صادرات محاصره‌شکن

در آن مدت، صادرات نفت ایران به محدوده ۱/۸میلیون بشکه در روز رسید و حتی براساس گزارش رسانه‌های غربی، فروش نفت ایران در برخی روزها به بیش از دو  میلیون بشکه در روز نیز هم افزایش یافت. پس از توقف جنگ، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از آغاز محاصره دریایی ایران خبر داد و هدف خود را جلوگیری از صادرات نفت ایران اعلام کرد. این محاصره از روز ۲۴ فروردین ماه امسال با هدف محدود کردن صادرات و فشار بر اقتصاد ایران به‌عنوان یکی از ابزارهای اصلی جنگ اقتصادی آغاز شد. 
اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز چند روز پس از آغاز این محاصره دریایی در صفحه رسمی خود در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «همان‌طور که رئیس‌جمهور اعلام کرد، نیروی دریایی ایالات متحده به محاصره بنادر ایران ادامه خواهد داد. ظرف چند روز، انبارهای جزیره خارک پر و چاه‌های نفت ایران بسته خواهند شد. محدود کردن تجارت دریایی ایران، مستقیما شریان‌های اصلی درآمد این کشور را هدف قرار می‌دهد.» اکنون با گذشت بیش از یک ماه از آغاز محاصره، نه‌تنها تولید نفت متوقف نشده، بلکه صادرات نیز تداوم یافته است. 
آمریکا تلاش کرد با کنترل مسیرهای دریایی، جریان فروش نفت ایران را مختل کند اما گزارش‌های اخیر نشان می‌دهد که این سیاست در توقف صادرات نفت ایران ناکام بوده است. ایران با تکیه بر تجربه، تنوع مسیرهای تجاری، استفاده از ناوگان حمل‌ونقل و روش‌های مختلف فروش، توانسته صادرات نفت خود را حفظ کند. در واقع، هدف آمریکا رساندن صادرات نفت ایران به صفر بود اما واقعیت‌های میدانی نشان می‌دهد که صنعت نفت ایران همچنان فعال مانده و جریان صادرات برقرار است. این موضوع حاکی از آن است که محاصره دریایی، برخلاف ادعاهای اولیه آمریکا، به نتیجه کامل نرسیده و ایران توانسته تا حد زیادی در برابر فشارها مقاومت کند. 
چندی پیش، اداره اطلاعات انرژی آمریکا (وابسته به وزارت انرژی این کشور) گزارش داد که ایران نسبت به تولید خود، کمترین کاهش تولید نفت را در منطقه خلیج‌فارس طی ماه‌های مارس و آوریل ۲۰۲۶ داشته است. تولید نفت ایران در ماه مارس ۱۳۰ هزار بشکه و در ماه آوریل ۲۳۰ هزار بشکه در روز کاهش داشته است‌؛ یعنی تولید نفت ایران تنها حدود ۲۳۰ هزار بشکه در روز (معادل ۷ درصد) کاهش یافته است. براساس گزارش وزارت انرژی آمریکا، ایران با حفظ بیش از ۹۳ درصد از ظرفیت تولید خود، به یکی از معدود تأمین‌کنندگان پایدار نفت در غرب آسیا تبدیل شده است. این در حالی است که با انسداد تنگه هرمز، میانگین کاهش تولید نفت کشورهای منطقه خلیج‌فارس در ماه آوریل به بیش از ۱۰/۵ میلیون بشکه در روز (معادل ۴۲ درصد) رسیده است. 
     صادرات روزانه ۱/۴ میلیون بشکه‌ای نفت
اکنون آژانس بین‌المللی انرژی در جدیدترین گزارش خود از بازار نفت، بر تداوم صادرات نفت ایران مهر تأیید زد. براساس این گزارش، تولید نفت اوپک در ماه آوریل (دومین ماه جنگ آمریکا علیه ایران)، ۶۲۰ هزار بشکه کاهش یافت و به ۲۰ میلیون و ۱۸۰ هزار بشکه در روز رسید. این در حالی است که در ماه مارس (نخستین ماه جنگ)، به دلیل انسداد تنگه هرمز و درگیری‌ها، تولید نفت اوپک هشت میلیون و ۹۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته بود. در مجموع، طی دو ماه جنگ، کل تولید اوپک ۹ میلیون و ۵۷۰ هزار بشکه در روز کاهش داشته است. افت ۳۲ درصدی تولید نفت اوپک در این دوره نشان می‌دهد سایر اعضای اوپک که خارج از منطقه خلیج‌فارس قرار دارند، نتوانسته‌اند افت تولید این منطقه را به‌طور مؤثری جبران کنند. افزایش تولید نفت الجزایر، گابن، نیجریه، لیبی و ونزوئلا در ماه آوریل نسبت به ماه فوریه (پیش از آغاز تهاجم)، در مجموع رقم قابل‌توجهی در مقایسه با تولید ازدست‌رفته در این دو ماه نیست. 
