رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه هشدار داد؛
اقتصاد توجه در برابر حقیقت اربعین؛ وقتی بلاگرها به ابزار عملیات شناختی تبدیل میشوند
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه دانشگاه آزاد اسلامی با انتشار مطلب و ویدئویی در صفحه شخصی خود با تشریح تغییر قواعد عادی اجتماعی در مراسم اربعین گفت: اربعین صرفاً «وارونگی موقت قواعد زندگی روزمره» نیست بلکه آشکار شدن ظرفیتهای فراموششده مردم برای همدلی، ایثار، خدمت، اعتماد، حل مشکلات مردم و ساختن جامعه معنابنیان است.
دکتر اکبر نصراللهی با بیان اینکه راهپیمایی اربعین از بسیاری جهات با قواعد متعارف زندگی روزمره تفاوت دارد، اظهار کرد: در این رویداد عظیم، بسیاری از ویژگیهای فردی، تفاوتهای اجتماعی و تشریفات معمول زندگی روزمره کمرنگ یا حذف میشوند و نوعی همبستگی و همدلی فراگیر میان انسانها شکل میگیرد.
وی افزود: در اربعین، زائران بر اساس باور، ایمان و تجربه زیسته خود حرکت میکنند و شایعات، اخبار منفی، عملیات روانی، هیاهوی فضای مجازی و حتی نگرانیهای امنیتی نمیتواند مسیر و اراده آنان را تغییر دهد.
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه تصریح کرد: بر اساس شواهد انبوه، اربعین فقط یک پیادهروی یا یک آیین مذهبی نیست، بلکه بزرگترین آزمایشگاه زنده ارتباطات انسانی، فناوری اجتماعی، تمدنسازی و افزایش سرمایه اجتماعی در جهان معاصر است.
وی ادامه داد: جامعهشناسان این پدیده را «همبستگی جمعی»، مردمشناسان «کمونیتاس» و روانشناسان «قدرت معنا» میدانند؛ اما از منظر علوم ارتباطات، اربعین یک «ابررسانه زنده» است؛ جایی که هر زائر یک رسانه، هر موکب یک کانون ارتباطی و کل این مسیر، شبکهای عظیم برای تولید، انتقال و بازتولید معناست.
نصراللهی با انتقاد از نحوه پوشش راهپیمایی اربعین در رسانههای جریان اصلی خارجی گفت: با وجود آنکه اربعین از نظر ارزشهای خبری، از جمله عظمت رویداد، استثنایی بودن، فراوانی، دربرگیری، ابعاد انسانی، فرهنگی و ارتباطی، از مهمترین رویدادهای جهان محسوب میشود، بسیاری از این رسانهها یا واقعیتها و جلوههای مثبت آن را پوشش نمیدهند و یا با برجستهسازی برخی رخدادهای محدود و طبیعی که در هر اجتماع میلیونی ممکن است رخ دهد، تصویری ناقص و غیرواقعی از اربعین ارائه میکنند.
وی افزود: حضور میلیونها زائر از دهها کشور جهان در گرمای نزدیک به ۵۰ درجه عراق، در شرایطی که تهدیدهای امنیتی، فضاسازیهای رسانهای و فشارهای مختلف نیز وجود دارد، خود رویدادی کمنظیر و دارای ارزشهای خبری بسیار بالاست. اگر رسانهها صرفنظر از گرایشهای سیاسی، مذهبی و ایدئولوژیک، بر اساس اصول حرفهای، انصاف و بیطرفی عمل کنند، نمیتوانند از کنار چنین رویداد عظیم انسانی و ارتباطی بیتفاوت عبور کنند.
