به گزارش خبرنگار جام جم آنلاین؛ همزمان با پخش قسمتهای ابتدایی سریال رویای نیمهشب، برخی تفاوتها میان این مجموعه و رمان رویای نیمهشب، از جمله تغییر نام و هویت بعضی شخصیتها، مورد توجه مخاطبان قرار گرفت. به همین بهانه، گفتوگویی با سید حسین امیرجهانی، نویسنده سریال، انجام شد.
یک اقتباس آزاد در سریال رویای نیمهشب
امیرجهانی در توضیح تغییراتی که سریال نسبت به کتاب داشته است، گفت: هنوز تنها سه قسمت از سریال پخش شده و شاید برای قضاوت درباره تفاوتهای آن با کتاب زود باشد، اما واقعیت این است که میان ادبیات داستانی و ادبیات نمایشی تفاوت زیادی وجود دارد.
وی با اشاره به ویژگیهای رمان افزود: کتاب، اثری توصیفی است و به احوالات و درونیات شخصیتها میپردازد؛ موضوعی که باعث میشود مخاطب با شخصیتها ارتباط عمیقتری برقرار کند. این در حالی است که وقتی روایت به مدیوم تصویر منتقل میشود، شرایط تغییر میکند. برخی رمانها به صحنه نزدیکتر هستند، اما رویای نیمهشب اثری توصیفی بود.
این نویسنده ادامه داد: به همین دلیل تلاش کردم رگههای اصلی کتاب حفظ شود، اما در نهایت قصه خودم را روایت کنم. از همان ابتدا نیز پیشنهاد من، ساخت یک اقتباس آزاد بود، نه اقتباسی کاملاً وفادار.
چرا نام رویای نیمهشب برای سریال حفظ شد؟
وی در پاسخ به اینکه چرا با وجود تغییرات داستانی، نام کتاب برای سریال حفظ شده است، عنوان کرد: دو دلیل برای این تصمیم وجود داشت. نخست اینکه ایده مرکزی داستان از کتاب گرفته شده بود و دوم اینکه این کتاب در میان آثار مذهبی شناختهشده است و چاپهای متعددی را تجربه کرده بود.
امیرجهانی افزود: احساس کردم حفظ نام کتاب هم به دیدهشدن سریال رویای نیمهشب کمک میکند و هم میتواند باعث شود کتاب دوباره مورد توجه قرار بگیرد و چاپهای بیشتری داشته باشد.
تفاوت سریال و کتاب در شخصیتها و روایت
نویسنده فیلمنامه رویای نیمهشب درباره تغییر شخصیتها نیز توضیح داد: وقتی قرار نیست اثری وفادار به کتاب ساخته شود، طبیعی است که شخصیتها، نامها و حتی شیوه شخصیتپردازی تغییر کنند. نتیجه این تغییر شخصیتپردازی، شکلگیری موقعیتهای جدید نمایشی نیز هست.
وی ادامه داد: بسیاری از شخصیتهایی که در سریال حضور دارند، اساساً در کتاب وجود ندارند. در رمان، هاشم عاشق دختری به نام ریحانه میشود و برای آشنایی با مذهب او مسیر تازهای را آغاز میکند، اما سریال با حفظ رگههای طلایی رمان، مسیرهای متفاوت، جذاب و پرتعلیق خودش را طی میکند.
امیرجهانی تصریح کرد: شخصیتهایی مانند سوییتای، ماتیکان، میکائیل، صوفیا همسر حاکم، عطیه و غزاله، دختر و همسر ابوراجح، صائمه و بسیاری دیگر، اساساً در کتاب حضور ندارند. بنابراین با گسترش قصه، طبیعی بود که جهان داستان و شخصیتها نیز تغییر کنند.
تغییر قابلتوجهی در اجرای فیلمنامه ایجاد نشد
وی درباره میزان وفاداری سریال به فیلمنامه نیز گفت: آنچه روی آنتن رفته، تا حد زیادی براساس فیلمنامه پیش رفت. ممکن است در برخی جزئیات، کارگردان نظر متفاوتی داشته باشد و در جریان تولید نیز تغییراتی ایجاد شده باشد، اما تغییر اساسی و قابلتوجهی رخ نداد.
این نویسنده تأکید کرد: من از روند اجرای فیلمنامه رضایت دارم، هرچند جزئیاتی مورد اختلاف وجود دارد که در تولید یک اثر، طبیعی است.
اختلاف شیعه و سنی محور اصلی قصه نیست
امیرجهانی در ادامه، درباره نحوه پرداخت به اختلافات مذهبی در سریال رویای نیمهشب بیان کرد: اساساً در کتاب نیز هدف، ایجاد اختلاف میان شیعه و اهل سنت نبود. باید دقت داشت که با وجود اختلافات مبنایی در این دو مذهب اسلام، اشتراکات بسیار بیشتر از اختلافات است؛ پیامبر، کتاب، قبله و اصول مشترک فراوانی داریم و اختلافها نباید محل درگیری باشد.
وی با اشاره به واقعیت تاریخی افزود: شیعه و اهل سنت در دورههای مختلف در کنار یکدیگر زندگی کردهاند، خانوادههای مشترکی تشکیل دادهاند، با هم گفتوگو داشتهاند و حتی مباحث علمی مشترک برگزار میکردند.
روایت یک قصه انسانی با تکیه بر اشتراکات مذهبی
وی در پایان تأکید کرد: در سریال رویای نیمهشب تلاش من بر این بوده است که روایت، بیش از هر چیز، به سمت یک قصه انسانی و گفتمانهای مشترک حرکت کند. برخلاف کتاب، در این سریال موضوع اصلی، شیعه و سنی بودن نیست، بلکه این مسئله در خدمت پیشبرد داستان قرار گرفته است.
امیرجهانی در پایان تأکید کرد که این سریال بهلحاظ قصه و محتوا، آغازگر و پیشبرنده یک گفتمان جدید در عرصه سریالسازی است. به گفته او، موضوعات بکر و محتواهای قابلتأمل، در کنار شخصیتهای جذاب و قصهای پرتعلیق و پرکشش، نوید یک سریال تاریخی جذاب را میدهد. بنابراین در این سریال مخاطبین با غافلگیریهای متعددی روبرو خواهند داشت و پایان هیچ شخصیت و قصهای قابل پیشبینی نخواهد بود.
در گفتوگو با کارگردان «افسانه سپهر» مطرح شد:
نگاهی به سه قسمت نخست سریال کوری