تأكید كرد: مركز توسعه تجارت الكترونیكی با اعطای نماد اعتماد الكترونیكی از یك تا پنج ستاره، صلاحیت و هویت وب‌سایت‌های فروشگاهی را رتبه‌بندی كرده است؛ شهروندان در زمان خرید اینترنتی با كلیك بر روی نشان اینماد در صفحه نخست سایت‌ها، می‌توانند مشخصات صاحب امتیاز را ارزیابی كنند و در صفحات اینستاگرامی نیز با سنجش تناسب شمار دنبال‌كنندگان، تعداد لایك‌ها و كیفیت نظرات كاربران، از دام حساب‌های جعلی دوری گزینند.
