
احساس ارزشمندی؛ فراتر از رفاه اقتصادی
بسیاری از مسائل جوامع امروز، پیش از آنکه اقتصادی باشند، «احساسی» هستند؛ احساس دیده شدن، اثرگذاری، و دریافت احترام. انسان تنها به امکانات مادی نیاز ندارد، بلکه به «منزلت» نیز نیازمند است. این جایگاه اجتماعی، که فراتر از وضعیت اقتصادی است، اگر تضعیف شود، پیوندهای اجتماعی را سست کرده و منجر به فرسودگی اجتماعی و کاهش امید میشود.
سرمایه اجتماعی؛ اعتماد، احترام و پایداری
پایداری جوامع تنها بر پایه سرمایه اقتصادی شکل نمیگیرد. اعتماد، احترام اجتماعی و احساس ارزشمندی عمومی، از مهمترین سرمایههای هر جامعه محسوب میشوند. تحقیقات نشان داده است که منزلت اجتماعی، ارتباط مستقیمی با سرمایه اجتماعی، مشارکت عمومی و حتی تابآوری جامعه در برابر بحرانها دارد. جامعهای که افراد در آن احساس احترام، تعلق و نقشآفرینی داشته باشند، در مواجهه با فشارها، منسجمتر عمل میکند. از این رو، منزلت اجتماعی را باید بخشی از زیرساخت حکمرانی اجتماعی دانست.
کرامت انسانی؛ آموزه بنیادین و ضرورت عملی
قرآن کریم با تأکید بر «وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِي آدَمَ»، یادآور میشود که کرامت انسان باید در مناسبات اجتماعی، نحوه مواجهه با مردم و فرآیندهای تصمیمگیری بازتاب یابد. در جامعه امروز، با گسترش فضای مجازی و تغییر الگوهای زندگی، احساس ارزشمندی افراد بیش از گذشته به نگاه جامعه وابسته شده است. در چنین شرایطی، تکریم واقعی اقشار مختلف جامعه، شنیدن صدای مردم و احترام به نقش همگان، نه تنها یک اقدام نمادین، بلکه ضرورتی برای حفظ انسجام و آرامش اجتماعی است.
ظرفیت یزد؛ پیوند فرهنگ، اعتماد و منزلت
استان یزد، با پیشینه فرهنگی غنی خود، ظرفیت ارزشمندی در این زمینه دارد. فرهنگ این استان بر پایه اعتماد، خوشنامی، مسئولیتپذیری اجتماعی و احترام متقابل شکل گرفته است. این ویژگیها، که در دوران دفاع مقدس نیز به مقاومت جامعه یاری رساند، امروز نیز میتوانند الگویی برای تقویت منزلت اجتماعی و حکمرانی مؤثر باشند.
ضرورت اولویتبخشی به منزلت اجتماعی
جامعهای که افراد در آن احساس کنند دیده میشوند و برای آینده کشور نقش دارند، امیدوارتر، مشارکتپذیرتر و مقاومتر خواهد بود. بنابراین، توجه به منزلت اجتماعی مردم، باید در کنار برنامهریزیهای اقتصادی و عمرانی، به یکی از اولویتهای جدی در سیاستگذاری اجتماعی تبدیل شود. بازخوانی مفهوم کرامت انسانی در زندگی اجتماعی، نه در قالب شعار، بلکه در عمل، در شیوه گفتگو با مردم، رسانه، آموزش و تمام عرصههایی که احساس ارزشمندی اجتماعی را شکل میدهند، امری حیاتی است. منزلت اجتماعی، مسئلهای حاشیهای نیست؛ بلکه بخشی از امنیت روانی، سرمایه اجتماعی و آینده پایدار جامعه است.
ناصر ابراهیمی در گفت وگو با جام جم آنلاین ؛