پیادهروی اربعین حسینی به عنوان یکی از بزرگترین و باشکوهترین اجتماعات مذهبی در سراسر جهان، هر ساله میلیونها نفر از عاشقان خاندان عصمت و طهارت (ع) را از ایران اسلامی راهی عتبات عالیات در عراق میکند.
مدیریت هزینهها و تأمین ارز مورد نیاز سفر، یکی از دغدغههای اصلی زائران است. دولت جمهوری اسلامی ایران و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای تسهیل این سفر معنوی و کاهش دغدغههای مالی زائران، طرح حمایتی اختصاص ارز زیارتی را اجرایی کردهاند. آگاهی از تمامی ضوابط، بخشنامهها و دستورالعملهای مربوط به ارز اربعین 1405 به زائران کمک میکند تا فرآیند تأمین دینار عراق را با آرامش و به دور از هرگونه دغدغه صفوف طولانی یا ابهام در سامانهها به سرانجام برسانند.
دریافت سهمیه ارزی اختصاصیافته برای ایام اربعین مستلزم داشتن شرایط مشخصی است که توسط نهادهای ذیربط تعیین میشود. هدف از تعیین این ضوابط، جلوگیری از سوءاستفادههای احتمالی و اطمینان از رسیدن منابع ارزی به زائران واقعی است. بررسی دقیق شرایط دریافت ارز اربعین نشان میدهد که متقاضیان باید دارای گذرنامه معتبر یا برگه گذر موقت اربعین باشند که تاریخ اعتبار آن منقضی نشده باشد. همچنین احراز هویت متقاضی از طریق کدملی و تطبیق آن با شماره تلفن همراه به نام شخص الزامی است.
علاوه بر این، بررسی دقیق قوانین نشان میدهد که این تسهیلات ارزی تنها به افرادی تعلق میگیرد که قصد سفر زمینی یا هوایی به کشور عراق را در بازه زمانی تعیینشده داشته باشند. یکی از سوالات پرتکرار زائران این است که ارز اربعین به چه کسانی تعلق میگیرد که در پاسخ باید گفت تمام زائران بالای 5 سال ایرانی که در سامانه رسمی سماح ثبتنام کرده و مرزهای خروجی مشخصی را انتخاب نمودهاند، مشمول دریافت این خدمات خواهند بود.
همچنین لازم به ذکر است که قبلتر در جام جم آنلاین به این سوال که برای سفر اربعین چه وسایلی همراه داشته باشیم؟ پاسخ دادهایم.

تعیین مقدار دینار اختصاصیافته به هر زائر و قیمت آن از مهمترین مواردی است که پیش از سفر باید مورد توجه قرار گیرد. میزان مبلغ ارز اربعین 1405 بر اساس مصوبات بانک مرکزی تعیین میشود و معمولاً سقف مشخصی برای هر زائر در نظر گرفته میشود تا عدالت در توزیع منابع ارزی رعایت گردد. متقاضیان باید بدانند که سقف ارز اربعین به صورت قطعی تعیین شده و هر زائر میتواند مقدار مشخصی دینار عراق را با نرخ مصوب دولتی خریداری کند.
در خصوص میزان دقیق تخصیص، این سوال مطرح میشود که هر زائر چند دینار ارز اربعین میگیرد که با توجه به آخرین بخشنامهها، معمولاً رقمی معادل ۲۰۰ هزار دینار عراق به هر واجد شرایط پرداخت میشود. نرخ دینار اربعین در حال حاضر 119 تومان تعیین شده یعنی برای 200 هزار دینار می بایست 23 میلیون و 800 هزار تومان پرداخت.
جمعآوری مدارک مورد نیاز پیش از اقدام برای ثبتنام و دریافت اسکناس، از اتلاف وقت و بروز مشکلات احتمالی جلوگیری میکند. مهمترین بخش در این فرآیند، ارائه مدارک دریافت ارز اربعین است که شامل اصل و تصویر کارت ملی، اصل و تصویر صفحه اول گذرنامه معتبر یا برگه گذر موقت اربعین و همچنین داشتن یک حساب بانکی فعال در بانک عامل انتخابشده میباشد.
زائران باید توجه داشته باشند که حضور شخص متقاضی در شعب یا استفاده از اپلیکیشنهای معرفیشده با سیمکارتی که به نام خود فرد است، الزامی میباشد. همچنین، با توجه به ضوابط جدید، ارز اربعین کودکان بالای 5 سال نیز تحت شرایط خاصی قابل دریافت است، به شرطی که نام فرزند در گذرنامه سرپرست درج شده باشد و مراحل ثبتنام او در سامانههای مربوطه به صورت کامل طی شده باشد تا خانوادهها در تأمین هزینههای سفر فرزندان خود نیز دچار مشکل نشوند.
برای توزیع بهینه و جلوگیری از تجمع مردم در شعب، بانکهای متعددی به عنوان ارائهدهنده این خدمات معرفی شدهاند. شناخت بانک های پرداخت کننده ارز اربعین به زائران کمک میکند تا نزدیکترین شعبه یا سامانه غیرحضوری را برای دریافت سهمیه خود انتخاب کنند. در حال حاضر، ارز اربعین از کدام بانک ها پرداخت میشود شامل چند بانک تجاری بزرگ کشور است که هر کدام سهمیه مشخصی را میان شعب خود توزیع میکنند.