طبق گزارش آژانس بین‌المللی انرژی، کویت بیشترین افت تولید نفت را در میان اعضای اوپک در ماه آوریل داشته است‌؛ به‌گونه‌ای که تولید نفت این کشور با کاهش ۶۲۰ هزار بشکه‌ای، به ۵۷۰ هزار بشکه در روز رسید. همچنین براساس این گزارش، صادرات نفت ایران در ماه آوریل، یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز اعلام شده که نسبت به ماه قبل، ۴۱۰ هزار بشکه کاهش داشته است. آژانس بین‌المللی انرژی تأکید کرده است که با وجود کاهش نسبی صادرات، تولید نفت ایران همچنان ادامه دارد و فرآیند ذخیره‌سازی در مخازن ساحلی و فراساحلی در جریان است. 
     ایران؛ دومین تولیدکننده اوپک 
با وجود ادعای محاصره دریایی، ایران در ماه آوریل روزانه سه‌میلیون و ۵۱۰ هزار بشکه نفت تولید کرده که این رقم نسبت به ماه قبل، تنها ۱۲۰ هزار بشکه در روز کاهش داشته است‌؛ در حالی که پیش‌تر مقامات آمریکایی مدعی بودند با اعمال محاصره دریایی، صنعت نفت ایران طی چند روز فلج شده و این کشور مجبور به بستن چاه‌های نفت خود خواهد شد. 
تولید نفت عربستان در ماه آوریل ۲۷۰ هزار و عراق ۲۲۰ هزار بشکه در روز کاهش داشته اما تولید نفت امارات با افزایش ۳۴۰ هزار بشکه‌ای مواجه شده است. بر این اساس، ایران در ماه آوریل به دومین تولیدکننده بزرگ اوپک تبدیل شد. عربستان با تولید روزانه شش میلیون و ۹۸۰ هزار بشکه در رتبه نخست و امارات با دو میلیون و ۴۵۰ هزار بشکه در روز پس از ایران در رتبه سوم اوپک قرار گرفتند. 
     قیمت نفت ایران از ۱۰۹ دلار گذشت
همچنین براساس آخرین داده‌های منتشرشده در سایت «اویل‌پرایس» (مربوط به سه‌شنبه هفته گذشته)، قیمت انواع نفت ایران ۲/۰۴ دلار افزایش داشته است. بر این اساس، قیمت هر بشکه نفت سبک ایران برای تحویل در منطقه شمال‌غربی اروپا ۱۰۸/۲۸ دلار، نفت سنگین ۱۰۶/۳۸دلار و نفت فروزان ۱۰۶/۶۳ دلار اعلام شد. در منطقه مدیترانه نیز نفت سبک ایران ۱۰۷/۶۳ دلار، نفت سنگین ۱۰۵/۴۸ دلار و نفت فروزان ۱۰۵/۷۳ دلار در هر بشکه معامله شده است. بالاترین قیمت نفت ایران مربوط به بندر «سیدی کریر» مصر است که در آن، قیمت هر بشکه نفت سبک ۱۰۹/۵۳ دلار، نفت سنگین ۱۰۷/۳۸ دلار و نفت فروزان ۱۰۷/۶۳ دلار اعلام شده است. 
تداوم صادرات نفت ایران در حالی است که براساس گزارش اویل‌پرایس، صادرات نفت خام عربستان از زمان آغاز جنگ، روندی کاهشی داشته است. محموله‌های برنامه‌ریزی‌شده برای صادرات عربستان در ماه می، حدود۳/۹ میلیون بشکه در روز برآورد می‌شود که به پایین‌ترین سطح تاریخی خود نزدیک شده است. تقریبا تمام خریداران عمده عربستان (شامل چین، ژاپن، کره جنوبی، هند و تایوان) در حال کاهش سفارش‌های خود برای ماه‌های آینده هستند. پیش‌بینی می‌شود چین؛ بزرگ‌ترین مشتری آرامکو همچنان در ماه ژوئن فقط حدود ۶۰۰ هزار بشکه در روز از عربستان نفت دریافت کند که این رقم تقریبا نیمی از حجم ماه آوریل است.