«تب فوتبال»؛ روایتی از جام جهانی با چاشنی سلامت
جام جهانی ۲۰۲۶ برای بسیاری از شبکهها بهانهای برای پرداختن به حاشیه و متن مسابقات است، اما شبکه سلامت این بار از دریچهای متفاوت به بزرگترین رویداد فوتبالی جهان نگاه کرده است. محمدرضا پورفاضلی، تهیهکننده برنامه «تب فوتبال»، میگوید این ویژهبرنامه تلاش میکند از هیجان فوتبال پلی بهسوی آموزش سلامت بزند؛ از تغذیه و خواب تا سلامت روان، پیشگیری از آسیب و سبک زندگی، تا مخاطب در کنار لذت بردن از فوتبال، پیامهایی کاربردی برای زندگی روزمره خود دریافت کند.
به گزارش جام جم آنلاین ازروابط عمومی رسانه ملی، محمدرضا پورفاضلی، تهیهکننده شبکه سلامت را با مستند «خط نجات»، مجموعه تلویزیونی «نرسیده به وصال» و برنامههایی مانند «سروقامتان»، سینما سلامت و «ماهِ ماه» میشناسیم. او این روزها که تب جام جهانی ۲۰۲۶ همه دوستداران فوتبال را فراگرفته با برنامه «تب فوتبال» روی آنتن شبکه سلامت حضور دارد. پورفاضلی درخصوص ایده اولیه «تب فوتبال» که یک ویژهبرنامه ۴۰ قسمتی در مدتزمان ۵۰ دقیقهای است، میگوید: این برنامه از جایی شکل گرفت که احساس کردیم فضای پرهیجان فوتبال، بهویژه در ایام جام جهانی، میتواند فرصتی جدی برای گفتوگو درباره سلامت باشد. معمولاً در چنین رویدادهایی همه نگاهها به نتیجه بازیها، ستارهها و حواشی فوتبال است، اما ما میخواستیم از همین علاقه عمومی استفاده کنیم و مفاهیمی مثل سلامت جسم، آمادگی بدنی، تغذیه، خواب، سلامت قلب، فشار روانی، آسیبدیدگی، ریکاوری و حتی سبک زندگی هواداران را وارد گفتوگوی روزمره مردم کنیم.
وی به پیشتولید برنامه اشاره کرده و میافزاید: در ابتدا برنامه با عنوانها و ایدههای مختلفی بررسی شد، اما درنهایت به «تب فوتبال» رسیدیم؛ عنوانی که هم هیجان فوتبال را منتقل میکند و هم با مأموریت شبکه سلامت همخوانی دارد.
این برنامه برای ایام جام جهانی طراحی شده و قرار است در طول این رویداد، تا روزهای پایانی و فینال جام جهانی روی آنتن باشد، سه بخش اصلی دارد، که این تهیهکننده به آن اشاره میکند: بخش نخست مرور تاریخی و روز هست که با سینا بخشی بر اساس دادههای ورزشی و سلامت، اتفاقات جامهای جهانی و از همه مهمتر روایتهای زندگی رو بحث میکنیم؛ بخش دوم گفتوگوهای کارشناسی است و بخش سوم نیز بخش رویکرد سبک زندگی و تغذیه است که با متخصصان تغذیه موضوعمحور صحبت میکنیم.
روایتی متفاوت از ستارههای فوتبال
پورفاضلی به اهمیت گفتوگو با ورزشکاران و فوتبالیها اشاره کرده و بیان میکند: ما از ابتدا نمیخواستیم یک برنامه صرفاً فوتبالی بسازیم که فقط درباره نتیجه، ترکیب تیمها یا پیشبینی بازیها حرف بزند. هدف این بود که فوتبال را بهانهای برای طرح موضوعات مهم سلامت کنیم. به همین دلیل سراغ فوتبالیستها، مربیان و متخصصان حوزه سلامت و پزشکی ورزشی رفتیم تا از دل تجربه واقعی ورزش حرفهای، پیامهای کاربردی برای مردم استخراج شود.
وی ادامه میدهد: وقتی یک فوتبالیست درباره مصدومیت، فشار روانی، تغذیه، تمرین، خواب، شکست، بازگشت به میدان یا دوران پس از قهرمانی حرف میزند، مخاطب راحتتر با آن ارتباط میگیرد. این گفتوگوها فقط خاطرهبازی نیست؛ درواقع یک مسیر غیرمستقیم برای آموزش سلامت است. ما تلاش کردیم گفتوگوها پرنشاط، خاطرهمحور و جذاب باشد، اما در دل آن پیامهای جدی درباره مراقبت از بدن، سلامت روان، پیشگیری از آسیب و سبک زندگی سالم قرار بگیرد.