در میان بانکهای عامل، ارز اربعین بانک ملی ،ارز اربعین بانک صادرات، ارز اربعین بانک تجارت، ارز اربعین بانک شهر، ارز اربعین بانک کشاورزی، ارز اربعین بانک سپه و ارز اربعین بانک ملت نیز به عنوان بازوهای اجرایی بانک مرکزی، خدمات مشابهی را به زائران ارائه میدهند. برای ثبتنام، زائران باید به سامانه ثبت نام ارز اربعین مراجعه کرده و پس از درج اطلاعات هویتی و شماره گذرنامه، بانک و شعبه مورد نظر خود را انتخاب نمایند.
در سالهای اخیر، استفاده از ابزارهای دیجیتال اپلیکیشن ها ارز اربعین فرآیند احراز هویت و خرید را بسیار تسهیل کرده است و متقاضیان میتوانند بدون نیاز به حضور در صفهای طولانی، مراحل خرید ارز اربعین دینار عراق را به صورت آنلاین انجام داده و تنها برای تحویل اسکناس به شعبه منتخب مراجعه کنند.

رعایت بازههای زمانی تعیینشده برای ثبتنام و دریافت اسکناس از اهمیت بالایی برخوردار است. زمان ثبت نام ارز اربعین معمولاً چند هفته پیش از آغاز ایام ماه صفر از سوی ستاد مرکزی اربعین و بانک مرکزی اعلام میشود. زائران باید دقت داشته باشند که مهلت دریافت ارز اربعین محدود است و عدم اقدام به موقع در بازه زمانی تعیینشده به منزله انصراف از دریافت سهمیه تلقی میگردد.
بسیاری از افراد تفاوت میان این تسهیلات و سایر خدمات ارزی را نمی دانند؛ در این راستا، بررسی تفاوت ارز اربعین و ارز مسافرتی نشان میدهد که ارز زیارتی با نرخ ترجیحی و شرایط آسانتری نسبت به ارز مسافرتی اربعین (که برای سفرهای عادی هوایی به سایر کشورها است) به متقاضیان عرضه میشود. همچنین، فرآیند خرید دینار برای اربعین از طریق بازار آزاد با ریسکهای زیادی همراه است، لذا توصیه میشود زائران حتماً از طریق مجاری رسمی و بانکی اقدام کنند تا از دریافت اسکناسهای سالم و جلوگیری از کلاهبرداریها اطمینان حاصل نمایند.
|
نام بانک عامل |
روش اصلی ثبتنام |
بستر دیجیتال مرتبط |
وضعیت تحویل حضوری |
|
بانک ملی ایران |
سامانه بام / اپلیکیشنهای بانکی |
بله و سامانه بام |
در شعب منتخب شهری و مرزی |
|
بانک صادرات ایران |
سامانه رسمی بانک / همراهبانک |
اپلیکیشنهای معرفیشده |
شعب منتخب سراسر کشور |
|
بانک تجارت |
درگاههای اینترنتی بانک |
همراهبانک تجارت |
شعب منتخب استانها |
|
بانک سپه |
سامانه جامع ارزی بانک |
اپلیکیشنهای وابسته |
شعب منتخب سراسر کشور |
|
بانک ملت |
سامانه جامع بانکداری الکترونیک |
همراه ملت |
شعب منتخب و گیتهای مرزی |
تأمین منابع مالی و ارزی سفر زیارتی اربعین یکی از دغدغههای اصلی زائران است که دولت با ارائه طرح تخصیص ارز زیارتی با نرخ مصوب، گام بلندی در جهت کاهش این دغدغهها برداشته است. آگاهی از شرایط، مدارک، سقف مبلغ، بانکهای عامل و سامانههای ثبتنامی به زائران کمک میکند تا بدون دغدغه و اتلاف وقت، سهمیه قانونی خود را دریافت کنند. رعایت دقیق زمانبندیها و استفاده از بستر اپلیکیشنهای رسمی نظیر برنامههای بانکی و پیامرسانها، تجربه سفری آرامتر را رقم خواهد زد. از تمامی خوانندگان محترم دعوت میشود نظرات، تجربیات یا سوالات خود را درباره نحوه دریافت سهمیه ارزی امسال در انتهای همین صفحه با ما و دیگر زائران به اشتراک بگذارند.
آیا ارز اربعین به همه تعلق میگیرد؟
خیر، این تسهیلات تنها به زائرانی تعلق میگیرد که دارای گذرنامه معتبر بوده، سفر آنها به مقصد عراق قطعی شده و مراحل ثبتنام در سامانههای رسمی را با موفقیت پشت سر گذاشته باشند.
نحوه دریافت ارز اربعین به چه صورت است؟
متقاضیان باید ابتدا از طریق سامانههای اینترنتی یا اپلیکیشنهای مجاز مانند پیامرسانهای داخلی ثبتنام کرده، مبلغ ریالی را پرداخت نموده و سپس با در دست داشتن کد رهگیری و مدارک هویتی به شعبه منتخب مراجعه کنند.
آیا امکان دریافت ارز اربعین برای کودکان نیز وجود دارد؟
بله، برای کودکان بالای 5 سال به شرطی که نام کودک در گذرنامه سرپرست ثبت شده باشد و اطلاعات او در مراحل ثبتنام سامانهای وارد شده باشد، سهمیه ارزی مربوط به وی نیز قابل دریافت خواهد بود.