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه با اشاره به درگیری محدود شب گذشته در کربلا میان یک جریان منتسب به جریان شیرازی و تعدادی از زائران اظهار داشت: وقوع حوادث محدود در هر اجتماع چندمیلیونی با وجودانگیزهای بالای دشمن برای اختلاف، امری دور از انتظار نیست، بدیهی است که جریانهای معاند تلاش میکنند از چنین رخدادهایی برای مخدوش کردن چهره اربعین و ایجاد اختلاف میان مسلمانان بهرهبرداری رسانهای کنند. از اینرو، هر اقدامی که زمینه سوءاستفاده دشمنان و تضعیف وحدت مسلمانان را فراهم کند، اقدامی برخلاف منافع ملتهای ایران، عراق و جهان اسلام خواهد بود.
وی همچنین با اشاره به تشییع گسترده و باشکوه پیکر شهدای ایرانی در عراق گفت: استقبال کمنظیر مردم عراق از این مراسم و همچنین میزبانی کریمانه آنان از میلیونها زائر اربعین، جلوهای روشن از عمق پیوندهای دینی، فرهنگی و تاریخی دو ملت است. طبیعی است که مخالفان این همبستگی، تلاش کنند با برجستهسازی حوادث محدود و حاشیهای، این واقعیت بزرگ، مهماننوازی مردم عراق و شکوه بیبدیل راهپیمایی اربعین را کمرنگ کرده و به حاشیه برانند.
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، با اشاره به افزایش انتشار محتواهای منفی درباره اربعین در شبکههای اجتماعی گفت: رویدادسازی منفی سفارشی، حاشیهسازی، حاشیهپردازی و برجستهسازی معدود اتفاقات منفی، از مهمترین راهبردهای رسانههای معاند و تاکتیک برخی بلاگرها برای کمرنگ کردن ابعاد فرهنگی، تمدنی و معنوی آن است.
دکتر اکبر نصراللهی در یادداشت خود در فضای مجازی، افزود: در روزهای اخیر برخی رسانهها و بلاگرها با تمرکز بر حاشیهها، تلاش کردهاند متن اصلی اربعین را به حاشیه برانند.
رئیس دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه تصریح کرد: بدیهی است در هر ابررویداد اجتماعی با حضور میلیونها نفر و تنوع گسترده فرهنگی و انسانی، وقوع برخی ناهنجاریهای محدود، حتی اگر فرضیه طراحی و هدایت آنها را نپذیریم، دور از انتظار نیست؛ اما تبدیل استثنا به قاعده، روایت واقعیت نیست، بلکه نوعی مهندسی ادراک و عملیات شناختی است.
نصراللهی ادامه داد: «تجربه عملیات رسانهای نشان میدهد که گاهی با انتخاب و برجستهسازی گزینشی برخی رخدادها، تلاش میشود ابعاد فرهنگی، تمدنی، معنوی، ارتباطی و انسانی اربعین تحتالشعاع قرار گیرد و روایت مسلط از این اجتماع عظیم جهانی تغییر کند.
وی همچنین با اشاره به نقش شبکههای اجتماعی اظهار داشت: بخشی از این محتواها نیز محصول "اقتصاد توجه" در فضای مجازی است؛ جایی که برخی افراد برای افزایش بازدید، جذب دنبالکننده و دیدهشدن، به تولید یا انتشار تصاویری روی میآورند که با شأن، فلسفه و معنویت اربعین همخوانی ندارد.
این استاد ارتباطات در پایان تأکید کرد: «ضروری است نهادهای فرهنگی، رسانهای و مسئول، ضمن تبیین این راهبردها و تاکتیکهای رسانهای و ارتقای سواد رسانهای مخاطبان، منشأ، اهداف و انگیزههای احتمالی این نوع محتواها را نیز با دقت بررسی و برای افکار عمومی تشریح کنند. همچنین در مواردی که تخلف، سازمانیافتگی یا نقض قوانین احراز شود، برخورد قانونی و بازدارنده باید در دستور کار قرار گیرد.
تازه ها
گفت و گو
جامجم آنلاین بررسی کرد
باجنیوزها؛ باجگیری در لباس افشاگری
در گفتوگو با جامجم آنلاین مطرح شد
شیر مادر جایگزین ندارد | نوزادان را از فواید آن محروم نکنیم