«تب فوتبال» از فضای جام جهانی جدا نیست، اما تلاش کرده اسیر گزارش صرف مسابقات نشود. این تهیهکننده تأکید میکند: در این برنامه به جزئیات جام جهانی پرداختیم، اما از زاویهای متفاوت. مثلاً وقتی درباره یک کشور، یک تیم یا یک گروه از مسابقات صحبت میکنیم، فقط به سابقه فوتبالی آن کشور نمیپردازیم؛ بلکه شاخصهای سلامت، سبک زندگی، امید به زندگی، تغذیه، تحرک بدنی، بیماریهای شایع و حتی الگوهای اجتماعی مرتبط با سلامت را هم وارد روایت میکنیم.
از استرس پنالتی تا سلامت قلب
در آیتمهای برنامه، فوتبال نقطه شروع است و سلامت مقصد اصلی. به گفته پورفاضلی جام جهانی برای ما یک فرصت رسانهای است تا موضوعات جدی را با زبان ساده، تصویری و قابلفهم برای مخاطب عمومیبیان کنیم. به همین دلیل در کنار گفتوگو با چهرههای فوتبالی، آیتمهایی درباره بدن فوتبالیست، قلب ورزشکار، استرس پنالتی، آسیبدیدگی، تغذیه، خواب، هوادار سالم و مقایسههای سلامتمحور میان کشورهای حاضر در جام جهانی طراحی شد.
به نظر میآید در انتخاب مهمانان چند معیار اهمیت داشته که وی میگوید: اول اینکه میخواستیم مهمان برای مخاطب فوتبال چهرهای آشنا و خاطرهساز باشد. دوم اینکه تجربه زیسته قابل روایت داشته باشد؛ یعنی فقط نیاید درباره فوتبال حرف بزند، بلکه از مسیر حرفهای، سختیها، مصدومیتها، فشارها، موفقیتها و شکستها بگوید و نکته سوم اینکه بتوانیم از گفتوگو با او به یک پیام سلامت برسیم.
تهیهکننده تب فوتبال یادآوری میکند: به همین دلیل سراغ چهرههایی رفتیم که هم سابقه فوتبالی مهمی دارند و هم حرفهایشان برای مخاطب عام جذاب است. برخی مهمانان از نسلهای خاطرهساز فوتبال ایران هستند، برخی سابقه حضور در تیم ملی یا باشگاههای بزرگ را دارند و برخی نیز بهواسطه تجربههای خاصشان در ورزش، بدن، تمرین، مصدومیت یا مربیگری انتخاب شدند. بخش دیگری از مهمانان اصلی ما نیز متخصصین حوزه پزشکی ورزشی بودند؛ برای ما مهم بود مهمان صرفاً نام بزرگ نباشد، بلکه بتواند در ساختار برنامه به مفهوم «فوتبال و سلامت» کمک کند.
چالش ساخت یک برنامه فوتبالی با هویت سلامتمحور
در شبکه سلامت هر برنامهای باید نسبتی روشن با سلامت مردم داشته باشد. ازاینرو پورفاضلی تأکید میکند: چالش ما این بود که برنامهای با ظاهر فوتبالی بسازیم، اما هویت سلامتمحور آن کاملاً مشخص باشد. مسیر ما این بود که از موضوعات جذاب فوتبال وارد شویم و به مفاهیم کاربردی سلامت برسیم.
وی در ادامه میگوید: مثلاً وقتی درباره یک بازی حساس حرف میزنیم، میتوانیم به فشار روانی و مدیریت استرس برسیم. وقتی درباره مصدومیت یک بازیکن صحبت میکنیم، به پیشگیری از آسیب، بازتوانی و اهمیت تمرین اصولی میرسیم. وقتی درباره دوران بازی یک فوتبالیست حرف میزنیم، بحث تغذیه، خواب، نظم، سبک زندگی و مراقبت از بدن مطرح میشود. حتی هواداری هم برای ما موضوع سلامت است؛ اینکه هوادار چطور هیجان خود را مدیریت کند، چطور از سلامت قلب و روان خود مراقبت کند و چطور فوتبال را به شادی سالم خانوادگی تبدیل کند یا در مورد سبک زندگی و تغذیه و نقش آموزشی و فرهنگ سازی سلامت.
تهیهکننده تب فوتبال موفقیت اصلی برنامه را در همین پیوند توصیف کرده و میگوید: اینکه نشان داده شود که سلامت فقط در درمانگاه و بیمارستان معنا ندارد، بلکه در زمین فوتبال، روی سکوها، در خانه، در سبک تماشای مسابقه و در الگوی زندگی روزانه هم حضور دارد. اگر برنامه توانسته باشد حتی بخشی از مخاطبان فوتبال را به فکر مراقبت از بدن و روان خود بیندازد، ما به هدفمان نزدیک شدهایم.
گفت و گو
