«میراث»؛ بازخوانی فرهنگ ایثارو وطن‌دوستی

مصطفی ملکوتی، کارگردان برنامه، درباره شکل‌گیری این مجموعه گفت: با وقوع جنگ، اولویت‌های برنامه‌سازی تغییر کرد و تصمیم گرفتیم سراغ اثری برویم که از قالب‌های مرسوم مناسبتی فاصله بگیرد. در هر قسمت، یکی از شخصیت‌های قیام عاشورا محور روایت قرار می‌گیرد و در کنار آن، سراغ خانواده شهدا یا افرادی می‌رویم که در روزهای جنگ با روحیه‌ای عاشورایی، از جان، آرامش و منافع شخصی خود برای دفاع از مردم و میهن گذشتند. به گفته ملکوتی، در نخستین شب محرم که به حضرت مسلم‌بن‌‌عقیل(ع) اختصاص دارد، ماجرای ناو دنا محور روایت برنامه است؛ روایتی از مظلومیت و تنهایی مردانی که در مأموریتی صلح‌آمیز حضور داشتند و درنهایت جان خود را فدای وطن کردند. در این قسمت، خانواده برخی از شهدای ناو دنا از ویژگی‌های اخلاقی، باورها و روحیه فداکاری عزیزان خود سخن می‌گویند. وی تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین اهداف برنامه این است که نشان دهیم شهادت صرفا یک حادثه نیست؛ شهدا انسان‌هایی بودند که در زندگی روزمره نیز ویژگی‌هایی همچون مسئولیت‌پذیری، ازخودگذشتگی، شجاعت و عشق به مردم و سرزمین خود داشتند و همین خصوصیات آنان را به مرتبه ایثار و شهادت رساند. میراث تنها به روایت خانواده شهدا محدود نمی‌شود. این برنامه میزبان فعالان فرهنگی و اجتماعی نیز هست؛ افرادی که در روزهای سخت جنگ، بی‌ادعا در میدان خدمت حضور داشتند. ازجمله مهمانان برنامه، فردی است که از نخستین روز جنگ تا اعلام آتش‌بس در بهشت‌زهرا(س) تهران به انجام امور مربوط به تدفین شهدا کمک کرده و روایت او، تصویری از مسئولیت‌پذیری اجتماعی و همدلی مردم ایران در روزهای بحران را به نمایش می‌گذارد. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی سیما، بخش دیگری از برنامه به شهدای دانش‌آموز مدرسه میناب اختصاص دارد. روایت امدادگران، خانواده‌ها و شاهدان عینی این حادثه با بهره‌گیری از تصاویر آرشیوی، ابعاد انسانی و عاطفی این واقعه را بازگو می‌کند. در قسمت مربوط به حضرت‌رقیه(س) نیز خانواده شهید احسان جنگروی، از شهدای نخستین روزهای جنگ، حضور دارند و از دختر سه‌ساله این شهید سخن می‌گویند؛ روایتی که با یاد حضرت‌رقیه(س)، پیوندی عمیق میان رنج کودکان عاشورا و کودکان امروز ایران ایجاد می‌کند. یکی دیگر از قسمت‌های میراث به شخصیت حربن‌یزیدریاحی اختصاص دارد؛ شخصیتی که نماد بازگشت، تحول و انتخاب آگاهانه مسیر حق است. در این بخش، داستان دو جوان روایت می‌شود که پس از تجربه دوره‌ای از آسیب‌های اجتماعی، مسیر زندگی خود را تغییر داده و به فعالیت‌های دینی و فرهنگی روی آورده‌اند. محمدمهدی قرائتی، تهیه‌کننده و مجری برنامه نیز با اشاره به رویکرد محتوایی میراث گفت: تلاش کرده‌ایم مهمانان برنامه از نظر منش، سبک زندگی و نوع نگاه به مسئولیت اجتماعی، با شخصیت‌های عاشورا قرابت داشته باشند. هدف ما صرفا بازگویی خاطرات نیست، بلکه می‌خواهیم نشان دهیم روحیه عاشورایی همچنان در جامعه ایرانی زنده است و در بزنگاه‌های تاریخی خود را به‌خوبی نشان می‌دهد. وی افزود: امروز بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازخوانی مفاهیم ایثار، شهادت و وطن‌دوستی هستیم. جامعه‌ای که از تاریخ و قهرمانان خود الهام بگیرد، در برابر سختی‌ها و تهدیدها مقاوم‌تر خواهد بود. مردم ایران در روزهای جنگ نشان دادند که با وجود همه دشواری‌ها، پای آرمان‌های خود ایستاده‌اند و با تکیه بر ایمان، همبستگی و عشق به میهن، از هیچ تهدیدی هراسی ندارند. قرائتی تصریح کرد: میراث تلاشی است برای انتقال این سرمایه معنوی به نسل جدید؛ نسلی که باید بداند امنیت، آرامش و عزت امروز کشور، حاصل فداکاری انسان‌هایی است که از جان خود برای مردم و سرزمین‌شان گذشتند. اگر فرهنگ ایثار و شهادت به‌درستی روایت شود، می‌تواند روحیه مسئولیت‌‌پذیری، همدلی، امید و وطن‌دوستی را در جامعه تقویت کند. به گفته عوامل برنامه، یکی از ویژگی‌های میراث توجه به روایت‌های مردمی و کمترشنیده‌شده است؛ روایت‌هایی از دل جامعه که نشان می‌دهد مکتب عاشورا همچنان الهام‌بخش کنش‌های اجتماعی و انسانی مردم ایران است. این مجموعه همچنین در نظر دارد در فصل‌های بعدی به موضوعاتی چون مکتب شهید حاج‌قاسم سلیمانی و فعالیت‌های خودجوش مردمی در هیأت‌ها و موکب‌ها بپردازد.
ویژه‌برنامه میراث در دهه نخست ماه محرم هر روز ساعت ۱۸ از شبکه نسیم پخش می‌شود و بازپخش آن نیز ساعت ۶ صبح روز بعد روی آنتن می‌رود؛ برنامه‌ای که می‌کوشد با روایتی از گذشته و امروز، یادآور شود که فرهنگ عاشورا همچنان در جان جامعه ایرانی زنده است و مفاهیمی چون ایثار، شهادت و عشق به میهن، میراثی ماندگار برای نسل‌های آینده به‌شمار می‌آید.