اصلاحات اقتصادی مشروط به اقناع عمومی

آن تجربه باید یک درس روشن برای سیاست‌گذار داشته باشد: حتی اصلاحی که از منظر اقتصادی قابل دفاع است، اگر بدون تمهید مقدمات، اقناع عمومی، حمایت مؤثر از خانوار‌ها و توجه به ظرفیت تحمل جامعه اجرا شود، می‌تواند هزینه‌ای به‌مراتب بزرگ‌تر از منافعی که قرار است ایجاد کند را بر کشور تحمیل نماید. امروز شرایط به‌مراتب حساس‌تر است. کشور علاوه بر تورم و فرسایش قدرت خرید خانوارها، درگیر جنگ و فشار خارجی است و طرف مقابل نیز آشکارا تحولات و آسیب‌پذیری‌های داخلی ایران را رصد می‌کند. در چنین وضعی، افزایش شدید و دفعی قیمت بنزین -مشابه الگویی که اخیرا در کرمان آزموده شد- می‌تواند یک مساله اقتصادی را به بحران اجتماعی و سپس به آسیب‌پذیری امنیتی تبدیل کند. سیاست‌گذاری عاقلانه اقتضا می‌کند که دولت به‌جای افزودن یک شوک داخلی به فشار‌های خارجی، راهکار‌های تدریجی، قابل پیش‌بینی و کم‌خطرتر برای اصلاح ناترازی بنزین انتخاب کند. مساله این نیست که قیمت فعلی بنزین قابل دوام است؛ روشن است که وضع موجود نمی‌تواند برای همیشه ادامه یابد. مساله، زمان، شیوه و توالی اصلاحات است. اصلاح قیمت بنزین باید تدریجی و چندساله باشد، سهمیه پایه برای مصارف ضروری حفظ شود، بخشی از منابع حاصل از افزایش قیمت به‌طور شفاف به دهک‌های پایین و توسعه حمل‌ونقل عمومی اختصاص یابد و همزمان سیاست‌های غیرقیمتی کاهش مصرف جدی گرفته شود. در اقتصاد جنگی، سیاست درست فقط سیاستی نیست که از نظر حسابداری درست باشد؛ سیاستی است که تاب‌آوری اجتماعی و امنیت ملی را نیز تقویت کند. تجربه دی‌ماه را تکرار نکنید؛ راه‌های کم‌خطرتر وجود دارد، آنها را انتخاب کنید.