با این حال، نزدیک شدن به فصل سرد نشان میدهد افزایش تولید به تنهایی برای عبور بدون فشار از زمستان کافی نیست و مدیریت مصرف گاز همچنان ضرورت دارد. جنگ تحمیلی ۴۰روزه و آسیب واردشده به بخشی از تأسیسات پارس جنوبی، حدود ۲۳۰میلیون متر مکعب از ظرفیت تولید گاز کشور را از مدار خارج کرد. پارس جنوبی مهمترین منبع تامین گاز کشور بهشمار میرود و هرگونه کاهش در تولید آن میتواند مستقیما بر تامین گاز بخشهای مختلف اقتصاد و خانوارها اثر بگذارد. در چنین شرایطی، دو مسیر پیش روی صنعت نفت قرار داشت: نخست اینکه تمام تمرکز بر بازسازی مناطق و تأسیسات آسیبدیده از جنگ قرار گیرد و پس از تعمیر آنها ظرفیت از دسترفته بهتدریج احیا شود. مسیر دوم استفاده از ظرفیتهای موجود در سایر بخشهای میدان برای جبران بخشی از کاهش تولید بود، اما راهی که در عمل دنبال شد، ترکیبی از این دو رویکرد بود. یعنی بازسازی تأسیسات آسیبدیده همزمان با فعالسازی ظرفیتهای قابل استفاده در سایر فازها.
اهمیت این رویکرد از آنجا ناشی میشود که وضعیت همه فازهای پارس جنوبی یکسان نبود. برخی فازها برای بازگشت به تولید به تجهیزات و قطعات نیاز داشتند و در برخی دیگر، عملیاتهایی مانند لولهگذاری باید انجام میشد؛ بنابراین بازگرداندن ظرفیت تولید تنها از مسیر تعمیر تأسیسات آسیبدیده امکانپذیر نبود و استفاده از ظرفیتهای آماده یا قابل فعالسازی در بخشهای دیگر میدان نیز در دستور کار قرار گرفت. احمد زراعتکار، معاون برنامهریزی وزیر نفت با اشاره به روند بازگردانی ظرفیت تولید پارس جنوبی اعلام کرده که پس از آسیبهای واردشده، برنامه بازگردانی ظرفیت در دستور کار قرار گرفت و برخی واحدها حتی زودتر از زمانبندی پیشبینی شده به مدار بازگشتند. به گفته او، تا پایان شهریورماه حدود ۵۰درصد ظرفیت آسیبدیده به سرویس بازگشته و تولید در این بخش از سر گرفته شده است.
این مقام مسئول همچنین از ورود مجموعههای مالی کشور به فرآیند بازسازی خبر داده و گفته است چهار پروژه تامین مالی داخلی در قالب یکی از بزرگترین فاینانسهای کشور شکل گرفته و عملیات بازسازی بر این اساس در حال پیشرفت است. براساس برنامه اعلام شده قرار است پیش از آغاز فصل زمستان، تمام برنامههای پیشبینی شده برای بازگردانی ظرفیت اجرایی شود.
نیمی از ظرفیت برگشته، اما مسأله مصرف پابرجاست
بازگشت ۵۰درصد ظرفیت آسیبدیده را میتوان بخش مهمی از مسیر جبران کاهش تولید گاز دانست، اما این بهمعنای پایان مسأله ناترازی گاز نیست. با نزدیک شدن به فصل زمستان، افزایش مصرف خانگی و تجاری میتواند بخش قابل توجهی از گاز تولیدی کشور را بهخود اختصاص دهد و در صورت افزایش بیرویه مصرف، تامین گاز صنایع و نیروگاهها با محدودیت مواجه شود.
به همین دلیل، در کنار اقداماتی که برای بازسازی پارس جنوبی و بازگرداندن ظرفیت تولید در حال انجام است، مدیریت مصرف نیز باید بهعنوان بخش دیگری از برنامه عبور از زمستان مورد توجه قرار گیرد. هدف صرفهجویی در این شرایط، صرفا کاهش مصرف خانوارها نیست بلکه ایجاد تعادل میان مصارف مختلف و جلوگیری از انتقال فشار کمبود گاز به بخش تولید است.
درواقع هر مقدار گازی که در بخش خانگی و تجاری بدون ضرورت مصرف نشود، امکان بیشتری برای تامین گاز نیروگاهها و صنایع فراهم میکند. صنایع نیز برای حفظ سطح تولید خود به گاز نیاز دارند و کاهش عرضه گاز در فصل سرد میتواند فعالیت آنها را تحت تاثیر قرار دهد. از سوی دیگر، تامین پایدار گاز بخش خانگی برای حفظ گرمایش منازل در روزهای سرد، یک ضرورت اساسی است؛ بنابراین بازگشت نیمی از ظرفیت از دسترفته پارس جنوبی اگرچه ظرفیت تولید را تقویت کرده، اما نباید این تصور را ایجاد کند که محدودیتهای زمستانی بهطور کامل برطرف شده است. مسیر بازسازی باید تا بازگشت کامل ظرفیت ادامه پیدا کند و همزمان مصرف گاز نیز مدیریت شود.
اکنون دو بخش از این معادله باید همزمان پیش برود: بازسازی و افزایش عرضه از یکسو و مدیریت تقاضا از سوی دیگر. هرچه روند بازگشت ظرفیتهای آسیبدیده سریعتر پیش برود و در کنار آن مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و سایر مصارف غیرضروری کنترل شود، امکان بیشتری برای تامین پایدار گاز در زمستان وجود خواهد داشت بهگونهای که هم خانهها گرم بمانند و هم صنایع و نیروگاهها از گاز مورد نیاز خود برخوردار باشند.
رئیس سندیکای مواد دارویی:
در گفتوگو با جامجم آنلاین مطرح شد