در این میان، شبکه نسیم با ویژهبرنامه «امین ایران» ماموریتی دشوار را آغاز کرد؛ ماموریتی برای بازخوانی وجوه کمتر دیده شده شخصیت رهبری از دریچه هنر، ادبیات و عطوفت. برنامهای که در ماراتنی شبانهروزی، به مدت هشت شب همقدم با مردم ایران شد تا وجوه مختلف رهبر شهید را واکاوی کند. در این گفتوگو، پای صحبتهای پرهام عمرانی تهیهکننده و کارگردان، هدیه بیدی سردبیر و مجری و سیدعلی زرگر مجری امین ایران نشستهایم تا از چالشهای تولید چنین برنامه ارزشمندی بگویند.
برنامهای متفاوت
پرهام عمرانی تهیه کننده و کارگردان امین ایران درخصوص چرایی شکل گرفتن برنامه به جامجم میگوید: در روزهایی که سپری شد، همه شبکههای تلویزیونی متناسب با حال و هوای مراسم بدرقه، تشییع و تدفین رهبر عزیز و شهیدمان، ویژهبرنامههایی درنظر گرفتند و شبکه نسیم نیز طبعا از این قاعده مستثنی نبود. در همین خصوص، این توفیق نصیب ما و همکارانمان شد که مسئولیت تولید چنین برنامهای را برعهده بگیریم. در مرحله پیشتولید، رصدی جدی بر فضای رسانهای موجود داشتیم و به این جمعبندی رسیدیم که بسیاری از برنامههای شبکههای مختلف سیما، بیش از هر چیز کارکردی پوششی دارند و در پی ثبت و بازتاب مستقیم مراسم هستند. بر همین اساس تلاش کردیم برای مخاطب شبکه نسیم برنامهای طراحی کنیم که در عین وفاداری به اقتضائات این مناسبت، با هویت و جنس مخاطب این شبکه نیز همخوان باشد. بدیهی است برنامهسازی، منطق و مختصات خودش را دارد؛ از طراحی دکور و انتخاب سوژه گرفته تا تنظیم ریتم، ساخت آیتمها و چینش کلی اجزای برنامه. ما هم تمام تلاشمان را کردیم تا در همه این ساحتها، استانداردهای لازم برای یک برنامه ترکیبی را رعایت کنیم تا خروجی نهایی در شأن موضوع و در تراز انتظار مخاطب باشد.
وی ادامه میدهد: اهمیت این برنامه از آنجا بود که احساس میکردیم در برابر امام شهیدمان دینی بر گردن داریم و باید به سهم خود آن را ادا کنیم. از همین رو تلاش کردیم همه اجزای برنامه، از سوژهپردازی و آیتمسازی تا جزئیترین عناصر اجرایی، با دقت، حساسیت و رعایت کامل استانداردها پیش برود.
پخش زنده، آن هم روزانه، چندساعته و در تب و تاب پرفشار مراسم تشییع کار دشواری است. عمرانی درخصوص آنکه این فشردگی و شتاب در تولید، کیفیت کار را تحتالشعاع قرار داده یا خیر بیان میکند: اگر در شرایط عادی به هر برنامهسازی بگویید باید ظرف یک هفته ویژهبرنامهای زنده در هشت قسمت چهار تا پنج ساعته بسازد، بیدرنگ آن را پروژهای ناممکن قلمداد میکند؛ چه رسد به ما که حتی همان یک هفته را هم در اختیار نداشتیم و تصمیم برای ساخت برنامه، تنها چهار روز پیش از آغاز مراسم اتخاذ شد. طبیعی است در چنین مختصاتی، سنگینی بار کارگاه تولید و فشار زمان بر کیفیت سایه بیندازد اما باور قلبی ما این بود که برای فرزند حضرت زهرا(س) قدم برمیداریم و بیشک، عنایت ایشان و مادر بزرگوارشان به قلم و قدم ما برکت و توان خواهد داد. ضمن آنکه این پروژه از حیث گستردگی نیروی انسانی، یکی از وسیعترین تجربههای کاری من بود. ما در تمام شهرهای درگیر مراسم و حتی در عراق (نجف و کربلا) اکیپهای تولید آیتم مستقر کرده بودیم. از گروه پرتعداد تدوینگران حضوری و دورکار تا طراحان گرافیک، تیم سردبیری و نویسندگان، همگی پای کار ایستادند. کار بهمعنای واقعی کلمه شبانهروزی بود بهطوری که بلافاصله پس از اتمام پخش هر قسمت، اتاق فکر فردا شکل میگرفت و هماهنگیها آغاز میشد و شکر خدا به نتیجه خوبی رسید.
