روش‌های آرامش بازار مرغ

بازار مرغ در ماه‌های اخیر با نوسان قیمت، افزایش هزینه‌های تولید و نگرانی هم‌زمان تولیدکننده و مصرف‌کننده مواجه بوده است. در چنین شرایطی، بازگشت تعادل به بازار، تأمین نهاده، حمایت از مرغداران و جلوگیری از کاهش مصرف خانوار، به یک ضرورت جدی تبدیل شده است. در یک ماه اخیر، کمیسیون کشاورزی مجلس نشست‌هایی با وزارت جهاد کشاورزی برگزار کرد. هنگامی که بحث تک‌نرخی کردن ارز مطرح شد قرار بود بازار خودش را تنظیم کند و وزارتخانه نیز در موضوع واردات نهاده‌های دام و طیور نقش تسهیل‌گر داشته باشد؛ چراکه قیمت نهاده‌ها بیشترین تأثیر را در قیمت تمام شده گوشت مرغ دارد. با این‌حال، با آغاز جنگ تحمیلی مشکلاتی شکل گرفت و بنادر بسته شد؛ همچنین قوانین دست‌وپاگیر در وزارتخانه نیز در کاهش جوجه‌ریزی نقش داشت و نتوانست بازار را به سمت تعادل هدایت کند.

با وجود این، در دو ماه اخیر میزان جوجه‌ریزی مناسب شده و در عین‌حال راهکارهایی در حال پیگیری است تا بازرگانان به سمت تأمین نهاده برای بخش تولید هدایت شوند. روشن است که وقتی قیمت نهاده متعادل شود، به تبع آن قیمت مرغ نیز تنظیم خواهد شد. این همان کمکی است که دولت باید از مسیر تسهیل در قوانین و مجلس از طریق نظارت انجام بدهد.

اما بعد از اجرای سیاست ارزی دی‌ماه سال گذشته، زنجیره تولید گوشت مرغ با شرایطی مواجه شد که در آن قیمت نهاده‌ها چند برابر افزایش یافت. در چنین وضعیتی، طبیعی بود که دولت و به‌ویژه بانک‌ها تمهیداتی بیاندیشند تا وقتی قرار است ارقام اقتصادی یک مجموعه چند برابر شود، سرمایه در گردش لازم نیز در اختیار آن قرار بگیرد. در همین راستا، قرار بر این شد تا از طریق بانک کشاورزی 70 هزار میلیارد تومان به مرغداران و زنجیره‌داران کمک شود و مورد حمایت قرار بگیرند. همچنین در برخی موارد تخلفاتی مشاهده شد و دلال‌ها اقدام به احتکار مرغ کرده بودند که در افزایش قیمت آن اثرگذار بود. با این حال همه باید کمک کنند تا هم تولیدکننده در فرآیند تولید مورد حمایت قرار گیرد و قیمت تنظیم شود و هم به تبع آن، فشار کمتری بر مردم به‌عنوان جامعه هدف وارد شود.

اصولا برای این‌که مرغ به بازار عرضه شود، جوجه، نهاده و انرژی مصرفی سه مؤلفه اصلی قیمت تمام شده آن هستند. اکنون نیز با ورود به فصل تابستان، باید به برق توجه داشت تا دوباره ضرر مضاعفی به مرغدار تحمیل نشود. با این‌حال، مهم‌ترین موضوع همچنان نهاده است. اکنون با مذاکرات ایران و آمریکا و با باز شدن مسیرهای ورودی کالا به کشور، اگر فضای رقابتی شکل بگیرد، بازار به سمت تعادل خواهد رفت؛ زیرا وقتی تجار وارد میدان شوند و برای‌شان توجیه اقتصادی داشته باشد، هرکس که نهاده را با پایین‌ترین قیمت عرضه کند، به سمت زنجیره‌دار خواهد رفت و بازار خود را کنترل خواهد کرد.

در عین‌حال، بازار باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که مصرف‌کننده نیز مورد حمایت قرار گیرد و مرغ از سبد غذایی مردم کم نشود. اگر فقر پروتئینی به جامعه تحمیل شود، تبعات آن در آینده بر مردم ما آشکار خواهد شد؛ از همین‌رو باید برای مرغ و گوشت، ازجمله از طریق یارانه مستقیم، تدابیری اندیشید تا مردم استطاعت خرید داشته باشند و این اقلام از سبد خانواده حذف نشود یا کاهش پیدا نکند. این نکته‌ای بسیار مهم است که باید مورد توجه قرار گیرد.