برای نخستین بار صورت گرفت استفاده از سلول های بنیادی بر شناخت آثار سمی داروها

دانشمندان برای نخستین بار از سلولهای بنیادی جنین انسان برای تهیه سرنخهای شیمیایی جهت تشخیص بیماریها

کد خبر: ۱۵۶۴۲۰

و پیشبینی آثار سمی داروها استفاده کردهاند.
به گزارش ساینس دیلی ، گروهی از محققان به سرپرستی "گابریلا سزار" زیست شناس دانشگاه ویسکانسین - مدیسون از سلولهای بنیادی چندمنظوره برای استخراج و شناسایی پیامهای شیمیایی خاصی استفاده کردند که سلولها آنها را، زمانی که در معرض مادهای که موجب اوتیسم میشود قرار میگیرند، ترشح میکنند.
نتایج این تحقیقات در نشریه سلولهای بنیادی و توسعه منتشر شده است.
اهمیت این کار از این جهت است که این اقدام نخستین گام مهم بسوی به استفاده از سلولهای بنیادی نه تنها برای آزمایش بیخطر بودن داروها، بلکه برای آن است که روزی بتوان از خود این سلولها به عنوان بوته آزمایشی برای ساخت داروهای جدید استفاده کرد.
یک نکته دیگر آنست که سلولهای بنیادی از این جهت که مواد شیمیایی و نشانگرهای زیستی تولید میکنند، کاربرد بالینی فوری دارند و میتوان از آنها برای پیشبینی بیماریها استفاده کرد. کاربرد این سلولها برای تشخیص بیماری مانند استفاده از شاخصهای کلسترول برای تشخیص بیماری قلبی و قند خون به عنوان نشانگر بیماری دیابت است.
سزار و همکارانش در این پژوهش واکنشهای سلولهای بنیادی تمایز نیافته و همچنین شکل اولیه سلولهای عصبی به داروی "والپوریت" را اندازهگیری کردند.
والپوریت که بر اساس اطلاعات موجود، در نسل دوم درصد کمی از مصرفکنندگان آن موجب اوتیسم میشود، برای درمان صرع، بیماری دوقطبی و سردردهای میگرنی تجویز میشود.
به گفته محققان، سلولهایی که در معرض این دارو قرار گرفتند نسبت به آنهایی که در معرض دارو قرار نداشتند، مقدار بیشتری مواد شیمیایی مولکولی که در رشد و سلولهای پیامدهنده مغز نقش دارند، ترشح کردند.
سزار گفت برخی از این مواد شیمیایی ردیابی شده برای شکلگیری مغز، مهم و حیاتی هستند و به نظر میرسد با تحریک توسط این دارو، مواد شیمیایی که رشد عصبها را دگرگون میکنند، بیش از حد ترشح میشود.
بعنوان مثال افزایش سوخت و ساز گلوتامید در سلولهای قرار گرفته در معرض والپوریت میتواند سرنخ مهمی برای درک رویدادهایی در رشد شود که موجب اوتیسم میشوند. به گفته سزار، گلوتامید زیاد نورونها را از بین میبرد. در صورتی که فرد در زمان شکلگیری مغز میزان زیادی گلوتامید داشته باشد، تعداد سلولهای عصبی از گونههای مختلف در مغز کمتر از حد معمول خواهد بود.
در اوتیسم مناطقی در مغز وجود دارد که نورونهای آنها در مقایسه با شرایط معمولی، کمتر است.
تمام انواع سلولها از مواد شیمیایی باصطلاح "کوچک مولکولی" بعنوان راهی برای برقراری ارتباط با دیگر سلولها استفاده میکنند. ارتباط دقیق بین سلولها برای رشد طبیعی و سلامت موجود زنده ضروری است. از آنجا که این مواد شیمیایی را میتوان در خون شناسایی کرد، احتمالا میتوان آزمایشهای سادهای را تهیه کرد که با استفاده از آنها بتوان بیماری را پیش از تولد و یا اندکی پس از تولد تشخیص داد.
به علاوه این پژوهش نشان میدهد که چگونه سلول بنیادی جنینی انسان و سلولهای اولیه را میتوان برای غربالگری داروها به منظور مشخص کردن تاثیرات مضر احتمالی آنها مورد استفاده قرار داد.
در مورد کشف و آزمایش دارو، میتوان سلولهای انسانی را جایگزین برای انجام آزمایش بر روی حیوانات کرد که این شیوه میتواند دقیقتر باشد و به کشف خطرات داروها برای انسان که مدلهای حیوانی قادر به شناسایی آنها نیستند، کمک کند.