چرا امین ایران؟
وی درخصوص عنوان «امین ایران» هم میگوید: این نام برای همه ما قداست و معنای ویژهای دارد. «امین»، علاوه بر اینکه تخلص ادبی و شناسنامه شعری رهبر معظم انقلاب است، برای ما ایهامی عمیق در خود داشت. این واژه جلوهای است از ایستادگی، امانتداری و صیانت بیتعارف ایشان از ارکان کشور در حوزههای گوناگون؛ از پاسداری از زبان و ادبیات فارسی گرفته تا اقتدار نظامی، ثبات و امنیت ملی، پیشرفتهای علمی و البته پاسداشت شأن و منزلت زنان. ما نام برنامه را «امین ایران» گذاشتیم تا بازتابدهنده این امانتداری مقتدرانه باشد. هویت شبکه نسیم همواره بر مدار ظرافت، لطافت هنری و نگاهی نرم به موضوعات میگردد. در امین ایران تلاش کردیم هنرمندانی را دعوت کنیم که خاطره، روایت یا زاویه دید متفاوتی از ارتباط با رهبر انقلاب داشته باشند. در حوزه سوژههای اجتماعی نیز مسیر سختی را طی کردیم. تیم سوژهیابی ما سراغ چهرههایی رفت که در سالهای گذشته یا مقاطع اخیر، تعاملی مستقیم با رهبری داشته و حرفی متمایز برای گفتن داشتند. ثمره این تلاش، میزبانی از نزدیک به ۵۰مهمان در هشت قسمت بود. یعنی روزانه شش تا هفت مهمان روی آنتن زنده آمدند. لازم میدانم از تمام قدمهای تیم تولید و تدارکات سپاسگزاری کنم؛ چنانکه در روزهای نخست که بهدلیل ازدحام بینظیر جمعیت، مسیرهای ارتباطی پایتخت کاملا مسدود بود، هماهنگی و رساندن منظم مهمانان به استودیو کاری نزدیک به محال مینمود که با درایت دوستان میسر شد.
توجه به ابعاد شخصیتی رهبر شهید
هدیه بیدی سردبیر و مجری امین ایران نیز درخصوص ایده اولیه برنامه به جامجم میگوید: همزمان با روزهای سخت و پر از اندوه بدرقه، دغدغه مشترکی میان ما و مدیران شبکه نسیم شکل گرفت؛ اینکه باید برای مراسم تشییع و بدرقه رهبر شهیدمان ویژهبرنامهای شایسته تولید شود. این دغدغه مشترک، موتور محرک ما برای طراحی برنامه شد. در اتاق فکر به این جمعبندی رسیدیم که بهجای تکرار قالبهای مرسوم، به ابعاد گوناگون و کمتر پرداختهشده شخصیت رهبر شهیدمان بپردازیم. ایشان وجوه شخصیتی بسیار متنوع و عمیقی داشتند که شاید در برنامههای معمول کمتر به آنها توجه میشد. تمام تلاشمان را بهکار بستیم تا در حد توان و ظرفیت برنامه، به بیشتر این جنبهها سرک بکشیم. البته ادعا نمیکنیم حق مطلب را بهطور کامل ادا کردهایم چراکه ابعاد وجودی ایشان فراتر از قالب یک برنامه تلویزیونی است. وی در پاسخ به این پرسش که در این واکاوی شخصیتی بیشتر روی کدام ابعاد تمرکز شده، بیان میکند: بیشترین سهم از گفتوگوها و آیتمهای ما به وجوه انسانی، عاطفی و فرهنگی ایشان اختصاص یافت؛ موضوعاتی نظیر پیوند عمیق ایشان با هنر و ادبیات، خانوادهدوستی، مهر و عطوفت بیکران و وفاداریشان به مردم و آرمانها، سرخطهای اصلی ما در طول برنامه بود. پروژه از نظر زمانی و روانی بسیار فشرده و نفسگیر بود.
پیش از این تجربههای مشابهی در برنامهسازی داشتم اما حساسیت فوقالعاده ویژهبرنامه تشییع و اتمسفر حاکم بر آن، بار مسئولیت من را بهمراتب سنگینتر و کار را حساستر میکرد. مدیریت همزمان محتوا در اتاق سردبیری و هدایت گفتوگوها روی آنتن زنده، تمرکز بالایی میطلبید.
بعد از امین ایران، به رهبر شهید علاقهمندتر شدم
سیدعلی زرگر دیگر مجری امین ایران نیز درباره اولین تجربه اجرای زنده خود به جامجم میگوید: پیش از هر چیز باید از مدیران شبکه و تهیهکننده برنامه تشکر کنم که چنین اعتمادی به من داشتند. فضای اجرایی من تا پیش از این، بیشتر به برنامههایی با حال و هوای سبکتر و گاه متمایل به طنز نزدیک بود. بنابراین حضور در چنین فضایی طبیعتا تجربهای متفاوت برای من محسوب میشد اما با همراهی دوستان و همدلی گروه، مسیر کار بهخوبی پیش رفت و در نهایت تجربهای ارزشمند و دلنشین رقم خورد. من با کاری مواجه شدم که پیش از آن در این مختصات تجربهاش نکرده بودم. تغییر اصلی، در جنس فضا و حال و هوای اجرا بود؛ تغییری که طبعا میتوانست کار را حساستر و دشوارتر کند اما در عین حال فرصت تازهای هم برای من بود تا وجه دیگری از اجرا را تجربه کنم. یکی از مهمترین دلایلی که امروز در این جایگاه حضور داشتم، علاقه شخصی و عمیق من به ایشان بود. این دلبستگی از سالها قبل در من شکل گرفته بود و طبیعتا حضور در برنامهای با این موضوع برایم صرفا یک مسئولیت حرفهای محسوب نمیشد بلکه وجهی شخصی و قلبی هم داشت.
وی درخصوص همصحبتی با مهمانان و شنیدن روایتهای مختلف از رهبر شهید نیز بیان میکند: من از دوران کودکی به ایشان علاقهمند بودهام اما این برنامه فرصتی فراهم کرد تا از زاویههایی متفاوتتر و انسانیتر به شخصیت ایشان نزدیک شوم. مهمانان ما از منظرهای گوناگون سخن گفتند؛ از محافظ و همسایه گرفته تا هنرمندان و شاعران. همین تنوع روایتها باعث شد شناخت و علاقه من نهفقط تکرار شود بلکه عمق بیشتری پیدا کند و نگاهم به ابعاد شخصیتی ایشان وسیعتر شود.
